تابناک گزارش می‌دهد

عربستان حمایت از حمله آمریکا به ایران را تکذیب کرد؛ «راوید» تکذیب ریاض را رد کرد!

یک رسانه سعودی ادعای یک رسانه آمریکایی مبنی بر تغییر سیاست رسمی ریاض در خصوص ایران را رد کرد؛ با وجود این خبرنگار مطرح کننده این ادعا، تکذیبیه ریاض را رد کرد.

کد خبر: ۱۳۵۵۰۳۴

تاریخ: ۱۲ بهمن ۱۴۰۴ - ۱۵:۳۲

الشرق الاوسط به نقل از یک «مقام بلندپایه سعودی» نوشت که موضع عربستان سعودی ثابت است و بر حمایت از تلاش‌ها با هدف یافتن یک راه‌حل مسالمت‌آمیز برای تمامی مسائل اختلافی میان ایالات متحده و ایران، از راه گفت‌و‌گو و ابزار‌های دیپلماتیک، استوار است؛ امری که به کاهش تنش و تقویت امنیت و ثبات منطقه کمک کند».

به گزارش سرویس بین الملل تابناک، رسانه آمریکایی آکسیوس در گزارشی که توسط خبرنگار صهیونیست آن «باراک راوید» نوسته شده، مدعی شده بود که ریاض موضع رسمی خود در قبال تهران را تغییر داده و خواهان عملی شدن تهدیدات ترامپ علیه ایران شده است.

در این این گزارش ادعایی آمده است: «شاهزاده خالد بن سلمان، وزیر دفاع عربستان سعودی (KBS)، روز جمعه در یک جلسه توجیهی خصوصی در واشنگتن گفت اگر رئیس‌جمهور ترامپ تهدید‌های خود علیه ایران را عملی نکند، در نهایت این حکومت ایران خواهد بود که قوی‌تر می‌شود. چهار منبع حاضر در جلسه این موضوع را به آکسیوس گفته‌اند.

این اظهارات برخلاف مواضع علنی اخیر عربستان است که نسبت به تشدید تنش‌ها هشدار می‌داد، و نیز در تضاد با نگرانی عمیقی است که محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان (MBS)، سه هفته پیش در گفت‌و‌گو با ترامپ ابراز کرده بود. همان هشدار یکی از دلایلی بود که ترامپ تصمیم گرفت حمله را به تعویق بیندازد.

خالد بن سلمان، برادر کوچک‌تر ولیعهد و نزدیک‌ترین معتمد او، برای دیدار‌هایی درباره ایران به واشنگتن سفر کرده بود؛ آن هم در حالی که منطقه خود را برای اقدام نظامی احتمالی آمریکا و پاسخی که تهران وعده داده «بی‌سابقه» خواهد بود، آماده می‌کند.

ترامپ دستور یک تقویت گسترده حضور نظامی آمریکا در خلیج فارس را داده است، هرچند مقامات کاخ سفید تأکید می‌کنند او هنوز تصمیم نهایی نگرفته و همچنان مایل است گزینه دیپلماسی را بررسی کند.

در حال حاضر هیچ مذاکره مستقیم و جدی‌ای میان آمریکا و ایران در جریان نیست. مقامات آمریکایی می‌گویند تهران علاقه‌ای به توافقی بر اساس شروط حداکثری آمریکا نشان نمی‌دهد.

یک مقام خلیج فارس گفت: «ایران همیشه می‌خواهد معامله کند. اما مسئله این است که چه نوع معامله‌ای؟ ایران چه معامله‌ای می‌خواهد و آمریکا چه معامله‌ای را می‌پذیرد؟ این سؤال بسیار مهمی است و در حال حاضر نمی‌بینیم که این دو به هم برسند.»

خالد بن سلمان روز پنجشنبه دیداری طولانی در کاخ سفید با مارکو روبیو وزیر خارجه، پیت هگست وزیر دفاع (جنگ)، استیو ویتکاف نماینده ویژه کاخ سفید و ژنرال دن کِین رئیس ستاد مشترک ارتش آمریکا داشت.

