نقش ال‌ان‌جی در گذر اروپا از زمستان سخت موعود

پس از حمله روسیه به اوکراین ، روابط بین روسیه و کشورهای اروپایی به شدت به سمت بحران انرژی کشیده شد. روسیه که پیشتر تأمین‌کننده اصلی گاز طبیعی اروپا از طریق خطوط لوله بود، به تدریج صادرات گاز به اروپا را کاهش داد و حتی برخی کشورها را به طور کامل از تأمین گاز محروم کرد. این اقدام به عنوان یک ابزار فشار سیاسی از سوی روسیه استفاده می‌شد تا اروپا را به تغییر موضع در قبال جنگ و تحریم‌ها وادار کند.

کد خبر: ۱۳۵۸۱۶۸

تاریخ: ۲۸ بهمن ۱۴۰۴ - ۱۷:۳۲

محمود فرهنگ،کارشناس انرژی: با کاهش تدریجی عرضه گاز از سوی روسیه، کشورهای اروپایی با چالش‌های جدی در تأمین انرژی در طول فصل زمستان مواجه شدند. تهدیدات روسیه برای قطع گاز و ایجاد بحران انرژی در اروپا، موجب شد که بسیاری از کشورها به دنبال منابع دیگر انرژی بگردند. در این شرایط، ال‌ان‌جی تبدیل به یک راه‌حل اساسی و ضروری برای عبور از بحران انرژی شد. در بحث چند جنبه از اهمیت ال‌ان‌جی در این دوران بحرانی را بررسی می‌کنیم شاید که سیاست گذاران کشور کمی بیشتر نقش استراتژیک و اهمیت ژئوپلیتیک ال ان جی را درک نمایند.

جایگزینی گاز روسیه با منابع متنوع جهانی

قبل از جنگ اوکراین، گاز طبیعی روسیه به عنوان تأمین‌کننده اصلی انرژی اروپا، به ویژه از طریق خطوط لوله به کشورهای اتحادیه اروپا، شناخته می‌شد. اما با شروع تحریم‌ها و تهدیدات روسیه برای قطع صادرات گاز به کشورهای اروپایی، نیاز به جایگزین‌های قابل اعتماد و سریع احساس شد. ال‌ان‌جی به دلیل قابلیت حمل و نقل از منابع مختلف جهانی، به یکی از بزرگ‌ترین راه‌حل‌ها برای این مشکل تبدیل شد.

کشورهایی مانند آمریکا، قطر، استرالیا و حتی کشورهای آفریقایی که در تولید ال‌ان‌جی پیشرفت کرده‌اند، توانستند به سرعت حجم بالایی از گاز مایع‌شده را به اروپا صادر کنند و از وابستگی شدید این قاره به گاز روسیه بکاهند.

تقویت امنیت انرژی اروپا و کاهش وابستگی به گاز روسیه

در زمان تهدیدات جدی از سوی روسیه مبنی بر قطع گاز، ال‌ان‌جی توانست برای اروپا به یک منبع مطمئن و تنوع‌بخش تبدیل شود. با گسترش پایانه‌های واردات ال‌ان‌جی و افزایش ظرفیت ذخیره‌سازی این محصول در کشورهای اروپایی، اروپا توانست به تدریج از وابستگی خود به گاز روسیه بکاهد و امنیت انرژی خود را تقویت کند. در این راستا، کشورهای آلمان، هلند، فرانسه، ایتالیا و بریتانیا به سرعت سرمایه‌گذاری‌های جدیدی در زمینه توسعه پایانه‌های ال‌ان‌جی انجام دادند.

این اقدام‌ها به اروپا کمک کرد تا در برابر تهدیدات روسیه جلوگیری از قطع گاز را ممکن کند و حتی در شرایط بحرانی، قادر به تأمین نیازهای گازی خود باشد.

توسعه سریع زیرساخت‌های واردات ال‌ان‌جی

برای مقابله با تهدیدات قطع گاز روسیه، کشورهای اروپایی به سرعت زیرساخت‌های واردات ال‌ان‌جی خود را گسترش دادند. در سال‌های اخیر، به ویژه بعد از جنگ اوکراین، پایانه‌های جدید و ظرفیت‌های ذخیره‌سازی گاز مایع‌شده در بنادر اروپا ساخته شد. برای مثال، آلمان که قبلاً هیچ پایانه‌ای برای واردات ال‌ان‌جی نداشت، به سرعت یکی از بزرگ‌ترین پروژه‌های ساخت پایانه‌های واردات ال‌ان‌جی را آغاز کرد.

این زیرساخت‌ها به اروپا اجازه می‌دهند تا در صورت بروز بحران، به سرعت ال‌ان‌جی از منابع مختلف جهان وارد کرده و از ذخایر آن برای گذراندن زمستان استفاده کند. این امر نقش حیاتی در حفظ عرضه انرژی در فصول سرد و در شرایطی که روسیه صادرات گاز خود را محدود کرده است، ایفا می‌کند.

