هشدار درباره آینده منابع آبی کشور

آب مصرف‌شده را دور نریزیم!

در شرایطی که خشکسالی‌های پیاپی و کاهش شدید منابع آبی، زنگ خطر بحران آب را به صدا در آورده است، وزیر نیرو با اشاره به ضرورت بازچرخانی آب هشدار می‌دهد که بی‌توجهی به ظرفیت آب مصرف‌شده، آینده تامین آب کشور را با چالش‌های جدی روبه‌رو می‌کند؛ ظرفیتی که می‌تواند با توسعه پروژه‌های بازچرخانی، دوباره به چرخه تولید و مصرف بازگردد.

کد خبر: ۱۳۵۶۰۵۳

تاریخ: ۱۸ بهمن ۱۴۰۴ - ۱۰:۴۹

به گزارش سرویس انرژی تابناک به نقل از ایسنا، پساب یا فاضلاب، پس از مصرف، کیفیت و ماهیت اولیه خود را از دست می دهد همچون آب حاصل از هرگونه شستشوی بدن، ظرف، لباس و غیره که وارد فاضلاب منزل می‌شود و زهاب زمین‌های کشاورزی و پساب‌های صنعتی و آب حاصل از پرورش آبزیان، انواع پساب هستند.

در شرایطی که کشور در خشکسالی واقع شده و آب‌های مستقل استان‌ها ناچیز است، در برنامه هفتم توسعه، آب محوری اصلی اعلام شده و بازچرخانی آب یکی از ضروری‌ترین راهکارها برای غلبه بر مشکلات آبی است که در چند سال اخیر اهمیت این موضوع بیش از گذشته مورد تأکید قرار گرفته است. همچنین در شرایط کم‌آبی و افزایش روز افزون تقاضا برای آب در بخش‌های مختلف از جمله شرب، صنعت و کشاورزی، برنامه‌ریزی‌ها برای دستیابی به سایر منابع آبی، بازچرخانی آب و مسئله پساب بیش از پیش در دستور کار سیاست‌های وزارت نیرو قرار گرفته است.

عباس علی آبادی - وزیر نیرو - تأکید می‌کند که نباید از ظرفیت آب مصرف شده غفلت کرد، چراکه با پیشبرد پروژه‌های بازچرخانی آب می‌توان از این ظرفیت استفاده کافی را داشت و آب مصرف شده را مجدد به چرخه تولید بازگرداند.

استفاده از پساب تصفیه‌شده در مصارف غیرشرب، به‌ویژه آبیاری فضای سبز و بخش‌های صنعتی، یکی از محورهای اصلی مدیریت منابع آب در تهران است. در حال حاضر، ۱۱ تصفیه‌خانه فاضلاب در سطح شهر فعال هستند که سال گذشته بیش از ۳۹۰ میلیون مترمکعب پساب تصفیه‌شده تولید کرده‌اند. بر اساس طرح جامع شرکت فاضلاب، تهران برای دستیابی به مدیریت کامل پساب به ۲۲ تصفیه‌خانه نیاز دارد؛ از این تعداد، ۱۱ واحد در حال بهره‌برداری، سه واحد در حال توسعه و هشت واحد دیگر در مرحله برنامه‌ریزی برای احداث است.

هاشم امینی- مدیرعامل شرکت مهندسی آب و فاضلاب کشور- چندی پیش از تدوین شیوه‌نامه جامع بازچرخانی آب برای مشترکان خبر داد و تاکید کرد رویکرد مصرف آب در همه بخش‌ها از جمله شرب، کشاورزی و صنعت نیازمند تغییر اساسی است.

در این شیوه‌نامه، تشویق‌های ویژه‌ای برای استفاده از آب خاکستری، آب باران و پساب برای مشترکان پیش‌بینی شده و این اقدامات شامل استفاده از پساب در فضای سبز، فلاش‌تانک و تغذیه سفره‌های زیرزمینی است و برای تحقق این مهم، لازم است سازمان مهندسی و شهرداری در کنار شرکت آبفا قرار گیرد و اجرای آن با جدید دنبال شود.

بخش قابل‌توجهی از پساب در صنایع مختلف و همچنین برای آبیاری فضای سبز مورد استفاده قرار می‌گیرد و طبق مواد ۳۹، ۴۰ و ۴۱ قانون برنامه هفتم توسعه و قانون هوای پاک، کلیه صنایعی که در محدوده پوشش تصفیه‌خانه‌های فاضلاب قرار دارند، موظف به استفاده از پساب در فرآیندهای تولیدی خود هستند. تنها صنایع غذایی و بهداشتی از این الزام مستثنی‌اند و آن‌ها نیز می‌توانند از پساب برای آبیاری محوطه‌ها و فضاهای غیرتولیدی بهره ببرند.

از نظر جغرافیایی، تهران دارای دو تصفیه‌خانه بزرگ و مدرن در جنوب و غرب است که ظرفیت تولید ۴۳۶ میلیون مترمکعب پساب در سال را دارند و از پیشرفته‌ترین تصفیه خانه‌های فاضلاب در خاورمیانه به شمار می‌روند. همچنین ۹ تصفیه‌خانه محلی نیز سالانه حدود ۱۴.۷ میلیون مترمکعب پساب تولید می‌کنند.

شبکه گسترده جمع آوری فاضلاب پایتخت امکان تأمین آب پایدار برای صنایع مهمی چون پالایشگاه‌ تهران، کارخانه سیمان تهران، شهرک‌های صنعتی عباس آباد، خوارزمی، نصیرآباد، علی‌آباد، سدید، چرم‌شهر و نیروگاه برق دماوند را دارد ولی همچنان این صنایع بجز پالایشگاه تهران اقدام موثری برای استفاده از این پساب را انجام نداده‌اند.

به گفته کارشناسان، توسعه زیرساخت‌های بازچرخانی و ارتقای ظرفیت تصفیه‌خانه‌ها می‌تواند یکی از محورهای اساسی در تحقق مدیریت پایدار آب در تهران باشد؛ چرا که در دوران کم‌آبی و تغییرات اقلیمی، پساب دیگر یک پسماند نیست، بلکه منبعی ارزشمند برای آینده آبی پایتخت است.