خبرنگار آمریکایی مطرح کرد

بازی نهایی ترامپ مقابل ایران نامشخص است/ آمریکا می‌خواهد یکجا درباره همه موضوعات صحبت کند/ ایران می‌خواهد ابتدا به توافق هسته‌ای برسد

آمریکا می‌خواهد درباره همه چیز یک‌جا صحبت کند، ایران می‌خواهد ابتدا به یک توافق هسته‌ای برسد. این شکاف از محل برگزاری و اینکه چه کسانی شرکت می‌کنند مهم‌تر است.

کد خبر: ۱۳۵۵۷۵۴

تاریخ: ۱۶ بهمن ۱۴۰۴ - ۱۲:۰۴

حتی حملات تنبیهی نظامی آمریکا که گفته می‌شود از گزینه‌هایی است که ترامپ در نظر دارد، بعید است به تغییر نظام در ایران منجر شود؛ تغییری که برخی فعالان ضدحکومتی امیدوارند اقدام نظامی آمریکا بتواند آن را رقم بزند.

به گزارش سرویس بین الملل تابناک، «لورا روزن» خبرنگار شناخته شده آمریکایی در مقاله‌ای به بررسی چشم انداز مذاکرات ایران و آمریکا در عمان پرداخته که در ادامه آمده است.

لازم به ذکر است انتشار مقالات خارجی به معنای تایید محتوای آن از سوی تابناک نیست.

در حالی که فرستادگان ایالات متحده و ایران خود را برای دیدار روز جمعه در عمان آماده می‌کنند، هم رئیس‌جمهور ترامپ و هم ایرانی‌ها با یک دوراهی روبه‌رو هستند.

عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، قرار است روز جمعه در مسقطِ عمان با استیو ویتکاف و جرد کوشنر، فرستادگان آمریکا، دیدار کند؛ مقامات ایرانی و آمریکایی روز چهارشنبه (۱۵ بهمن) این موضوع را تأیید کردند.

در حالی که عراقچی در توییتی اعلام کرد آمریکا و ایران قرار است در عمان «مذاکرات هسته‌ای» داشته باشند، مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، فهرست گسترده‌تری از موضوعاتی را مطرح کرد که به باور ایالات متحده برای رسیدن به مذاکرات معنادار ضروری است.

روبیو در یک نشست خبری در حاشیه نشست وزارتی درباره مواد معدنی حیاتی که روز چهارشنبه (۱۵ بهمن) در وزارت خارجه برگزار شد، به خبرنگاران گفت: «به نظر من اگر قرار باشد مذاکرات واقعاً به چیزی معنادار منجر شود، باید شامل برخی مسائل باشد؛ از جمله دامنه موشک‌های بالستیک آنها. این شامل حمایت آنها از سازمان‌های تروریستی در سراسر منطقه می‌شود. شامل برنامه هسته‌ای می‌شود و شامل نحوه رفتارشان با مردم خودشان می‌شود.»
او افزود: «مطمئن نیستم بتوان با این افراد به توافق رسید، اما تلاش می‌کنیم بفهمیم.»

ولی نصر، کارشناس ایران و معاون پیشین نماینده ویژه وزارت خارجه آمریکا در امور افغانستان که اکنون در مدرسه مطالعات پیشرفته بین‌المللی دانشگاه جانز هاپکینز است، در توییتر نوشت: «آمریکا می‌خواهد درباره همه چیز یک‌جا صحبت کند، ایران می‌خواهد ابتدا به یک توافق هسته‌ای برسد. این شکاف از محل برگزاری و اینکه چه کسانی شرکت می‌کنند مهم‌تر است.».

اما حتی اگر ایران حاضر باشد درباره همه این مسائل مذاکره کند ــ که بعید به نظر می‌رسد ــ روشن نیست که آیا ترامپ احساس خواهد کرد می‌تواند ارائه یک توافق به ایران را به‌لحاظ سیاسی بپردازد یا نه.

