پزشکیان: نمی‌توان همه مسائل را فوری و یک‌باره حل کرد

رئیس‌جمهور در نشست با فرهیختگان و فعالان فرهنگی استان لرستان با تأکید بر ضرورت بازگشت به گفت‌وگوی علمی و تصمیم‌گیری مبتنی بر شواهد، حل مسایل کشور را مستلزم رویکردی عالمانه، مشارکتی و تدریجی دانست و تصریح کرد: هیچ راه‌حل جادویی برای درمان فوری مشکلات وجود ندارد و باید با هم‌افزایی و پرهیز از نزاع، مسیر اصلاح را هموار کرد.

کد خبر: ۱۳۵۸۴۳۹

تاریخ: ۲۹ بهمن ۱۴۰۴ - ۲۲:۰۲

به گزارش تابناک به نقل از پایگاه اطلاع رسانی ریاست جمهوری، مسعود پزشکیان در ادامه برنامه‌های سفر استانی دولت وفاق ملی به استان لرستان در نشست با فرهیختگان و فعالان فرهنگی استان، با اشاره به مباحث مطرح‌شده در این جلسه، اظهار داشت: در جمع فرهیختگان باید صریح و مسئولانه سخن گفت. همان‌گونه که پیش‌تر نیز بارها تأکید کرده‌ام، در طبابت وقتی بیماری با زخم مواجه است، نخست باید به درمان آن اندیشید. جامعه ما امروز زخمی است و چه‌بسا این زخم عمیق باشد؛ اما مسئله صرفاً بیان مشکل نیست، بلکه ارائه راهکار برای چگونگی درمان آن اهمیت دارد.

رئیس جمهور افزود: هدف ما تشدید بیماری یا دامن‌زدن به پاتولوژی‌های موجود نیست، بلکه باید این وضعیت را آرام و درمان کرد. ما بر عهد و پیمان خود پایبندیم؛ به دنبال عدالت، انصاف، عزت و سربلندی ایران، کشور و فرهنگ‌مان هستیم. اکنون پرسش اساسی آن است که برای درمان این مشکلات چه باید کرد؟

پزشکیان با اشاره به وضعیت نسل جوان و دانش‌آموزان کشور گفت: همان جوانانی که امروز در مدارس حضور دارند و از آنان به عنوان جمعیتی میلیونی یاد شد، محور اصلی توجه ما هستند. بخش عمده‌ای از وقت من، به‌صورت روزانه یا دست‌کم چندین بار در هفته، صرف پیگیری امور مربوط به مدارس، کیفیت آموزش، تجهیزات، وضعیت معلمان و شیوه‌های آموزشی می‌شود؛ زیرا باور دارم اصلاح بنیادین باید از همین نقطه آغاز شود.

رئیس جمهور تصریح کرد: با این حال، اصلاح نظام آموزشی و تربیتی امری نیست که با اقدامی دفعی و جادویی، امروز آغاز و فردا به نتیجه برسد. ما از همه ظرفیت‌ها کمک می‌گیریم تا نسل در حال تربیت را به‌درستی پرورش دهیم. دست‌کم من هیچ درمانی سراغ ندارم که امروز ارائه شود و فردا همه مشکلات را برطرف کند.

پزشکیان با تأکید بر ضرورت گفت‌وگوی مبتنی بر منطق و شواهد علمی خاطرنشان کرد: حتی در گفت‌وگوهای روزمره نیز گاه بر پایه منطق و مستندات علمی سخن نمی‌گوییم؛ زیرا از همان دوران مدرسه شیوه صحیح اندیشیدن و استدلال را به‌درستی نیاموخته‌ایم. ظلم آن است که انسان بر اساس ناآگاهی خود بر مسیری اصرار ورزد که نادرست است. هیچ ظلمی بالاتر از آن نیست که فرد راه خطا را بپیماید و گمان کند بر صراط درست حرکت می‌کند.

