پیشرفت مداوم در حمایت از پایداری تولید گاز قطر

مگاپروژه فشارافزایی میدان گنبد شمالی

میدان گنبد شمالی، بزرگ‌ترین میدان گازی غیرهمراه جهان، همچنان ستون اصلی استراتژی انرژی قطر به شمار می‌رود. پروژه فشارافزایی تولید (NFPS) با تمرکز بر احداث کمپلکس‌های فشرده‌سازی فراساحلی، نقش تعیین‌کننده‌ای در جبران افت فشار مخزن و تضمین تولید پایدار گاز ایفا می‌کند. این طرح مستقیماً از برنامه افزایش ظرفیت تولید گاز طبیعی مایع قطر به ۱۴۲ میلیون تن در سال تا ۲۰۳۰ پشتیبانی می‌نماید. سعد الکعبی، وزیر انرژی و رئیس اجرایی شرکت انرژی قطر، تأیید کرده است که تولید گاز طبیعی مایع از پروژه گسترش میدان شمالی در نیمه دوم ۲۰۲۶ آغاز خواهد شد.

کد خبر: ۱۳۵۹۳۵۷

تاریخ: ۰۴ اسفند ۱۴۰۴ - ۱۶:۱۱

پارسا ملکی، سرویس انرژی تابناک: تا فوریه ۲۰۲۶، پیشرفت‌های قابل توجهی در بخش‌های مختلف این پروژه از جمله تکمیل نصب فراساحلی پلتفرم‌های چاه و riser در فاز مربوطه، آغاز تولید گاز از چندین پلتفرم جدید و ادامه ساخت بخش‌های فشرده‌سازی، حاصل شده و کمپلکس پنجم نیز اخیراً به کنسرسیوم بین‌المللی واگذار شده است.

میدان گنبد شمالی، که با میدان پارس جنوبی ایران مشترک است، با ذخایر عظیم گاز طبیعی غیرهمراه، پایه اقتصاد قطر را تشکیل می‌دهد. این میدان در حال حاضر حدود ۷۷ میلیون تن گاز طبیعی مایع در سال تولید می‌کند و قطر را در زمره بزرگ‌ترین صادرکنندگان جهان قرار داده است. با این حال، افت طبیعی فشار مخزن در افق بلندمدت، حجم تولید را تهدید می‌کند. پروژه فشارافزایی با تزریق گاز فشرده به مخزن، این چالش را مدیریت کرده و تولید پایدار را تضمین می‌نماید.

این ابتکار مکمل پروژه‌های گسترش میدان شمالی است که ظرفیت را به تدریج افزایش می‌دهند و در نهایت به هدف شگفت‌انگیز ۱۴۲ میلیون تن تا ۲۰۳۰ دست می‌یابند. فشارافزایی نه تنها برای حفظ تولید فعلی، بلکه برای پشتیبانی از افزایش حجم ناشی از گسترش، امری ضروری است.

پروژه شامل بسته‌های متعدد کمپلکس فشرده‌سازی فراساحلی است که هر بسته شامل پلتفرم فشرده‌سازی، پلتفرم اقامتی، پلتفرم مشعل و پل‌های اتصال می‌شود. کمپلکس‌های اصلی به کنسرسیوم‌های بین‌المللی با ارزش کلی حدود چهار میلیارد دلار، واگذار شده‌اند.

این مگاپروژه جایگاه قطر را به عنوان بزرگ‌ترین صادرکننده گاز طبیعی مایع جهان تثبیت می‌کند و رقابت با ایالات متحده، استرالیا و سایر تولیدکنندگان را شدت می‌بخشد. افزایش ظرفیت به ۱۴۲ میلیون تن، نقش قطر در تأمین امنیت انرژی آسیا به ویژه چین، هند، ژاپن و کره جنوبی و اروپا را تقویت خواهد کرد.

در سمت میدان مشترک پارس جنوبی یا گنبد شمالی، ایران تولید گاز روزانه را تا فوریه ۲۰۲۶ به رکورد حدود ۷۳۰ میلیون مترمکعب رسانده است؛ این دستاورد عمدتاً از طریق تکمیل چاه‌های نیمه‌تمام، حفاری درون‌میدانی و تسریع بهره‌برداری از فازهای موجود حاصل آمده و به عنوان راهکاری موقت برای مدیریت افت فشار عمل می‌کند. پروژه اصلی فشارافزایی فراساحلی پارس جنوبی، با امضای قراردادهایی به ارزش حدود ۱۷ میلیارد دلار در اسفند 1403 با پیمانکاران داخلی، شامل چندین هاب فشارافزایی است و هدف آن حفظ تولید پایدار و افزایش ضریب بازیافت می‌باشد. با این حال، پیشرفت تا امروز عمدتاً به مطالعات پایه و مهندسی مفهومی محدود مانده و اجرای عملیاتی به دلیل چالش‌های تأمین مالی، فناوری و لجستیک فراساحلی با تأخیر روبه‌رو است. این تفاوت در سرعت اجرا، که عمدتاً ناشی از دسترسی به سرمایه و فناوری پیشرفته است، برتری فنی قطر را در میدان مشترک برجسته می‌سازد، در حالی که ایران با تأکید بر راهکارهای کوتاه‌مدت و سرمایه‌گذاری داخلی، در تلاش برای جبران عقب‌ماندگی است.

مگاپروژه فشارافزایی، عنصر محوری در استراتژی بلندمدت قطر برای حفظ و گسترش تولید گاز از میدان گنبد شمالی به شمار می‌رود. این پروژه نه تنها تولید فعلی را پایدار می‌سازد، بلکه پایه‌ای استوار برای دستیابی به ظرفیت ۱۴۲ میلیون تن گاز طبیعی مایع تا ۲۰۳۰ فراهم می‌آورد. موفقیت آن، ثبات بازار جهانی انرژی را تقویت کرده و جایگاه قطر را به عنوان تأمین‌کننده قابل اعتماد گاز طبیعی مایع در عرصه بین‌المللی تثبیت می‌نماید.