از سوی دیگر، حتی حملات تنبیهی نظامی آمریکا که گفته می‌شود از گزینه‌هایی است که ترامپ در نظر دارد، بعید است به تغییر نظام در ایران منجر شود؛ تغییری که برخی فعالان ضدحکومتی امیدوارند اقدام نظامی آمریکا بتواند آن را رقم بزند.

همچنین مشخص نیست که چنین حملاتی بتواند از مردم ایران محافظت کند، آن هم هفته‌ها پس از فروکش کردن اعتراضات.

ریچارد نفیو، معاون پیشین نماینده ویژه آمریکا در امور ایران، و مایکل سینگ، مقام پیشین شورای امنیت ملی آمریکا، روز چهارشنبه در مؤسسه واشنگتن برای سیاست خاور نزدیک ــ که هر دو اکنون پژوهشگر آن هستند ــ نوشتند: «بدون یک برنامه عملی برای تحقق آن، تغییر نظام بیشتر یک آرزوست تا یک سیاست. روش‌های مختلف برای تلاش در این مسیر یا در چارچوب سیاست داخلی فعلی آمریکا غیرواقع‌بینانه‌اند (مانند تهاجم تمام‌عیار)، یا به نظر می‌رسد به زمان بسیار زیادی نیاز دارند.»

آنها ادامه دادند: «و اگر ایالات متحده با هدف اعلام‌شده تغییر نظام پیش برود، پیامد‌ها ممکن است درست برعکس نیت‌های آمریکا باشد. نظام ممکن است موشک‌ها و نیرو‌های نیابتی خود را تقویت کند و شاید حتی برای جلوگیری از سقوط خود به‌دنبال سلاح هسته‌ای برود.»

ترامپ به‌دنبال یک «پیروزی» است، اما بازی نهایی او نامشخص است

بهنام بن‌طالب‌لو، کارشناس ایران و پژوهشگر ارشد بنیاد دفاع از دموکراسی‌ها، گفت ترامپ نشان داده که به‌دنبال اعلام یک «پیروزی» سیاسی از هرگونه استفاده از نیروی نظامی علیه ایران است (یا دست‌کم تهدید به استفاده از زور می‌تواند به تحقق آن کمک کند).

بن‌طالب‌لو روز چهارشنبه در یک نشست زوم بنیاد دفاع از دموکراسی‌ها گفت: «فارغ از اینکه درباره فایده دیپلماسی یا فایده نیروی نظامی بحث کنیم، مشخص نیست هدف سیاسی کلان دولت ترامپ چیست. اگر آنها نظریه‌ای درباره تغییر رژیم دارند، آن را نزد خود نگه داشته‌اند.»

او افزود: «هیچ شفافیتی وجود ندارد که رئیس‌جمهور کدام‌یک از این گزینه‌های نظامی و اهداف سیاسی را انتخاب کرده یا با آن راحت است، یا تا چه حد ممکن است به محرک‌های بیرونی واکنش نشان دهد، یکی را انتخاب کند و سپس بر اساس شرایط میدان نبرد نظرش را تغییر دهد. چون فکر می‌کنم او به‌دنبال یک پیروزی سیاسی است و می‌خواهد ببیند چگونه می‌تواند استفاده از زور را در قالب آن پیروزی سیاسی بگنجاند.»

سرسخت‌تر شدن نظام

برخی تحلیلگران ایرانی گفتند ضعف دولت ایران می‌تواند باعث شود رفتاری بی‌پرواتر و سرسختانه‌تر از خود نشان دهد.
حمیدرضا عزیزی، کارشناس ایران و پژوهشگر مهمان در مؤسسه آلمانی امور بین‌الملل و امنیت، دیروز در یک پنل زوم درباره ایران که توسط مؤسسه خاورمیانه برگزار شد، گفت: «رهبران ایران می‌دانند که توان شکست دادن ایالات متحده را در چارچوب متعارف ندارند؛ بنابراین پرسش این می‌شود که آیا جمهوری اسلامی می‌تواند یک حمله نخست را جذب کند، فرماندهی و کنترل را حفظ کند و هزینه‌هایی تحمیل کند که تشدید مداوم تنش از سوی آمریکا را از نظر سیاسی و راهبردی نامطلوب سازد یا نه.»

