آیا ممکن است روسیه به نفع ایران وارد جنگ شود؟

به گزارش تابناک، یدالله کریمی پور تحلیلگر مسائل استراتژیک در یادداشتی در شبکه "بله" با اشاره به احتمال ورود روسیه به جنگ ایران و آمریکا نوشت:بحث درباره احتمال مداخله نظامی روسیه در ایران با استناد به «قرارداد ۱۹۲۱»، یکی از مباحث پیچیده در حقوق بین‌الملل و تاریخ سیاسی ایران است.

کد خبر: ۱۳۶۳۸۱۷

تاریخ: ۰۱ فروردين ۱۴۰۵ - ۲۱:۲۹

در ادامه این یادداشت آمده است: ​این قرارداد دارای دو فصل جنجالی (فصل ۵ و ۶) است. بر پایه این بندها، اگر کشور ثالثی بخواهد از خاک ایران برای حمله به شوروی استفاده کند و دولت ایران توانایی جلوگیری از آن را نداشته باشد، شوروی حق داشت نیرو‌های خود را برای دفاع از امنیت خود به خاک ایران وارد کند.

​البته پس از ۱۳۵۷، ایران به طور رسمی اعلام کرد که بند‌های ۵ و ۶ این قرارداد را باطل می‌داند. ولی فدراتیو روسیه (به عنوان جانشین حقوقی شوروی) هرگز به طور رسمی ابطال این بند‌ها را نپذیرفته و در مقاطع مختلف به آنها اشاره کرده است.

​

اگر روسیه احساس کند حمله آمریکا به جنوب ایران، امنیت مرز‌های روسیه در خزر یا قفقاز را تهدید می‌کند، ممکن است از آن به عنوان یک بهانه حقوقی برای ورود به شمال ایران استفاده کند.

یادمان نرود شوروی در شهریور ۱۳۲۰ با استناد و بهانه قرار دادن بند ۶ همین قرارداد آذربایجان را اشغال و پیشه وری را وادار به واگرایی از تهران کرد.

​در تاریخ، روسیه/شوروی سابقه استفاده از این الگو را دارد. آنها معمولاً با ادعای «جلوگیری از تسلط دشمن بر منطقه» یا «ایجاد منطقه حائل»، وارد خاک کشور‌های همسایه شده‌اند.

ترجمه‌ای ساده، بند ۶ قرارداد ۱۹۲۱ چنین می‌گوید:

**اگر کشوری ثالث بخواهد از خاک ایران به عنوان پایگاهی برای حمله به شوروی استفاده کند، یا اگر دولتی بخواهد  مرز‌های شوروی را از طریق ایران تهدید کند و دولت ایران توانایی جلوگیری از این تهدید را نداشته باسد، شوروی حق دارد نیروهایش را به خاک ایران اعزام کند تا عملیات نطامی برای دفاع از خود را انجام دهد. به محض رفع خطر، شوروی مکلف است بیدرنگ نیروهایش را از خاک ایران خارج کند. **

​

چنان‌چه آمریکا به جنوب یا جزایری مانند خارک، قشم، لارک، هنگام و... حمله کند، روسیه ممکن است با منطق «موازنه قوا»، شمال ایران و حوزه دریای خزر را اشغال کند تا:

۱-​مانع از پیشروی آمریکا به سمت شمال و مرز‌های خود شود؛

۲-​در مذاکرات صلح آینده، دست بالا  را داشته باشد؛

۳-​منابع انرژی و بنادر کلیدی خزر را تحت کنترل بگیرد.

حتی تهدید روسیه در زمینه اجرای بند ۶ قرارداد ۱۹۲۱، کافی است که فضای‌چیره بر میدان جنگ جاری به کلی دگرگون شود. آیا مسکو با وجود فعال بودن جبهه اوکراین چنین خطری را در برابر دوگانه آمریکا- اسرائیل به جان می‌خرد؟ گرچه بس، بعید می‌نمابد، ولی گاه می‌توان تصور کرد، با یک کاسه ماست در کنار دریا، میتوان دریایی از دوغ تولید کرد.