معرفی دو نابغه اطلاعات‌عملیات جنگ و کارنامه عجیب‌شان/شرایط امروزمان با گذشته قابل مقایسه نیست

سردار احمد غلامپور فرمانده سابق قرارگاه کربلا در دوران دفاع مقدس گفت: برخی از دوستان بعد از شهادت آقای محرابی به من گفتند شما دو بال خود را در قرارگاه کربلا از دست دادید، اما تعبیر من این است که سیاف‌زاده و محرابی مانند دو فرشته بودند که با بال‌هایشان قرارگاه کربلا را از فرش به عرش رساندند و افتخارات امروز قرارگاه مدیون فعالیت‌های آنان است.

کد خبر: ۱۳۵۴۱۰۲

تاریخ: ۰۷ بهمن ۱۴۰۴ - ۱۶:۵۴

به گزارش خبرنگار فرهنگی تابناک، آیین رونمایی از شناسنامه قرارگاه کربلا و گرامیداشت شهیدان سرلشکر غلامرضا محرابی و سردار احمد سیاف‌زاده صبح امروز سه‌شنبه ۷ بهمن در مرکز اسناد و تحقیقات دفاع مقدس برگزار شد.

سردار احمد غلامپور در این‌مراسم با اشاره به دشواری صحبت درباره عظمت قرارگاه کربلا و این دو شهید بزرگوار در زمانی کوتاه، گفت: مصائب قرارگاه کربلا کمتر از مصائب کربلای امام حسین (ع) نبود. این قرارگاه در یک دوره به عنوان قرارگاه مرکزی و مشترک، هدایت عملیات‌های عمده جنگ را بر عهده داشت و توانست ظرف کمتر از ۹ تا ۱۰ ماه، بیش از ۹۷ تا ۹۸ درصد از مناطق اشغالی را آزاد کند.

وی افزود: در مقطع اول، قرارگاه کربلا به عنوان قرارگاه اصلی با فرماندهی آقا محسن رضایی و شهید صیاد شیرازی فعالیت می‌کرد. در مقطع دوم که قرارگاه خاتم‌الانبیاء (ص) به عنوان قرارگاه اصلی و بالادستی شکل گرفت، قرارگاه کربلا به عنوان یکی از قرارگاه‌های زیرمجموعه به فعالیت خود ادامه داد. فرماندهی این قرارگاه فرایندی را طی کرد که از شهید حسن باقری آغاز شد و در ادامه عزیزانی همچون حجت‌الاسلام‌والمسلمین بشردوست و دیگر دوستان توفیق خدمت داشتند. بنده نیز در بخشی از این دوران توفیق حضور در کنار شهیدان سیاف‌زاده و محرابی را داشتم.

فرمانده اسبق قرارگاه کربلا با تشریح مقاطع مختلف فعالیت این قرارگاه ضمن قدردانی از سردار شریف و مرکز اسناد برای تدوین شناسنامه قرارگاه کربلا، گفت: حق مطلب در مورد این قرارگاه و این دو شهید هنوز ادا نشده است. من با جرأت شهادت می‌دهم که سردار محرابی و سردار سیاف‌زاده به عنوان دو نابغه در حوزه اطلاعات و عملیات عمل کردند. این دو بزرگوار از نظر شخصیتی بی‌نظیر بودند و کمتر می‌توان شبیه آنها را یافت. چنانکه فرمانده وقت کل سپاه بارها اشاره داشتند که ای کاش می‌دانستیم چگونه افرادی مانند سیاف‌زاده و محرابی را بیابیم و از آنها استفاده کنیم.

سردار غلامپور در تشریح سوابق این شهیدان گفت: توفیق داشتم شهید سیاف‌زاده را قبل از عملیات فتح‌المبین از عملیات اهواز جدا کرده و به قرارگاه بیاورم. ایشان در جریان حمله عراق به چزابه و قبل از فتح‌المبین، در همان اولین حضورش مجروح شد و مدت کوتاهی از جبهه فاصله گرفت. در مورد شهید محرابی نیز، بنده ایشان را قبل از عملیات خیبر و بعد از والفجر ۱ به قرارگاه آوردم. در آن مقطع، با رفتن شهید سوداگر و تیم برجسته‌اش مانند شهید رمضانی به قرارگاه نجف برای عملیات خیبر، وضعیت اطلاعات قرارگاه کربلا در حد صفر بود و شهید محرابی کار را با دستان خالی و از پایه آغاز کرد.