او افزود: «و اگر به همه پیام‌ها و تحرکات میدانی در طرف ایرانی نگاه کنید، همه به سمت بقاپذیری و ظرفیت تلافی اشاره دارد. به نظر می‌رسد میان نخبگان امنیتی جمهوری اسلامی اجماعی وجود دارد که رئیس‌جمهور ترامپ خواهان جنگ‌های طولانی، پرهزینه و آشفته نیست؛ بنابراین تنها کاری که آنها باید بکنند این است که مطمئن شوند اوضاع تا حد امکان غیرقابل پیش‌بینی، آشفته و از نظر هزینه انسانی و اقتصادی گران باشد.»

عزیزی اشاره کرد که آیت‌الله علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی، این هفته برای نخستین بار در یک سخنرانی تهدید به جنگ منطقه‌ای در صورت حمله به ایران کرده است.

او گفت: «آن‌ها می‌خواستند به مخاطبان داخلی و خارجی پیام بدهند که اگر موجودیت آنها تهدید شود، تا هر کجا که لازم باشد پیش خواهند رفت.»

احتیاط کشور‌های عربی ممکن است بر ترامپ تأثیر بگذارد

کشور‌های ثروتمند عرب حاشیه خلیج فارس ــ که بسیاری از رهبرانشان بر ترامپ نفوذ دارند ــ عمدتاً از جمهوری اسلامی ایران بیزارند، اما ممکن است وضع موجود را به بی‌ثباتی و عدم قطعیت ناشی از یک مداخله نظامی پرآشوب که هرج‌ومرج را به منطقه بکشاند و حتی به خود آنها بازگردد، ترجیح دهند.

ادموند فیتون-براون، دیپلمات و سفیر پیشین بریتانیا در یمن که اکنون در بنیاد دفاع از دموکراسی‌ها فعالیت می‌کند، در نشست زوم این بنیاد گفت: «بیشتر کشور‌های شورای همکاری خلیج فارس از ایران متنفرند و از آن می‌ترسند، اما ممکن است نسبت به سقوط جمهوری اسلامی دو دل باشند.»

او توضیح داد که این امر به دلیل «نزدیکی جغرافیایی و همچنین نوعی تصلب و محافظه‌کاری در برخی از کشور‌های شورای همکاری است. آنها از تغییر می‌ترسند. به هر آنچه در محیط بلافصل خود با آن سروکار دارند عادت می‌کنند؛ و به سروکار داشتن با جمهوری اسلامی عادت کرده‌اند. این کار آسان نیست و اغلب خصمانه به نظر می‌رسد، اما از دید آنها کمیتی شناخته‌شده است.»

او افزود: «بنابراین برخی در شبه‌جزیره عربستان خواهند گفت شاید یک ایرانِ احیاشده در واقع نگران‌کننده‌تر از یک جمهوری اسلامیِ تضعیف‌شده و… تنبیه‌شده باشد، و این ممکن است در برخی واکنش‌ها نقش داشته باشد. البته آنها تطبیق پیدا می‌کنند.»

با توجه به اینکه نه یک «توافق بزرگ» به نظر دست‌یافتنی است و نه یک مداخله نظامی که نظام ایران را سرنگون کند، نفیو و سینگ، مقامات پیشین آمریکا، گفتند با این حال ایالات متحده می‌تواند از اهرم فشار قابل‌توجه خود برای گرفتن امتیازات مشخص از ایران در زمینه مسئله هسته‌ای، موشک‌های بالستیک، حقوق بشر و نیرو‌های نیابتی منطقه‌ای استفاده کند.

آنها نوشتند: «دولت ترامپ باید کمتر به فکر یک «توافق» با تهران باشد و بیشتر به این بیندیشد که چگونه می‌تواند از تهدید حملات قریب‌الوقوع برای فشار آوردن به ایران در طیفی از نگرانی‌ها استفاده کند. ایالات متحده باید روشن سازد که مسئولیت جلوگیری از درگیری بر عهده نظام ایران است.»