به گفته یک منبع مطلع، تمرکز اصلی این دیدار بر احتمال حمله آمریکا به ایران بوده است.

موضع علنی عربستان بسیار محتاطانه بوده است. محمد بن سلمان روز چهارشنبه در تماس تلفنی با رئیس‌جمهور ایران گفت که عربستان اجازه نخواهد داد آمریکا از حریم هوایی این کشور برای حمله به ایران استفاده کند.

عربستان در بیانیه‌ای اعلام کرد که به حاکمیت ایران احترام می‌گذارد و به دنبال راه‌حل دیپلماتیک است.

اما خالد بن سلمان در یک جلسه یک‌ساعته دیگر در روز جمعه با حدود ۱۵ کارشناس اندیشکده‌های خاورمیانه و نمایندگانی از پنج سازمان یهودی، کمتر محتاط صحبت کرد.

به گفته منابع، او گفت معتقد است ترامپ پس از هفته‌ها تهدید، ناچار خواهد بود اقدام نظامی انجام دهد، اما هم‌زمان باید تلاش کند خطر گسترش تنش در منطقه را کاهش دهد.

او به نقل از حاضران گفت: «در این مقطع، اگر این اتفاق نیفتد، فقط باعث جری‌تر شدن حکومت ایران خواهد شد.»

دو منبع گفتند برداشتشان این بوده که خالد بن سلمان همان پیامی را تکرار می‌کرد که در کاخ سفید منتقل کرده بود. با این حال، او گفته است که آن دیدار را بدون درک روشنی از راهبرد یا نیت دولت ترامپ درباره ایران ترک کرده است.

در یک جلسه توجیهی جداگانه در روز جمعه، یک مقام خلیج فارس گفت منطقه در وضعیتی «گیر کرده» که در آن، حمله آمریکا به ایران خطر «پیامد‌های بد» را دارد، اما عدم حمله به این معناست که «ایران از این وضعیت قوی‌تر بیرون می‌آید».

به نوشته این رسانه آمریکایی، تنها سه هفته پیش، به گفته مقامات آمریکایی، سعودی‌ها عملاً از آمریکا خواهش می‌کردند که ایران را بمباران نکند و درباره خطر جنگ منطقه‌ای هشدار می‌دادند.

یکی از دلایل احتمالی این تغییر موضع می‌تواند این باشد که سعودی‌ها به این جمع‌بندی رسیده‌اند که ترامپ تصمیم به حمله گرفته و نمی‌خواهند در موضع مخالفت با این اقدام دیده شوند.

سه منبع حاضر در جلسه گفتند خالد بن سلمان تأکید کرده عربستان نه در حال فاصله گرفتن بیشتر از اسرائیل است و نه به سمت اخوان‌المسلمین چرخش می‌کند.»

در واکنش به این گزارش، یک مقام ارشد سعودی در گفت‌و‌گو با روزنامه سعودی «الشرق الأوسط» تاکید کرده که آنچه در برخی رسانه‌ها در مورد تغییر موضع عربستان سعودی در قبال تشدید تنش‌ها در منطقه منتشر شده، صحت ندارد.

وی بار دیگر بر مخالفت قاطع عربستان با استفاده از حریم هوایی یا اراضی خود در هرگونه اقدام نظامی علیه ایران تاکید کرد و از تعهد ریاض به سیاست اجتناب از تشدید تنش و سوق دادن اوضاع به سمت راه‌حل‌های سیاسی سخن گفت.

الشرق الاوسط به نقل از این مقام سعودی نوشت که این امر (اظهارات منسوب به خالد بن سلمان)، بازتاب‌دهنده موضع رسمی عربستان نیست که ریاض بار‌ها آن را در تماس‌های علنی خود بیان کرده که عبارت است از؛ تاکید بر احترام به حاکمیت ایران و اصرار بر عدم درگیری در هر مسیر نظامی که ممکن است به پیامد‌های منطقه‌ای خطرناک منجر شود.