این فرمانده دوران دفاع مقدس، شجاعت، اعتماد به نفس استثنایی، هوش سرشار و خلاقیت را از ویژگی‌های مشترک این دو شهید برشمرد و تصریح کرد: کارهایی که توسط شهید سیاف‌زاده در حوزه عملیات و شهید محرابی در حوزه اطلاعات انجام شد، بی‌بدیل و ماندگار بود. شهید سیاف‌زاده کاملاً ساختارمند عمل می‌کرد و دارای برنامه‌ریزی دقیق و جدول زمان‌بندی برای عملیات‌ها بود. ایشان چنان بر امور مسلط بود که ما با خیالی آسوده تمام واحدهای قرارگاه اعم از مهندسی، بهداری، تخریب، ادوات و توپخانه را به او می‌سپردیم.

وی با اشاره به نقش کلیدی شهید سیاف‌زاده در توجیه و جانمایی واحدها افزود: ایشان معاونت‌ها را نسبت به عملیات توجیه و به لحاظ جغرافیایی و نقطه‌یابی دقیقاً مشخص می‌کرد که اورژانس‌ها، بیمارستان‌های صحرایی و مواضع توپخانه در کجا مستقر شوند. باید توجه داشت که بیش از ۸۰ تا ۹۰ درصد موفقیت ما در عملیات‌ها مربوط به اقدامات قبل از عملیات و آماده‌سازی بود که توسط شهیدان محرابی و سیاف‌زاده انجام می‌شد.

سردار غلامپور گفت: شهید محرابی مبتکر دکل‌های مرو بود؛ دکل‌های مستحکمی که در مناطق مختلف نصب می‌شدند. او با استفاده از تکنولوژی، ابتکار مهمی به خرج داد و با تعبیه دوربین در بالای دکل و قرار دادن مانیتور در سنگر پایین، این امکان را فراهم کرد که فرماندهان بدون نیاز به بالا رفتن از دکل و مواجهه با خطرات، تا عمق مواضع دشمن را رصد و شناسایی کنند. هر دو شهید در حوزه تحلیل دشمن بسیار قوی بودند و تحلیل‌های شهید محرابی هم به قرارگاه‌های بالاتر و هم به لشکرها منتقل می‌شد که بسیار راهگشا بود.

این‌فرمانده جنگ، با ذکر خاطره‌ای از عملیات خیبر، به نقش سرنوشت‌ساز شهید سیاف‌زاده اشاره کرد و گفت: یکی از دغدغه‌های اساسی ما و فرماندهی کل سپاه در عملیات خیبر، نحوه انتقال نیروها در شب تاریک و در پیچیدگی‌های هور به سمت جزایر بود. در اینجا شهید سیاف‌زاده طرحی را ارائه کرد که مسیر را کاملاً مشخص و روشن می‌کرد. وقتی این طرح را با آقا محسن رضایی مطرح کردیم، گویی بار بزرگی از دوش ایشان برداشته شد و بسیار خوشحال شدند. این کار بزرگی بود که باعث شد یگان‌های ما بدون خطا به اهداف خود برسند.

