مدیریت ناترازی انرژی در زمستان با ثبت رکوردهای تاریخی تولید گاز

وزارت نفت در دولت چهاردهم در حالی که ناترازی انرژی و وابستگی بالای سبد مصرف کشور به گاز طبیعی به یکی از جدی‌ترین چالش‌های سال‌های اخیر به‌ویژه در زمستان تبدیل شده، با تمرکز همزمان بر مدیریت مصرف و افزایش ظرفیت تولید، توانسته رکوردهای کم‌سابقه‌ای در تولید گاز خام به ثبت برساند؛ رکوردهایی که نه‌تنها مصرف زمستانی را مدیریت کرده، بلکه چشم‌انداز پایدارتری برای امنیت انرژی کشور ترسیم کرده است.

کد خبر: ۱۳۵۹۰۹۹

تاریخ: ۰۳ اسفند ۱۴۰۴ - ۱۲:۴۳

به گزارش سرویس انرژی تابناک به نقل از شانا، صنعت نفت و گاز کشور به‌عنوان موتور محرکه اقتصاد و ضامن امنیت انرژی، جایگاهی راهبردی در ساختار اقتصادی ایران دارد. حضور ایران در جمع سه تولیدکننده بزرگ گاز جهان، آن هم در شرایط تحریم‌های گسترده، نمادی از توان داخلی و استمرار تولید در سخت‌ترین شرایط است.

با آغاز به کار دولت چهاردهم، بحران ناترازی انرژی به‌طور جدی خودنمایی کرد. در همین چارچوب، وزارت نفت در کنار تأکید بر اصلاح الگوی مصرف، ارتقای راندمان نیروگاه‌ها و توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر که برعهده سایر سازمان‌ها و نهادهای کشور است، مأموریت فوری افزایش تولید را در دستور کار قرار داد.

ثمره این رویکرد ثبت رکورد بی‌سابقه تولید روزانه یک میلیارد و ۹۷ میلیون و ۶۰۰ هزار مترمکعب گاز خام در زمستان ۱۴۰۳ بود؛ رقمی که در دی‌ امسال با عبور از روزانه یک میلیارد و ۹۸ میلیون مترمکعب، بار دیگر ارتقا یافت. این موفقیت نتیجه برنامه‌ریزی دقیق برای اجرای تعمیرات اساسی در فصل گرم، کاهش زمان توقف‌ها و تلاش بی‌وقفه کارکنان صنعت نفت و گاز بود؛ تلاش‌هایی که حتی در میانه جنگ ۱۲روزه نیز متوقف نشد.

پارس جنوبی؛ ستون فقرات تأمین گاز کشور

نقش میدان مشترک پارس جنوبی همچنان تعیین‌کننده است؛ میدانی که حدود ۷۰ درصد گاز مورد نیاز کشور را تأمین می‌کند. در زمستان‌های ۱۴۰۳ و ۱۴۰۴ رکوردهای متعددی در برداشت روزانه گاز غنی از این میدان به ثبت رسید؛ از ۷۱۰ و ۷۱۶ میلیون مترمکعب در زمستان ۱۴۰۳ گرفته تا ثبت تاریخی ۷۳۰ میلیون مترمکعب در بهمن‌ ۱۴۰۴؛ بالاترین مقدار تولید در دو دهه بهره‌برداری از این میدان، تا آنجا که در دو سال اخیر، ۱۰ بار رکورد برداشت روزانه شکسته شده است.

حفاری ۱۴ حلقه چاه جدید طی ۱۵ ماه گذشته نیز حدود ۲۵ میلیون مترمکعب به ظرفیت تولید افزوده و پیش‌بینی می‌شود با بهره‌برداری از چهار حلقه چاه دیگر، این افزایش به روزانه حدود ۳۰ میلیون مترمکعب برسد؛ رقمی که در مقایسه با رشد ۱۱ میلیون مترمکعبی سه سال پیش از دولت چهاردهم، جهشی قابل توجه محسوب می‌شود.

فشارافزایی؛ پاسخ به دغدغه نیمه دوم عمر میدان

با ورود پارس جنوبی به نیمه دوم عمر خود، طرح فشارافزایی این میدان به‌عنوان یک ضرورت راهبردی در دستور کار قرار گرفته است. مطالعات پایه و پیشرفته هاب‌های فشارافزایی انجام و قرارداد هاب نخست با شرکت پتروپارس در قالب IPC امضا شده است.