وی افزود که عربستان سعودی به همکاری با شرکای منطقه‌ای و بین‌المللی خود برای اولویت دادن به آرام‌سازی اوضاع و دیپلماسی ادامه می‌دهد و در مورد هرگونه رویارویی نظامی جدید در منطق که هزینه آن برای همه طرف‌ها سنگین خواهد بود، هشدار می‌دهد.

این مقام تأکید کرد که عربستان سعودی معتقد است راه‌حل نظامی پایداری برای بحران‌های منطقه وجود ندارد و ثبات تنها از طریق تفاهمات سیاسی و پایبندی به قوانین بین‌المللی قابل دستیابی است.

به گزارش تابناک، پیش از این نیز شبکه سی ان ان به نقل از یک منبع دیپلماتیک در خلیج فارس گزارش داده بود که قطر، عمان، عربستان سعودی و مصر از ایالات متحده خواسته‌اند که از حمله به ایران خودداری کند و نسبت به خطرات امنیتی و اقتصادی که می‌تواند هم بر آمریکا و هم بر منطقه تأثیر بگذارد، هشدار دادند.

این رسانه آمریکایی به نقل از این مقام افزوده بود، «شنیدن این پیام از سوی متحدان منطقه‌ای، به‌ویژه شرکای کلیدی خلیج فارس که در کانون دستورکار سیاست خارجی دونالد ترامپ قرار دارند، برای واشنگتن اهمیت زیادی دارد.»

سی ان ان در ادامه گزارش خود گفته بود، این چهار کشور همچنین هشدار دادند که هرگونه حمله به تاسیسات آمریکایی در خلیج فارس عواقب جدی برای روابط ایران با کشور‌های سراسر منطقه خواهد داشت.

این رسانه آمریکایی به نقل از این مقام گفته بود، «این مذاکرات بر کاهش تنش در لفاظی‌های عمومی و اجتناب از اقدام نظامی که می‌تواند بی‌ثباتی منطقه‌ای گسترده‌تری را ایجاد کند، متمرکز بوده است.»

به گفته این مقام، این تلاش‌های دیپلماتیک منجر به کاهش تنش در اوضاع شده است.

همچنین در این راستا، روزنامه وال‌استریت‌ژورنال نوشته بود «عربستان برای متقاعد کردن کاخ سفید در حمله نکردن به ایران تلاش می‌کند. به نوشته این رسانه، قطر و عمان نیز در کنار عربستان موضعی مخالف هر گونه تنش‌آفرینی علیه ایران اتخاذ کرده‌اند. این کشور‌ها از متحدان نزدیک آمریکا در منطقه هستند.»

این روزنامه همچنین گفته بود مقامات سعودی به تهران اطلاع دادند که هرگز به واشنگتن اجازه نخواهند داد از حریم هوایی کشورشان برای حمله به ایران استفاده کند.

به گزارش تابناک، با وجود تکذیبیه تغییر موضع رسمی عربستان در خصوص ایران، «باراک راوید» خبرنگار صهیونیست آکسیوس که این گزارش را در رسانه متبوعش منتشر شده کرده بود، مجددا همیان پست اظهارات منسوب یه «خالد بن سلمان» را منتشر کرد.

در تکذیبیه صورت گرفته توسط روزنامه الشرق الاوسط نیز اظهارات «خالد بن سلمان» تکذیب نشده و اعلام شده که موضع رسمی عربستان تغییری نکرده است.

بر این اساس برخی کاربران در واکنش به پست مجدد «راوید» اعلام کرده‌اند حتی اگر آن اظهارات «خالد بن سلمان» در یک جلسه غیر رسمی مطرح شده باشد نشان بیانیه رسمی نیست و یک بیانیه تحلیلی و در تحلیل مواضع آمریکا بیان شده است.

