اشتهای سیری‌ناپذیر آسیا برای نفت؛

چین و هند راه خود را جدا کردند / مجارستان نفت روسیه را به دریا برد

آسیا در ماه فوریه رکوردی تاریخی در واردات نفت خام ثبت خواهد کرد، اما در پس این آمار خیره‌کننده، شکافی استراتژیک میان دو غول اقتصادی قاره کهن نمایان شده است. در حالی که چین با بهره‌گیری از تخفیف‌ها، واردات نفت روسیه را به اوج رسانده، هند تحت فشار آمریکا در حال جایگزینی بشکه‌های روسی با نفت خاورمیانه است. هم‌زمان، تنش‌های ژئوپلیتیک در ژنو و خلیج فارس قیمت نفت را بالا برده و مجارستان برای دور زدن انسداد خط لوله اوکراین، مسیر دریایی جدیدی را برای دریافت نفت روسیه باز کرده است.

کد خبر: ۱۳۵۸۳۸۱

تاریخ: ۲۹ بهمن ۱۴۰۴ - ۱۶:۵۳

سرویس انرژی تابناک:

در ادامه مشروح تحولات بازار انرژی جهان را می‌خوانید:

رکوردشکنی واردات آسیا؛ واگرایی استراتژیک پکن و دهلی

قاره آسیا در ماه فوریه با واردات روزانه ۲۸.۵۱ میلیون بشکه نفت خام، رکوردی بی‌سابقه را ثبت خواهد کرد. این حجم عظیم تقاضا که توسط چین و هند هدایت می‌شود، بسیار فراتر از ارقام ماه‌های گذشته (۲۷.۴۸ میلیون بشکه در دسامبر) است. با این حال، نکته کلیدی در تغییر رفتار این دو مشتری بزرگ نهفته است. چین و هند که پیش‌تر هر دو خریداران عمده نفت ارزان روسیه بودند، اکنون مسیرهای متفاوتی را در پیش گرفته‌اند. چین با استفاده از تخفیف‌های جذاب مسکو و کاهش قیمت رسمی نفت عربستان، واردات نفت از روسیه را به رکورد تاریخی بیش از ۲ میلیون بشکه در روز رسانده است.

در سوی دیگر، هند تحت فشارهای فزاینده ایالات متحده، خرید نفت روسیه را به شدت کاهش داده و به سمت منابع جایگزین چرخیده است. پالایشگاه‌های هندی برای جبران این خلاء، واردات از عربستان سعودی، غرب آفریقا و قاره آمریکا را افزایش داده‌اند. پیش‌بینی می‌شود واردات هند از عربستان در ماه جاری به ۱.۰۳ میلیون بشکه در روز برسد که بالاترین میزان از نوامبر ۲۰۱۹ است. این تغییر رفتار نشان می‌دهد که دیپلماسی انرژی واشنگتن توانسته است یکی از بزرگترین مشتریان نفت روسیه را از مدار مسکو خارج کند، در حالی که پکن همچنان به تعمیق روابط انرژی خود با کرملین ادامه می‌دهد.

سایه جنگ بر سر بازار؛ شکست مذاکرات و صعود قیمت نفت

قیمت نفت برنت پس از یک دوره نوسان، با افزایشی ۲ درصدی به نزدیکی ۶۹ دلار در هر بشکه رسید. محرک اصلی این افزایش، بن‌بست در مذاکرات دیپلماتیک و تشدید تنش‌های نظامی است. در ژنو، دور دوم مذاکرات میان روسیه و اوکراین پس از تنها ۹۰ دقیقه و بدون هیچ نتیجه‌ای پایان یافت. ولودیمیر زلنسکی، رئیس‌جمهور اوکراین، مسکو را به اتلاف وقت متهم کرد. هم‌زمان، مذاکرات آمریکا و ایران نیز اگرچه به گفته تهران به «توافقاتی کلی» رسیده، اما هنوز نهایی نشده و مقامات آمریکایی از ارائه پیشنهادی جدید در دو هفته آینده خبر داده‌اند.

بازار نفت اکنون وزن بیشتری به ریسک‌های ژئوپلیتیک می‌دهد تا هشدارهای مربوط به مازاد عرضه. تحلیلگران معتقدند هرگونه درگیری نظامی در تنگه هرمز، این شاهراه حیاتی انرژی، می‌تواند جریان نفت را مختل کند. با وجود حضور سنگین نظامی، معامله‌گران همچنان امیدوارند که کانال‌های دیپلماتیک مانع از وقوع یک جنگ تمام‌عیار شوند، اما شکست مذاکرات اوکراین این خوش‌بینی را کمرنگ کرده است.

مجارستان خط لوله را دور زد؛ نفت روسیه از طریق کرواسی می‌آید

بوداپست در واکنشی تند به قطع جریان نفت از طریق اوکراین، دست به دامان اتحادیه اروپا شده تا بتواند نفت روسیه را از طریق دریا وارد کند. پیتر سیارتو، وزیر خارجه مجارستان، دولت اوکراین را متهم کرد که با انگیزه‌های سیاسی و برای ضربه زدن به حزب حاکم مجارستان در انتخابات پیش‌رو، صادرات نفت را متوقف کرده است. او تأکید کرد که اگرچه ذخایر استراتژیک مجارستان برای سه ماه کافی است، اما این کشور از بند قانونی اتحادیه اروپا استفاده خواهد کرد که به مجارستان و اسلواکی اجازه می‌دهد در صورت بروز اختلال در خط لوله، نفت روسیه را از مسیر دریایی بخرند.

در همین راستا، شرکت نفت و گاز «مول» (MOL) مجارستان نخستین محموله‌های نفت دریایی روسیه را سفارش داده که هم‌اکنون در مسیر هستند. این محموله‌ها قرار است اوایل ماه مارس به بنادر کرواسی برسند و از آنجا ظرف پنج تا ده روز به پالایشگاه‌های مجارستان و اسلواکی منتقل شوند. این اقدام نشان‌دهنده عزم جدی بوداپست برای حفظ جریان انرژی ارزان روسیه و دور زدن فشارهای کیف است، حتی اگر به معنای تغییر کامل لجستیک انرژی این کشور از خط لوله به دریا باشد.

رشد تجارت غیرنفتی باکو

در حاشیه بازار پرالتهاب نفت، جمهوری آذربایجان از تقویت روابط تجاری خود با کشورهای آسیای مرکزی خبر داد. صادرات غیرنفتی و غیرگازی باکو به این منطقه بیش از ۵ درصد رشد داشته و حجم تجارت خارجی با کشورهای آسیای مرکزی به ۱.۸ میلیارد دلار رسیده است. اگرچه بخش عمده این رقم مربوط به واردات است، اما نفوذ کالاهای آذربایجانی در بازارهای قزاقستان و ازبکستان رو به افزایش است. همچنین جریان سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی میان باکو و پایتخت‌های آسیای مرکزی، به ویژه با قزاقستان و قرقیزستان، روندی صعودی به خود گرفته است.