امنیت سفرهای درون‌شهری قربانی مسافربری غیرمجاز

یک استاد جرم‌شناسی و حقوقدان با اشاره به قتل‌های اخیر مسافربرهای عبوری، گفت: این جنایات بیشتر ناشی از ضعف نظارت، فشارهای اقتصادی و مشکلات روانی مرتکبان است و بسیاری از قتل‌ها در واکنش به مقاومت قربانی یا شرایط اضطراری رخ می‌دهد.

کد خبر: ۱۳۵۸۲۵۷

تاریخ: ۲۹ بهمن ۱۴۰۴ - ۰۸:۴۷

به گزارش تابناک به نقل از ایلنا؛ عصر سه‌شنبه هفتم بهمن‌ماه، «ملیکا» دختری ۲۳ساله پس از ترک محل کارش در حوالی میدان آرژانتین تهران، برای بازگشت به خانه‌شان در قرچک ورامین راهی شد، اما هرگز به مقصد نرسید. او پس از خروج از مترو در ایستگاه جوانمرد قصاب و ناکامی در گرفتن خودروی اینترنتی، ناچار سوار یک پراید سفید عبوری شد. با تغییر مسیر مشکوک راننده، موقعیت مکانی خود را برای دوستش ارسال کرد، اما دقایقی بعد تماسش قطع و تلفنش خاموش شد. پیکر این دختر دانشجو دو روز بعد در آبراهی در محدوده حسن‌آباد فشافویه کشف شد و بررسی‌ها از درگیری او با راننده و قتل وی حکایت دارد.

متهم ۳۹ساله این پرونده که پیش‌تر نیز یک‌بار به‌دلیل سرقت سابقه بازداشت و زندان داشته، در اظهارات خود عنوان کرده است که در صالح‌آباد به‌عنوان ادمین و مدیر کانال‌های تلگرامی فروشگاه‌های اسباب‌بازی و لوازم‌خانگی فعالیت می‌کرده و ماهانه حدود ۱۰۰ میلیون تومان درآمد داشته است. او مدعی شده با اختلال و قطع اینترنت، درآمدش دچار مشکل شده و به همین دلیل به مسافرکشی روی آورده است.

قتل «ملیکا» در حالی رخ داد که پیش از این نیز در سال جاری، پرونده قتل الهه حسین‌نژاد با سناریویی مشابه و در جریان سوار شدن به خودروی عبوری افکار عمومی را تحت تأثیر قرار داده بود؛ رخداد‌هایی که نگرانی‌ها درباره امنیت سفر‌های درون‌شهری با خودرو‌های غیررسمی را افزایش داده است. در همین راستا و با توجه به شباهت این دو پرونده، در ادامه ابعاد اجتماعی و جرم‌شناختی این حوادث، مورد بررسی قرار گرفته است.

علی نجفی توانا، رئیس اسبق کانون وکلای مرکز، حقوقدان و استاد جرم‌شناسی به بررسی ابعاد جرم‌شناختی قتل‌های اخیر مرتبط با مسافربر‌های عبوری پرداخت و گفت: آسیب‌شناسی قتل‌های مربوط به مسافر در اتومبیل‌های مسافربر، به دلیل تنوع در نوع بزه‌دیده، شرایط مجرم، زمان و مکان، در یک چارچوب واحد قابل بررسی و ارزیابی علمی نیست.

وی در پاسخ به این پرسش که در چنین پرونده‌هایی آیا قصد سرقت از ابتدای سوار کردن مسافر وجود دارد یا پس از مشاهده اموال باارزش شکل می‌گیرد و چه عواملی باعث می‌شود این سرقت‌ها به قتل منتهی شود؟ اظهار کرد: اصولاً رانندگان تاکسی‌های مجاز که خودرو و هویت آنها شناسایی شده و دارای مجوز هستند، علی‌القاعده کمتر دست به چنین جنایاتی می‌زنند. این جنایت‌ها عمدتاً مربوط به رانندگانی است که به‌صورت اتفاقی و بدون مجوز فعالیت می‌کنند و با شناسایی سن، جنسیت و شرایط مسافر، با اهدافی که از پیش در ذهن دارند، عمدتاً برای سرقت یا تجاوز، اقدام به ارتکاب جرم می‌کنند یا پس از سوار کردن مسافر، در جریان مسیر مرتکب جرایمی همچون سرقت یا تعرض می‌شوند.

نجفی‌توانا با اشاره به نمونه‌ای از پرونده‌های گذشته گفت: در پرونده معروف به «باغ خرمالو» در کرج، فردی با خودروی شخصی و بدون مجوز اقدام به سوار کردن زنان، عمدتاً دختران مجرد، می‌کرد و اگر با زن متأهل مواجه می‌شد، کاری به او نداشت. این فرد پس از حرکت از تهران، با تهدید، قربانیان را به باغی در کرج منتقل و مورد تعرض قرار می‌داد.

وی افزود: در مصاحبه‌ای که شخصاً بیش از ۱۰ سال پیش با او داشتم، با وجود اینکه متأهل بود، انگیزه‌اش را از منظر روان‌شناسی نوعی انتقام‌گیری عنوان می‌کرد. او مدعی بود زمانی که کودک بوده، به خواهر ۱۳ ساله‌اش تعرض شده و به دلیل ناتوانی پدر در واکنش، احساس خشم و ناراحتی عمیقی در او شکل گرفته و اقداماتش را نوعی انتقام از خانواده‌ها می‌دانست. هرچند قربانیان را نمی‌شناخت، اما حس انتقام در او به‌صورت کورکورانه رشد کرده و او را به ارتکاب جرم سوق داده بود.