یعنی وزیر دفاع عربستان در آن جلسه غیر رسمی، تحلیلی از موضع آمریکا داشته است.

برای نمونه یک کاربر سعودی به نام «عمر العمران» (با تیک آبی) در زیر پست جدید «راوید» و خطاب به او نوشته است: «این خبر که امروز به طور گسترده منتشر شده است، مبنی بر تغییر موضع عربستان سعودی در قبال تشدید تنش علیه ایران، چیزی جز نمونه‌ای از فریب‌کاری روزنامه‌نگاری نیست.

مضمون این ماجرا نشان‌دهنده بی‌گناهی او نیست، بلکه تلاشی عمدی برای کشاندن عربستان سعودی به رویارویی‌ای است که از درگیر شدن در آن طفره می‌رود.

در این مقاله آمده است: شاهزاده خالد احتمال حمله آمریکا به ایران را با مقامات آمریکایی مورد بحث قرار داد. این تمام چیزی است که مقاله در مورد آنچه در این جلسه گذشت، بیان کرده است.

او سپس گفت که در جلسه بعدی با ۱۵ محقق، شاهزاده خالد گفته است که «معتقد است که رئیس‌جمهور ترامپ باید تهدید نظامی‌ای را که هفتگی‌هاست مطرح می‌کند، عملی کند؛ زیرا اگر این کار را نکند، رژیم ایران فقط جسورتر خواهد شد.»

خواننده بی‌طرف این مطلب متوجه خواهد شد که شاهزاده خالد برداشت و تحلیل خود را از موضع رئیس‌جمهور ترامپ و آنچه او می‌تواند مطابق با منافع آمریکا انجام دهد، بیان می‌کرد و به هیچ وجه موضع عربستان سعودی را بیان نمی‌کرد.

اما باراک راوید چه کرد؟ او در مقاله گفت: «دو نفر از حاضران (را فکر می‌کردند که او اینجا آمده تا نظری را که در آن جلسه به مقامات آمریکایی ابراز کرده بود، تکرار کند).»

سپس، با استفاده از این استدلال سست، عنوان مقاله را با آن عبارت حاشیه‌ای گذاشت: «وزیر دفاع عربستان می‌گوید عدم موفقیت ترامپ در مهار ایران، رژیم این کشور را جسورتر خواهد کرد.» سپس مقاله را با همان نقل قول شروع کرد و به دنبال آن نوشت: «این (موضع علنی عربستان است که قبلاً نسبت به تشدید تنش هشدار داده بود).»

موضع عربستان سعودی در مورد تشدید تنش‌های اخیر در منطقه واضح است: این کشور از استفاده از قابلیت‌های حاکمیتی خود (مانند حریم هوایی خود) در هرگونه رویارویی نظامی علیه ایران خودداری می‌کند — این یک حق حاکمیتی ذاتی برای کشوری است که خود را طرف یک درگیری نظامی بالقوه نمی‌داند — و خواستار اولویت دادن به گفت‌و‌گو و جلوگیری از تشدید تنش در منطقه شده است.

این اصل عربستان سعودی در قبال تنش‌های مختلف در منطقه برای دهه‌ها بوده است.

اینکه باراک راوید از طریق اکسیوس بگوید عربستان سعودی، با استناد به بیانیه تحلیلی شاهزاده خالد از دیدگاه رئیس‌جمهور ترامپ و «باور دو نفر از حاضران مبنی بر اینکه او در جلسه رسمی با مقامات دولتی همین دیدگاه را ابراز کرده»، موضع خود را «تغییر» داده است، چیزی جز ترویج عمدی دروغ و یک لغزش حرفه‌ای نیست؛ چیزی که سایر روزنامه‌نگاران و رسانه‌های مختلف غیر از اکسیوس از آن خودداری کردند، حتی اگر جلسه با ۱۵ محقق ماه‌ها محرمانه نبوده باشد؛ زیرا دسترسی به جزئیات آنچه در آن گذشته برای سایر روزنامه‌نگاران آسان است.