رئیس جمهور با استناد به آیات قرآن کریم، تأکید کرد: قرآن مکرر هشدار می‌دهد که تکذیب حقیقت یا نپذیرفتن سخن حق پس از روشن‌شدن آن، مصداق ظلم است. کلمه طیبه ریشه‌دار و استوار است و شاخه‌های آن به آسمان می‌رسد، اما کلمه خبیثه بی‌ریشه و ناپایدار است. خداوند مؤمنان را با سخن ثابت در دنیا و آخرت استوار می‌دارد و ستمگران را گمراه می‌کند.

پزشکیان ادامه داد: در عرصه علمی نیز همین قاعده حاکم است. در پزشکی از مفهومی با عنوان پزشکی مبتنی بر شواهد یاد می‌کنیم؛ به این معنا که تصمیم باید بر اساس مستندات متقن علمی اتخاذ شود. اگر استادی با ده‌ها سال تجربه، روشی را مؤثر بداند اما تحقیقات جدید نشان دهد راهکار دیگری نتیجه بهتری دارد، نمی‌توان صرفاً به اتکای سابقه بر نظر پیشین اصرار ورزید؛ بلکه باید در برابر شواهد علمی سر تعظیم فرود آورد.

رئیس جمهور تأکید کرد: پرسش این است که با وضعیت کنونی و مشکلات انباشته‌شده، آیا می‌توان همه مسایل را به‌صورت فوری و یک‌باره حل کرد؟ آیا از نظر امکانات و توان اجرایی چنین ظرفیتی وجود دارد؟ ما بارها اعلام کرده‌ایم هر کس می‌تواند در این مسیر یاری‌رسان باشد یا راهکاری عملی در اختیار دارد، با آغوش باز از او استقبال می‌کنیم و دستش را می‌فشاریم تا در حل مسایل کشور مشارکت کند.

پزشکیان با اشاره به وجود اختلاف‌نظرها و تنوع دیدگاه‌های سیاسی و اجتماعی در کشور گفت: واقعیت آن است که گروه‌ها، جناح‌ها و اختلاف‌ها وجود دارند و به‌سادگی نیز از مواضع خود کوتاه نمی‌آیند. پرسش اینجاست که آیا باید به تقابل و نزاع ادامه دهیم، یا راهی بیابیم که هر یک اندکی انعطاف نشان دهیم تا بتوانیم به اهداف مشترک دست یابیم؟

رئیس جمهور تأکید کرد: راه برون‌رفت از وضعیت موجود، نه در تشدید اختلاف‌ها، بلکه در گفت‌وگوی علمی، عقلانی و مستمر نهفته است؛ گفت‌وگویی که به جای نزاع، زمینه هم‌افزایی و حرکت مشترک برای پیشرفت کشور را فراهم سازد.

پزشکیان با اشاره به ضرورت اصلاح عمومی کشور اظهار داشت: باید این خاک را آباد کنیم، ناملایمات و پلشتی‌ها را بزداییم و راستی و درستی را حاکم سازیم. ما تا آنجا که می‌دانیم و می‌توانیم، در این مسیر گام برمی‌داریم و از تلاش فروگذار نکرده‌ایم.

رئیس جمهور با اشاره به مباحث مطرح‌شده درباره زنجیره تأمین و توزیع ارز افزود: هنگامی که در یک‌سو ارز با نرخ 28 هزار تومان تخصیص می‌یابد و در سوی دیگر بازار با نرخ‌های 100 تا 120 هزار تومان مواجه است، طبیعی است که زمینه رانت، فساد و سوءاستفاده شکل گیرد و امکان اصابت صحیح منابع به هدف دشوار شود. در چنین شرایطی ناگزیر بودیم تصمیمی اصلاحی اتخاذ کنیم.

پزشکیان ادامه داد: بر همین اساس، تصمیم گرفتیم به جای توزیع ارز ترجیحی، منابع ریالی آن را مستقیماً در اختیار مردم قرار دهیم تا خود در بازار اقدام به تأمین نیازهایشان کنند. حتی اگر نرخ‌ها افزایش یابد، دولت مابه‌التفاوت ریالی را به مردم پرداخت خواهد کرد. با این روش، امکان دریافت ارز رانتی، امضای طلایی، قاچاق و سوءاستفاده‌های مشابه به حداقل می‌رسد.