قرارداد هاب‌های دوم تا هفتم نیز به‌صورت EPCI با شرکت‌های ایرانی امضا شده، هرچند تأمین مالی این پروژه حیاتی همچنان یک الزام اساسی برای آغاز عملیات اجرایی است.

افزون بر پارس جنوبی، اقدام‌هایی نظیر ساخت و نصب جکت میدان مشترک بلال، ظرفیت‌سازی ۲۰ میلیون مترمکعبی در میدان کیش، پیشرفت توسعه میدان فرزاد و آغاز عملیات بسترشناسی در پارس شمالی، بخشی از برنامه افزایش تولید در حوزه فعالیت شرکت نفت و گاز پارس بوده است.

مناطق مرکزی؛ افزایش تولید با چاه‌های جدید

در کنار شرکت نفت و گاز پارس، شرکت نفت مناطق مرکزی نیز با تولید روزانه ۲۴۰ میلیون مترمکعب گاز، سهم مهمی در تأمین نیاز کشور دارد. راه‌اندازی چاه‌های جدید در میدان‌های دالان، دی، مزدوران و تنگ‌بیجار بیش از ۱۰ میلیون مترمکعب به ظرفیت تولید افزوده است، راه‌اندازی ایستگاه تقویت فشار دهلران و پیش‌راه‌اندازی کارخانه گاز و گاز مایع ۳۱۰۰ از دیگر اقدام‌های شاخص این شرکت به‌شمار می‌رود.

همچنین در میانه زمستان و همزمان با دهه فجر، طرح توسعه میدان گازی توس و کارخانه جمع‌آوری و فشارافزایی گازهای مشعل دهلران نیز با حضور رئیس جمهوری به بهره‌برداری رسید. توسعه میدان توس می‌تواند نقش مهمی در پایداری شبکه گاز به ویژه در شمال‌شرق کشور داشته باشد.

ذخیره‌سازی؛ پشتوانه زمستان‌های سخت

در بخش ذخیره‌سازی نیز حجم گاز انباشته در مخازن سراجه و شوریجه حدود ۲۰ درصد افزایش یافته و ظرفیت برداشت روزانه در فصل سرد به ۳۰ میلیون مترمکعب رسیده است؛ ظرفیتی که با تکمیل فاز دوم این مخازن روزانه تا ۵۵ میلیون مترمکعب افزایش می‌یابد.

نگاهی به عملکرد وزارت نفت در عرصه تولید گاز خام از ابتدای دولت چهاردهم، بیانگر حرکتی منسجم، جهادی و مبتنی بر برنامه است. ثبت رکوردهای تاریخی، توسعه میدان‌ها، کاهش مشعل‌سوزی و افزایش ذخیره‌سازی، همگی نشان‌دهنده عزم ملی برای برداشت حداکثری از ظرفیت‌های موجود است.

با این حال تداوم این مسیر نیازمند توجه همزمان به بهینه‌سازی مصرف در بخش‌های خانگی، صنعتی و نیروگاهی است تا این سرمایه خدادادی، در خدمت توسعه پایدار و تقویت امنیت انرژی ایران قرار گیرد.

نفت‌خیز جنوب؛ مهار مشعل‌ها، افزایش گاز

شرکت ملی مناطق نفت‌خیز جنوب که حدود ۱۰ درصد گاز کشور را تأمین می‌کند، با تمرکز بر جمع‌آوری گازهای همراه نفت، افزون بر افزایش تولید روزانه از ۹۹ به ۱۰۷ میلیون مترمکعب، مقدار گازسوزی را از ۲۷ میلیون مترمکعب به ۲۲.۲ میلیون مترمکعب کاهش داده است.

پروژه‌های بزرگ جمع‌آوری گازهای مشعل با مشارکت پالایشگاه گاز بیدبلند خلیج فارس و پتروشیمی مارون در کنار طرح‌های بهسوزی و سرمایه‌گذاری بخش خصوصی، چشم‌انداز کاهش بیشتر مشعل‌سوزی تا سال‌های ۱۴۰۵ و ۱۴۰۶ را تقویت کرده است.