وی درباره تلاش‌های خستگی‌ناپذیر شهید محرابی گفت: در زمان عملیات، مسئولین اطلاعات لشکرها ساعت‌ها نزد شهید محرابی می‌نشستند تا هم نسبت به عملیات توجیه شوند، هم کالک و نقشه دریافت کنند و هم راهنمایی‌های لازم را بگیرند. برخی از دوستان بعد از شهادت آقای محرابی به من گفتند شما دو بال خود را در قرارگاه کربلا از دست دادید، اما تعبیر من این است که سیاف‌زاده و محرابی مانند دو فرشته بودند که با بال‌هایشان قرارگاه کربلا را از فرش به عرش رساندند و افتخارات امروز قرارگاه مدیون فعالیت‌های آنان است. سال ۱۳۷۲ که مسئولیت دافوس به بنده محول شد، این دو عزیز را نزد خود آوردم. دوره عالی جنگ را به شهید محرابی و دوره فرماندهی و ستاد را به شهید سیاف‌زاده سپردم. با اینکه آموزش کار تخصصی آنها نبود، اما با مدیریت و تلاش خود تحولی در دانشگاه ایجاد کردند که اثرات آن همچنان باقی است.

سردار غلامپور با برشمردن سوابق شهید محرابی در سطوح عالی اطلاعاتی کشور گفت: کارنامه شهید محرابی عجیب است؛ او از اطلاعات نیروی زمینی تا ستاد کل نیروهای مسلح و نزدیک به ۱۸ سال در عالی‌ترین رده‌های اطلاعاتی نیروهای مسلح مسئولیت داشت. حتی آقای عراقچی، وزیر امور خارجه، در مصاحبه‌ای اعلام کردند که در میان شهدا، برای شهید محرابی به طور ویژه متأثر شده‌اند، چرا که او همه دستگاه‌ها را با تحلیل‌های دقیق خود تغذیه می‌کرد.

فرمانده سابق قرارگاه کربلا در پایان سخنانش، به شبهه و سوالی که ممکن است درباره شهادت این فرماندهانِ مسلط و باهوش مطرح شود پاسخ داد و گفت: شاید سوال شود که چرا با وجود این‌همه تسلط اطلاعاتی و عملیاتی، چنین حادثه‌ای رخ داد؟ من به این نتیجه رسیدم که این مشیت و خواست الهی است؛ همان‌طور که حضرت علی (ع) با وجود آگاهی، به مسجد رفتند. تأثیر خون این شهیدان در قوت‌بخشی به روند انقلاب شاید بعدها مشخص شود. وقتی همسر شهید محرابی از من پرسید چرا این اتفاق افتاد، گفتم باید از خود شهید پرسید که با وجود مسئولیت اطلاعات کل، چرا این‌گونه شد. این اتفاق نباید به عنوان ضعف تلقی شود.

در ادامه این‌مراسم، سردار رمضان شریف مشاور فرمانده کل و رئیس مرکز اسناد، تحقیقات و نشر معارف دفاع مقدس و مجاهدت‌های سپاه گفت: در طول دوره‌ای که در آن مسئولیت حضور داشتم، تنها یک‌بار شهید حاج قاسم سلیمانی درباره شهدا با بنده تماس گرفتند. حدود دو سال از شهادت شهید سیاف‌زاده گذشته بود که ایشان در تماس تلفنی فرمودند «حواست باشد سیاف‌زاده شخصیت بزرگی بود و نقش بسیار تعیین‌کننده‌ای در دفاع مقدس ایفا کرد و نباید از نام و یاد او غفلت شود.

وی افزود: سپاه پاسداران در میان انبوهی از چهره‌های شاخص و وفور نعمت در حوزه نیروی انسانی، شاید در معرفی تک‌تک این عزیزان آن‌گونه که شایسته است عمل نکرده است. ما صادقانه معترفیم که در این زمینه کوتاهی شده است و جا دارد از تلاش‌های صادقانه و مخلصانه فرزندان این شهید بزرگوار قدردانی کنم. وجود چنین فرماندهانی برای سپاه پاسداران مصداق وفور نعمت است. یکی از همسران شهدا از اینکه در معرفی فرماندهانی که در جنگ ۱۲روزه به شهادت رسیدند، کوتاهی شده است، گلایه‌مند بودند؛ اما باید توجه داشت که سپاه پاسداران پس از آن مقطع، با مشغله‌های گسترده‌ای در حوزه بازسازی و تقویت توان دفاعی مواجه بوده و مأموریت‌های اصلی آن در همین حوزه‌ها تعریف می‌شود.