رئیس جمهور تصریح کرد: این تصمیم حاصل مشورت‌های کارشناسی و بررسی‌های دقیق بوده است و البته خود نیز واقفیم که در شرایطی دشوار و حتی در بدترین وضعیت اقتصادی ناچار به مداخله شدیم، زیرا راه دیگری پیش‌رو نداشتیم. با این حال، اگر کسی راهکار بهتری برای اجرای مؤثرتر این سیاست‌ها دارد، دولت از آن استقبال می‌کند.

پزشکیان با بهره‌گیری از تمثیلی پزشکی برای تبیین شرایط اقتصادی کشور گفت: قلب انسان در حالت عادی حدود پنج لیتر خون در دقیقه پمپاژ می‌کند و با افزایش فعالیت این میزان بالا می‌رود، اما ظرفیتی محدود دارد و اگر از حد بگذرد، فرد دچار سنکوپ می‌شود. اقتصاد نیز ظرفیتی دارد؛ سال‌ها تورم، رکود و انباشت مشکلات، این ظرف را لبریز کرده و اکنون با کوچک‌ترین فشار، سرریز می‌شود.

رئیس جمهور افزود: مسئله صرفاً یک عامل یا یک متغیر نیست؛ مجموعه‌ای از عوامل در طول زمان انباشته شده و امروز شرایطی ایجاد کرده که نیازمند مداخله فوری و سنجیده است. درمان بیماری‌های اجتماعی نیز به همین سادگی نیست، اما ما مصمم هستیم ایران را حفظ کنیم و اجازه ندهیم آینده این کشور، فرهنگ و تاریخ آن در معرض تهدید قرار گیرد.

رئیس‌جمهور با اشاره به برخی رویکردهای قدرت‌های خارجی اظهار داشت: آنانی که در بیرون مرزها نشسته‌اند و به‌صراحت از منافع و منابع دیگر کشورها سخن می‌گویند، دل‌سوز دموکراسی و رفاه ملت‌ها نیستند. در سال‌های دانشجویی کتابی با عنوان «جنگ بی‌پایان» را مطالعه می‌کردیم که در آن، نویسنده‌ای آمریکایی در دوران جنگ ویتنام توضیح می‌داد قدرت‌های بزرگ برای دستیابی به منابع و ذخایر کشورها، ناگزیر از تقابل دائمی‌اند؛ زیرا ملت‌های آگاه و جوانان بیدار حاضر نیستند منابعشان به آسانی در اختیار دیگران قرار گیرد.

پزشکیان ادامه داد: آیا واقعاً این قدرت‌ها از سر دلسوزی برای دموکراسی در ایران یا سایر کشورها اقدام می‌کنند؟ در حالی که آشکارا از نفت، معادن و سهم‌خواهی سخن می‌گویند؟ ما خواهان جنگ نیستیم و از نخستین روز مسئولیتم بر این باور بوده‌ام که باید از تقابل پرهیز کرد؛ اما اگر بنا باشد با زورگویی و تحقیر مواجه شویم، آیا شایسته است به هر قیمتی سر تسلیم فرود آوریم؟

رئیس جمهور با اشاره به پیشینه رشادت‌های مردم لرستان گفت: مردمی با چنین تاریخ و فرهنگ و دلاوری، سزاوار آن نیستند که در برابر قلدری و بی‌عدالتی سر خم کنند. عزت ملی خط قرمز ماست.

پزشکیان در عین حال تأکید کرد: اصلاح امور نیازمند درمان عالمانه و عملی است. بیان درستِ مشکلات کافی نیست؛ باید بگوییم چگونه می‌توان آنها را حل کرد. در همین راستا، طرح‌هایی نظیر محله‌محوری، مسجد‌محوری، مدرسه‌محوری و تقویت نقش مراکز بهداشت و انجمن‌های مردمی را دنبال می‌کنیم تا مشارکت عمومی در حل مسایل افزایش یابد.