حفظ ثبات بازار انرژی و کاهش فشار بر قیمت‌ها

در شرایطی که روسیه صادرات گاز خود را کاهش می‌دهد و بازار گاز دچار نوسانات شدید قیمت می‌شود، ال‌ان‌جی به عنوان یک منبع انرژی قابل حمل به کشورهای اروپایی این امکان را می‌دهد که قیمت‌ها را در بازار گاز کنترل کنند. با افزایش عرضه گاز از دیگر منابع، مانند ایالات متحده، قطر، و دیگر کشورهای تولیدکننده ال‌ان‌جی، اروپا قادر است فشار را از روی قیمت‌های بازار برداشته و در برابر نوسانات شدید ناشی از اقدامات روسیه مقاومت کند.

کمک به تأمین گاز در فصول سرد و جلوگیری از بحران‌های انرژی

در زمستان‌هایی که مصرف گاز به اوج خود می‌رسد، ال‌ان‌جی به عنوان یک منبع کلیدی تأمین انرژی، برای تأمین نیازهای انرژی خانگی، صنعتی و تجاری در کشورهای اروپایی حیاتی است. با وجود تهدیدات قطع گاز روسیه، کشورهای اروپایی توانستند از ذخایر ال‌ان‌جی برای گرمایش، تولید برق و سایر نیازهای حیاتی استفاده کنند. این امر به کاهش خطر بحران‌های انرژی کمک کرده و تأثیرات منفی بر زندگی روزمره مردم و اقتصاد اروپا را کاهش داد.

راهکارهای کوتاه‌مدت و بلندمدت در سیاست‌های انرژی اروپا

در پی تهدیدات روسیه و بحران‌های انرژی پس از جنگ اوکراین، اروپا به دنبال راه‌حل‌های بلندمدت برای امنیت انرژی پایدار است. ال‌ان‌جی به عنوان یکی از گزینه‌های کوتاه‌مدت و سریع در مواجهه با بحران‌های فوری، به اروپا کمک کرده است تا موقعیت بهتری در مذاکرات انرژی پیدا کند و وابستگی خود به منابع انرژی غیرقابل پیش‌بینی را کاهش دهد.

به علاوه، اروپا در حال برنامه‌ریزی برای توسعه منابع انرژی تجدیدپذیر و کاهش وابستگی به سوخت‌های فسیلی است، اما در کوتاه‌مدت ال‌ان‌جی نقش حیاتی در کاهش خطر بحران‌های انرژی خواهد داشت.

واقعیت این است که:

ال‌ان‌جی به عنوان یک راه‌حل فوری و مؤثر، توانست اروپا را از بحران قطع گاز روسیه نجات دهد. با تنوع بخشیدن به منابع تأمین انرژی و تقویت زیرساخت‌های واردات ال‌ان‌جی، اروپا توانسته است در برابر تهدیدات روسیه مقاومت کند و زمستان‌های سخت را با حداقل آسیب به اقتصاد و رفاه اجتماعی خود پشت سر بگذارد. ال‌ان‌جی نه تنها به عنوان یک گزینه ضروری برای تأمین انرژی در شرایط بحرانی، بلکه به عنوان ابزاری استراتژیک در سیاست‌های انرژی اروپا، جایگاه ویژه‌ای پیدا کرده است.

طعم تلخ این واقعیت وقتی احساس می شود که بپرسیم چرا ایران با وجود در اختیار داشتن ذخایر غنی گاز دنیا و همجواری با همسایگان تشنه بازار گاز ایران، به گونه ای مناسب نتوانسته است در بازار رو به گسترش ال ان جی برای خود جایگاهی در خور کسب نماید و عرصه را به راحتی برای جولان رقبا باز نموده است.

معمولا پاسخی که به این سوال داده می شود، تحریم های ظالمانه علیه ایران است. بسیاری از مدیران از تحریم و سختی های آن به عنوان یک نعمت و فرصت نام می برند. اما آنچه مشخص است، ایران نتوانسته هم اندازه پیشرفت هایی که تاکنون در صنعت نفت و گار داشته است، در صنعت ال ان جی موفق باشد و آنهم در بازاری که بسیاری از کشورها برای اجرای پروژه های مایع سازی و ذخیره سازی گاز به منظور گسترش چتر صادراتی خود از هیچ کوششی دریغ نکرده اند،

متاسفانه ایران با رهاکردن پروژه های پارس و پرشین و ایران ال ان جی، سهم صفر درصدی از این صنعت پرسود را از آن خود نموده است است.  بدیهی است که سایه تحریم های ظالمانه در این سالها لطمات وسیعی در خصوص ورود به صنایع نفت و گاز به ارمغان داشته است ولیکن برای عبور از این بحران، فقط توجه حداکثری به ظرفیت های داخلی و اعتماد به نخبگان بومی درکنار شراکت‌های استراتژیک با کشورهایی مانند قطر، عمان، چین و ... می تواند راهگشا باشد.