تاکتیک لحظه آخری آمریکایی‌ها جواب نداد!

مهدی احمدی اصل

کد خبر: ۱۳۵۵۷۶۱

تاریخ: ۱۶ بهمن ۱۴۰۴ - ۱۳:۱۵

شب گذشته، رفت و برگشت مذاکرات ایران و آمریکا ساعات پر تنش و پرحاشیه ای را در منطقه و رسانه ها ایجاد کرد و بازارهای مالی و اقتصادی را نیز هر چند کوتاه، تحت تاثیر قرار داد. اما علیرغم همه حواشی، توئیت «عباس عراقچی» وزیر امور خارجه ایران، پایانی بر حواشی مذاکرات مهم ایران و آمریکا بود و همه گمانه زنی ها را از مدار رسانه ها خارج کرد.

بر اساس آنچه وزیر امور خارجه کشورمان گفته، او و «استیو ویتکاف» نماینده ویژه رئیس جمهور آمریکا در امور خاورمیانه قرار است فردا - جمعه ۱۷ بهمن (۶ فوریه) – در مسقط پایتخت عمان، مذاکرات ایران و آمریکا را راهبری کنند؛ البته با یک تفاوت نسبت به مذاکرات قبلی این دو. آنهم اینکه در مذاکرات پیش رو قرار است «جرد کوشنر» مشاور و داماد ترامپ که گفته می شود نفوذ بسیاری بر رئیس جمهور آمریکا و دولتش دارد نیز حضور داشته باشد.

اما ماجرای احتمال منتفی شدن مذاکرات چه بود؟ پس از ترجیح ایران و آمریکا برای انتخاب مسیر دیپلماسی در مقابل جنگ؛ ابتدا خبر آمد که قرار است دو کشور در استانبول ترکیه با هم بنشینند و در خصوص موضوعات فی مابین گفتگو کنند، البته مقرر هم شده بود برخی کشورهایی که میانجی انتخاب مسیر دیپلماسی بین دو کشور بودند هم احتمالا در این مذاکرات حضور داشته باشند؛ چراکه زمزمه هایی در رسانه ها پیرامون این مساله مطرح شده بود.

ایران اگرچه مساله ای با حضور این کشورها نداشت، اما ترجیحش این بود که ابتدا پیرامون موضوعات مذاکره، روش، مسیر و چارچوب های گفتگو به نتیجه و توافق لازم با طرف آمریکایی برسد تا مبادا حضور دیگر بازیگران باعث خروج از مسیر ترسیمی شود، به همین دلیل مایل به برگزاری مذاکرات صرفا با حضور طرفین مذاکره یعنی ایران و آمریکا آنهم در پایتخت کشور عمان یعنی مسقط بود.

ابتدا در رسانه ها و از قول منابع آمریکایی اعلام شد که آنها مخالفتی با این موضوع ندارند و برای نشان دادن حسن نیت در مذاکره حاضر به گفتگو در مسقط و بدون حضور دیگر کشورها هستند، اما شب گذشته و در دقیقه ۹۰ هماهنگی ها برای انجام مذاکرات به یکباره زیر میز زدند و با انتخاب یک تاکتیک برای سنجش اراده طرف ایرانی، «موضوع یا مذاکره در استانبول و پیرامون همه موضوعات یا هیچ!» را مطرح کردند که با پاسخ سخت پذیرش «یا هیچ!» و «آمادگی برای جنگ» ایرانی ها مواجه شدند!

موضوع از این قرار بود که احتمالا در توافق ابتدایی برای از سر گیری مذاکرات بین ایران و آمریکا، هماهنگی های لازم بین طرفین به خصوص در رابطه با مبحث مورد مذاکره اتخاذ شده بود، اما به یکباره مصاحبه شب گذشته روبیو وزیر امور خارجه آمریکا مبنی بر اینکه مذاکره صرفا نباید هسته ای باشد و باید شامل موضوعات دیگر نظیر برد موشک ها، موضوعات منطقه ای و مسائلی از این دست نیز بشود، همه چیز را تحت تاثیر قرار داد.

از سویی پافشاری بر تغییر زمین بازی مذاکرات از ترکیه به عمان، دیپلماسی را در برابر اولتیماتوم واشنگتن قرار داد. رسانه های غربی و بویژه آمریکایی تلاش می کردند احتمال منتفی شدن مذاکرات را به درخواست‌های لحظه آخری تهران برای تغییر مکان و ساختار مذاکرات پیش رو ارتباط بدهند و تاکید بر این داشتند که این بن‌بست دیپلماتیک می‌تواند مسیر گفت‌وگو را مسدود کرده و رئیس‌جمهور آمریکا را به سمت انتخاب گزینه‌های نظامی و آغاز جنگ با ایران سوق بدهد.

همچنین علیرغم تائید ابتدایی در ایران و رسانه های غربی که موضوع مذاکرات را صرفا پیرامون مسائل هسته ای می دانستند؛ تاکید رسانه های آن طرف آبی طی شب گذشته بر این بود که ایران موضوع گفت‌وگوها را تنها به پرونده هسته‌ای محدود کرده و از بحث درباره توان موشکی و گروه‌های مورد حمایت خود خودداری می کند. اتفاقی که باعث بازگشت احتمالی ویتکاف و کوشنر به ایالات متحده خواهد شد و ناقوس جنگ را به صدا در خواهد آورد.

چه منابع ایرانی غیر رسمی رسانه های غربی و چه منابع رسمی داخلی تصمیم گیر در خصوص موضوع مذاکره برای چند ساعتی اعلام کردند که بندهای پوتین سربازان ایرانی برای جنگ کشیده شده و خبرها از اعلام آماده باش ۱۰۰ درصدی نیروهای مسلح جمهوری اسلامی حکایت داشت تا اینکه آکسیوس که اکنون به عنوان مطلع ترین رسانه از تصمیم و رفتار طرف آمریکایی در مذاکره با ایران شناخته می شود؛ اعلام کرد که سران 9 کشور در تماس تلفنی با ترامپ خواهان انجام مذاکره نسبت به برگزیدن گزینه نظامی شده اند.

همچنین «عباس عراقچی» در توئیتی نوشت: «مذاکرات هسته‌ای با ایالات متحده روز جمعه حدود ساعت ۱۰ صبح در مسقط برگزار می‌شود. از برادران عمانی‌ بابت فراهم‌کردن تمامی ترتیبات لازم سپاسگزارم.» موضوعی که حاشیه تنش را خواباند و نشان داد که دو کشور پیش از هرچیزی علاقه به انتخاب مسیر دیپلماسی بر انتخاب سایر گزینه ها دارند.

هرچند شب گذشته، حداقل در شبکه های اجتماعی ایرانی، فکاهی های زیادی پیرامون این رفت و برگشت های مذاکره بین ایران و آمریکا ساخته شد، اما این موضوع بیشتر شبیه یک تاکتیک سیاسی برای سنجش اراده طرف ایرانی در مقابل گزینه نظامی از طرف آمریکایی ها بود که به نظر موضوع سفت و سخت ما برای اینکه اگر آمریکایی ها جنگ می خواهند، ایران آمادگی کامل دارد، مسیر را تغییر داد.