رئیس‌جمهور خاطرنشان کرد: قابل قبول نیست که صدای مردم تنها در خیابان به گوش مسئولان برسد. مسئولیت ما این است که پیش از رسیدن کار به اعتراض خیابانی، مشکلات را بشناسیم و برطرف کنیم. من برای حل مسایل مردم آمده‌ام، نه برای آنکه فشار و سختی بر آنان افزوده شود و سپس از طریق فریاد و اعتراض متوجه وجود مشکل شویم.

پزشکیان افزود: تحقق این هدف نیازمند هماهنگی، همدلی و همکاری همه نیروهاست. هر کس توان و تخصصی برای کمک دارد، میدان برای مشارکت او باز است؛ هرچند با محدودیت‌ها و تنگناهای جدی مواجهیم، اما چاره‌ای جز حل مسایل نداریم، زیرا در غیر این صورت، نزاع و شکاف جایگزین تفاهم خواهد شد.

رئیس‌جمهور تأکید کرد: واقعیت آن است که من یک واقعیت در این صحنه‌ام، شما نیز واقعیتی هستید و سایر گروه‌ها و جریان‌ها هم واقعیت دارند. اگر بتوانیم بر پایه گفت‌وگو، عقلانیت و ‌پذیرش متقابل، سخن یکدیگر را بشنویم و راه‌حلی مشترک بیابیم، می‌توانیم از این مرحله عبور کنیم و آینده‌ای شایسته برای ایران رقم بزنیم.

پزشکیان با تأکید بر ضرورت گفت‌وگوی مبتنی بر حقیقت و شواهد متقن، اظهار داشت: باید بیاموزیم با یکدیگر سخن بگوییم و اگر در این گفت‌وگو حقیقتی روشن شد، در برابر آن سر تسلیم فرود آوریم. قرآن کریم می‌فرماید: «فَمَن اَظلَمُ مِمَّن کَذَبَ عَلَی اللهِ اَو کَذَّبَ بِصِدقٍ اِذ جاءهُ»؛ چه کسی ستمکارتر از آن است که به خدا دروغ بندد یا حقیقت را آنگاه که به سوی او آمد تکذیب کند؟ همچنین می‌فرماید: «اَلَّذی جاءَ بِالصِّدقِ وَ صَدَّقَ بهِ، اُولئِکَ هُمُ المُتَّقونَ»؛ آنان که سخن راست می‌آورند و آن را می‌پذیرند، پرهیزگاران‌اند.

رئیس جمهور افزود: تقوا یعنی حرکت و اندیشه‌ای عاری از خطا؛ یعنی همه چیز را برای جامعه، انسانیت و توسعه انسان در نظر گرفتن. قرآن در جای دیگری می‌فرماید: «یُطعِمونَ الطَّعامَ عَلی حُبِّهِ مِسکیناً و یَتیماً و أسیراً» و «إنَّما نُطعِمُکُم لِوَجهِ اللهِ لا نُریدُ مِنکُم جَزاءً و لا شُکوراً». این نگاه، خدمت بی‌چشمداشت و مسئولیت‌پذیری خالصانه را تبیین می‌کند. ما نیز می‌خواهیم با همین رویکرد عمل کنیم؛ اگر سخن درست ارائه شود، بی‌هیچ تعصبی آن را می‌پذیریم و اگر خطا کرده باشیم، بازمی‌گردیم. حق مستقل از من و شماست و معیار باید حقیقت باشد، نه اشخاص.

پزشکیان با اشاره به روایتی از امیرالمؤمنین علی(ع) در ماجرای جنگ جمل تصریح کرد: هنگامی که یکی از اصحاب دچار تردید شد و پرسید حق با کدام طرف است، حضرت فرمودند: «اَعرِفِ الحَقَّ تَعرِف اَهلَهُ»؛ حق را بشناس تا اهلش را بشناسی. شاخص‌ها اهمیت دارند. اگر معیارهای مشترک و زبان واحدی برای تشخیص حق نداشته باشیم، گرفتار نزاع و چنددستگی خواهیم شد.