این‌فرمانده سپاه با اشاره به برخی اظهارنظرها مبنی بر اینکه این شهدا در خانه به شهادت رسیده‌اند یا در سنگر، گفت این نگاه، نگاهی انحرافی است؛ چرا که برای سرداران سپاه، خانه نیز حکم سنگر و مهلکه را دارد. خانواده‌های شهدا می‌توانند شهادت دهند که این عزیزان هرگز وقت بیکاری نداشتند و مانند کارمندان عادی با ساعات کاری مشخص زندگی نمی‌کردند. تمام لحظات زندگی آن‌ها وقف مأموریت بود و همان‌طور که دختر بزرگوار شهید محرابی اشاره کردند، حتی در همان زمان‌های کوتاهی که فرصتی پیدا می‌کردند، تماس‌های متعدد کاری داشتند. بنابراین، تفکیکی میان خانه و سنگر برای سرداران شهید سپاه وجود نداشت.

رئیس مرکز اسناد، تحقیقات و نشر معارف دفاع مقدس و مجاهدت‌های سپاه در ادامه گفت: امیدوارم ما به‌عنوان متولیان این مرکز و شما به‌عنوان اساتید و خانواده‌های معظم شهدا بتوانیم پیام شهدا را به‌درستی منتقل کنیم. شهدا کار خود را انجام داده‌اند و نیازی به تعریف و تمجید ما ندارند؛ اگر کارنامه‌ای نوشته می‌شود یا تاریخ شفاهی تدوین می‌گردد، برای امروز و فردای جامعه ماست و سودی برای آن عزیزان که نزد خداوند متنعم هستند، ندارد.

سردار شریف با ابراز تأسف از حجم بالای کارهای انجام‌نشده در حوزه ثبت تاریخ جنگ گفت: هر روز که در این مرکز می‌گذرد، بیش از پیش متوجه می‌شویم چه میزان کار عقب‌مانده داریم. با وجود گذشت سال‌ها از پایان جنگ، همچنان در تدوین شناسنامه‌ها، اطلس‌های یگانی و تاریخ شفاهی، در ابتدای مسیر قرار داریم. نمی‌دانم دشمنان ما تا چه اندازه شناخت واقعی از جامعه ایران دارند، اما اگر می‌دانستند ما چگونه وارد جنگ شدیم و چگونه پیروزمندانه از آن خارج شدیم، این تهدیدات و یاوه‌گویی‌ها را کنار می‌گذاشتند. بخش عمده این تهدیدات جنبه رسانه‌ای دارد. به فضل الهی، بازماندگان شهدا، سرداران سپاه و عموم مردم، مدافع کشور، نظام و انقلاب هستند و این یاوه‌گویی‌ها که از گذشته وجود داشته، همچنان ادامه خواهد داشت را با تبیین درست و به‌موقع بی‌اثر خواهند کرد.

وی با مقایسه شرایط امروز کشور با دوران جنگ تحمیلی گفت: مطمئن باشید شرایط امروز ما هرگز قابل مقایسه با روزهای آغازین جنگ تحمیلی و ابتدای انقلاب نیست. ما آن روزها با دست خالی وارد جنگ شدیم، اما امروز، الحمدلله، سرمایه‌های بزرگ و ارزشمندی در اختیار داریم. در حوزه دفاع، امنیت و مقابله با دشمن، هیچ کشوری به پای جمهوری اسلامی ایران نمی‌رسد و علت آن، هشت سال تجربه موفق دفاع مقدس است. میان تجربه و نتیجه تفاوت وجود دارد؛ تجربه موفق ما این است که امروز از صدام و ژنرال‌هایش اثری باقی نمانده و جهان به این واقعیت اذعان دارد.