جالب است به توجیهی که برای توضیح این «چرخش» در موضع سعودی به ذهن باراک رسید توجه کنیم. او گفت: شاید سعودی‌ها فکر می‌کردند ترامپ مصمم به حمله است، بنابراین نمی‌خواستند به عنوان مخالف آن ظاهر شوند.»

نکته عجیب یا بهتر بگوییم خنده‌دار این است که خود باراک در همان مقاله گفته است: «شاهزاده خالد همچنین [به ۱۵ محقق]گفت که بدون هیچ تصور روشنی از استراتژی یا نیات دولت ترامپ در قبال ایران، جلسه با مقامات آمریکایی را ترک کرده است.»

سؤال واضح اینجاست: چطور ممکن است باراک تفسیرش از گفته‌های شاهزاده خالد را به‌گونه‌ای ارائه دهد که عربستان سعودی معتقد است ترامپ مصمم به حمله است، در حالی که خود شاهزاده خالد صراحتاً گفته بدون هیچ تصویر روشنی از نیت یا استراتژی دولت آمریکا جلسه را ترک کرده است؟

از کوتاهی عربستان این باشد که عربستان سعودی معتقد است ترامپ مصمم به حمله است، به این معنی که سعودی‌ها درک روشنی از نیات ترامپ نسبت به ایران دارند، و سپس در پاراگراف دیگر که می‌گوید شاهزاده خالد جلسه مقامات را بدون هیچ تصویر روشنی از آن نیات ترک کرد! این برداشت را نقض کند.

آیا اصلا می‌توان تحلیلی ارائه داد که بگوید کشوری مانند عربستان سعودی دیدگاه‌های خود را برای همسو شدن با خواسته‌ها و طرح‌های آمریکا تغییر می‌دهد؟

پس چرا عربستان سعودی نظر خود را در مورد حمله آمریکا به عراق تغییر نداد؛ حمله‌ای که از همان لحظه اول تا به امروز با آن مخالف بوده است، علی‌رغم عزم راسخ آمریکا در قبال آن؟ و با وجود این واقعیت که حمایت عربستان از آن، خطراتی از جانب عراق شکننده در آن زمان برایش به همراه نداشت، همانطور که اگر از حمله به ایران حمایت می‌کرد، ممکن بود به آن آسیب برساند؟

توضیح این فروپاشی حرفه‌ای ساده است. صهیونیست‌ها – مانند باراک راوید – می‌خواهند عربستان سعودی را به رویارویی آمریکا و ایران بکشانند. به عنوان مجازاتی برای این برداشت که عربستان سعودی حمله رسانه‌ای خود را علیه اسرائیل تشدید کرده و یا پروژه بزرگ‌تر آن در منطقه (همراه با شرکای عرب خود) مقابله کرده است، و این امر همچنین اسرائیل را از تحمل هزینه واکنش ایران به تنهایی معاف می‌کند.

این اولین هدف قرار گرفتن اخیر عربستان سعودی نیست. در ۱۴ ژانویه، رسانه‌ها گزارش دادند که عربستان سعودی به آمریکا فشار آورده تا به ایران حمله نکند. سپس رسانه‌های صهیونیستی و راست‌گرا (از جمله لیندسی گراهام) از فرصت استفاده کردند و علیه عربستان سعودی موضع گرفتند و آن را متحد ایران علیه غرب جلوه دادند. در ۱۹ ژانویه، سفارت عربستان سعودی در واشنگتن همه این ادعا‌ها را رد کرد.

نکته قابل توجه در مورد همه این موارد این است که روزنامه‌نگاری مانند باراک راوید حاضر شد بخشی از اعتبار خود را فدای آسیب رساندن به عربستان سعودی کند. این موضوع حساسیت شرایط فعلی، میزان خطرات موجود و موارد دیگر را نشان می‌دهد.»

گزارش: زینب منوچهری