رئیس جمهور با یادآوری دشواری‌های کنونی کشور اظهار داشت: امروز شرایط به‌گونه‌ای است که همچون قلبی که در مرز توان خود می‌تپد، اگر فشار بیشتری بر آن وارد شود، مشکلات یکی پس از دیگری سر باز می‌کند. از همین‌رو گفته‌ایم بیایید کمک کنید؛ صرفاً به نقد بسنده نکنید، بلکه بخشی از کار را بر عهده بگیرید و در عمل وارد میدان شوید.

پزشکیان خطاب به نخبگان استان افزود: با استاندار محترم بنشینید، برنامه ارائه دهید و در چارچوب گفت‌وگو مسایل استان را حل کنید. اگر همکاری صورت نگرفت، آنگاه می‌توان درباره نحوه مواجهه تصمیم گرفت؛ اما اصل، بر تعامل و تفاهم است. اگر بتوانیم یک استان را با همدلی و عقلانیت سامان دهیم، الگوی اصلاح در سایر مناطق نیز فراهم خواهد شد.

رئیس‌جمهور با اذعان به وجود بی‌عدالتی در کشور گفت: بی‌عدالتی محدود به یک استان نیست؛ در مناطق مختلف از جمله آذربایجان، سیستان و بلوچستان، خراسان شمالی و جنوبی، خوزستان و حتی در فاصله میان شهرستان‌های یک استان نیز با مصادیق آن مواجهیم. تحقق عدالت، امری تدریجی و وابسته به همکاری همگانی است. تجربه‌ای در جهان سراغ ندارم که همه این مسایل به‌صورت دفعی و یک‌باره اصلاح شده باشد. اگر کسی راهکاری عملی و اثربخش دارد، با آغوش باز از آن استقبال می‌کنیم.

پزشکیان ادامه داد: حتی به افرادی که در قالب نامه یا پیشنهاد، راهکارهایی ارائه می‌کنند گفته‌ام اگر برنامه‌ای عملی دارید، بیایید و اجرا کنید؛ اختیارات و امکانات موجود را در اختیار شما قرار می‌دهیم. اگر موفق شدید، همه بهره‌مند می‌شویم و ما نیز می‌آموزیم؛ اما اگر نتیجه نداد، دست‌کم از بیرون تنها به انتقاد اکتفا نکنید.

رئیس جمهور با تأکید بر حساسیت شرایط کنونی کشور اظهار داشت: با زخمی بزرگ روبه‌رو هستیم و ظرفیت‌ها محدود است. در چنین وضعیتی، روشنفکران، سیاستمداران، جامعه‌شناسان، اقتصاددانان، روحانیون و مدیران باید دست در دست هم دهند تا از فشارها بکاهند. ما در حال تلاش برای کاهش این بار هستیم و اگر کسی معتقد است راه بهتری وجود دارد، با اطمینان آن را مطرح کند؛ در صورت امکان اصلاح خواهیم کرد.

پزشکیان تصریح کرد: می‌توانم مسیر تقابل را انتخاب کنم و پس از ناکامی بگویم تلاش کردم و نشد؛ اما آیا در آن صورت حال کشور بهتر خواهد شد؟ من آماده‌ام جان، زندگی و اعتبار خود را برای ایران بگذارم، اما هرگز نمی‌پذیرم اقدامی کنم که زخم‌های این سرزمین عمیق‌تر شود. تا جایی که در توان دارم، برای ترمیم این زخم‌ها تلاش خواهم کرد، نه برای تشدید آنها.

رئیس‌جمهور در پایان با نقل سخنی از دکتر شریعتی سخنان خود را به اتمام رساند و گفت: خدایا‌ایمانی به من بده که به خاطر آن از نام و نانم بگذرم، نه آنکه به خاطر‌ایمانم به نام و نانی برسم.