رئیس مرکز اسناد، تحقیقات و نشر معارف دفاع مقدس و مجاهدت‌های سپاه در پایان سخنانش، با اشاره به ناتوانی دشمنان در ضربه زدن به نظام اسلامی گفت: مطمئن باشید دشمنانی که تنها در پناه هواپیماهای پیشرفته عکس یادگاری می‌گیرند و ما بارها ناتوانی واقعی آن‌ها را دیده‌ایم، هیچ توانی برای ضربه زدن به نظام مقدس جمهوری اسلامی ندارند. ما با اطمینان و دلی قرص اعلام می‌کنیم که متکی به وحی الهی، قرآن کریم و پیامبر اعظم(ص) هستیم. اگر دشمنان ما معنای واقعی سه واژه مرجعیت، فتوا و عمل شرعی را درک می‌کردند، هرگز جمهوری اسلامی را تهدید نمی‌کردند و این تهدیدات، ناشی از ناآگاهی و عدم شناخت آن‌ها از جامعه ایران است.

سومین سخنران این‌مراسم هم حسین الله‌کرم رزمنده پیشکسوت و فرمانده سابق اطلاعات عملیات و شناسایی بود که گفت:  ما در قرارگاه نجف و قرارگاه کربلا، آغازگر دو حرکت مجزا برای واحد اطلاعات و عملیات بودیم. اهمیت قائل شدن برای واحد اطلاعات و عملیات، صرفاً به دلیل اینکه شغل و رشته من و شهید محرابی بود، نیست؛ بلکه به این دلیل است که جنگ ما نیازمند غافلگیر کردن دشمن بود.

وی افزود: اساساً دکترین جنگ ما از جنگ کلاسیک به جنگ انقلابی بر پایه عنصر غافلگیری شکل گرفته بود. عملیات‌های موفق ما عمدتاً بر روی این عنصر غافلگیری استوار بود؛ بنابراین ساختار اطلاعات و عملیات باید در تراز این نوع دیدگاه شکل می‌گرفت. در غرب و جنوب کشور اقدام به شکل‌دهی دو ساختار در سطح تیپ کردیم و اگرچه با هم رقابت داشتیم، اما دو نگرش متفاوت وجود داشت.

این‌استاد دانشگاه در ادامه گفت: در منطقه عملیاتی غرب و شمال غرب کشور، ما نیازمند شناخت جغرافیا و زمین بودیم که به اصطلاح تخصصی، "تحلیل و بررسی وضعیت زمین" نامیده می‌شود؛ اما در جبهه جنوب، نیاز اصلی شناخت دشمن یا همان "برآورد اطلاعاتی" به لحاظ تخصصی بود. ترکیب این دو رویکرد موجب ارتقاء کیفیت، ایجاد غافلگیری مؤثر و در نهایت کسب موفقیت‌های بزرگ در جنگ شد. در بررسی منطقه عملیاتی و توجه به زمین، ما باید به نقشه، موانع، نوع برآمدگی‌ها، دره‌ها و وضعیت کلی توجه می‌کردیم.

الله‌کرم با اشاره به نوآوری‌های صورت گرفته در غرب کشور گفت: استفاده از عکس‌های هوایی و در نهایت ساخت ماکت، حرکتی مهم برای گویا کردن نقشه‌ها از طریق عکس هوایی بود که یک نوآوری محسوب می‌شد. در جنوب، دقت شهید محرابی بر روی "درکن‌ها" (دستگاه‌های جهت‌یاب و شنود) و مکانیزه کردن یا تکنولوژیک کردن اطلاعات بود و این اقدام تحولی اساسی به وجود آورد.

وی افزود: دفاع مقدس مدیون ایجاد غافلگیری بود. این رویکرد دکترین جنگ‌های دنیا را تغییر داد و تأثیرات زیادی بر جای گذاشت، لذا نباید به سادگی از این مسئله عبور کرد. طراحی عملیات توسط شهید سیاف‌زاده و برآورد و بررسی منطقه عملیات توسط شهید محرابی انجام می‌شد و همان‌طور که سردار غلامپور اشاره کردند، این دو نفر نابغه بودند.

این‌فرمانده جنگ در پایان سخنانش گفت: شهید محرابی یک نابغه دوران دفاع مقدس و پدیده‌ای است که باید به طور مشخص و دقیق مورد بررسی و مطالعه قرار گیرد.