استاد دانشگاه کمبریج در گفت‌و‌گو با تابناک:

مهمترین اتفاق ۲۰۲۵ ممکن است تصمیم جدید و نامشخص ترامپ درباره ایران باشد

پروفسور «جان دان» معتقد است مهمترین رویداد سال ۲۰۲۵ ممکن است تصمیم جدیدی از سوی ترامپ در خصوص ایران باشد که هنوز در مورد آن نمی‌دانیم.

کد خبر: ۱۳۴۸۲۸۳

تاریخ: ۰۷ دی ۱۴۰۴ - ۰۰:۰۱

استاد پیشین دانشگاه هاروارد معتقد است تهاجم ترامپ به نظام تجارت جهانی و قانون اساسی آمریکا مهمترین رویداد سال ۲۰۲۵ در حوزه مسائل سیاسی و بین المللی است.

به گزارش سرویس بین الملل تابناک، در سال ۲۰۲۵ میلادی چند رویداد بین‌المللی مهم رخ داد که تأثیر زیادی بر تحولات جهانی گذاشتند. از بین آنها مهم‌ترین‌ها عبارت‌اند از:

۱-اجلاس گروه ۲۰ (G۲۰) در ژوهانسبورگ: این اجلاس در ۲۲–۲۳ نوامبر ۲۰۲۵ در آفریقای جنوبی برگزار شد و اولین بار بود که قاره آفریقا میزبان این نشست مهم بین‌المللی بود. این نشست بر موضوعاتی مثل «همبستگی، برابری و توسعه پایدار» متمرکز بود و تلاش شد صدای کشور‌های جنوب جهانی در مسائل اقتصادی و توسعه‌ای قوت بگیرد، اگرچه غیبت رهبران برخی از قدرت‌های بزرگ مثل چین، روسیه و حتی آمریکا باعث توجه رسانه‌ها شد.

۲-نشست سران ناتو در لاهه: نشست ناتو در ۲۴–۲۵ ژوئن ۲۰۲۵ در لاهه (هلند) برگزار شد که به خاطر زمینه‌های امنیتی و بحران‌ها – به ویژه جنگ در اوکراین، افزایش هزینه‌های دفاعی و اختلافات بین اعضا – یکی از نقاط حساس در معادلات جهانی بود.

۳-اجلاس اقدام هوش مصنوعی در پاریس: در ۱۰–۱۱ فوریه ۲۰۲۵ در فرانسه اجلاس بین‌المللی اقدامات در حوزه هوش مصنوعی برگزار شد که بیش از ۱۰۰ کشور در آن حضور داشتند و روی چالش‌ها و فرصت‌های جهانی هوش مصنوعی تمرکز کردند — از تنظیم قوانین گرفته تا تبادل فناوری میان کشور‌های توسعه‌یافته و در حال توسعه.

۴-جنگ و تنش‌های منطقه‌ای: برخی منابع تحلیلی اشاره می‌کنند که در سال ۲۰۲۵ تنش‌های نظامی جدیدی در خاورمیانه و سایر مناطق باعث شد موضوعات امنیتی و صلح جهانی در دستورکار قدرت‌های بزرگ قرار بگیرد، به‌ویژه اگر گزارشی از جنگ یا درگیری‌های نظامی را در نظر بگیریم.

در خصوص این موضوع خبرنگار تابناک مصاحبه‌ای با پروفسور «جان دان» استاد دانشگاه کمبریج انگلستان انجام داده که در ادامه آمده است.

«جان دان» استاد کنونی دانشگاه کمبریج انگلستان است. تخصص او بحث انقلاب است. وی سابقه تدریس در دانشگاه هاروارد آمریکا را نیز دارد. او استاد برجسته نظریه و اندیشه سیاسی است و صاحب کتاب «انقلاب‌های مدرن» است.

*به طور کلی، اگر قرار باشد یک رویداد یا مسئله را به‌عنوان مهم‌ترین اتفاق جهانی در سال ۲۰۲۵ نام ببریم، آن چه خواهد بود؟

احتمال زیادی وجود دارد که مهم‌ترین رخداد سال ۲۰۲۵ چیزی باشد که اکنون ما هنوز هیچ‌چیز درباره‌اش نمی‌دانیم — مثلاً یک کشف در کالیفرنیا یا تصمیمی گرفته‌شده در پکن.

اگر فرض کنیم که در واقع هیچ‌کدام از اینها نباشد، محتمل‌ترین گزینه چیزی است که توسط دونالد ترامپ انجام شود (طیف وسیعی از گزینه‌ها، یکی از آنها مرتبط با ایران).

لازم است به تشدید مستمر و فاجعه‌بار زوال در بیوسفر اشاره کنم اگرچه این یک فرآیند سیستمی است نه یک رویداد، گرچه قطعاً در سال گذشته توسط تصمیمات ترامپ و پوتین به‌طور شدیدتری تشدید شده است.

*در حوزهٔ سیاسی، امنیتی و نظامی، اگر بخواهید مهم‌ترین رویداد سال ۲۰۲۵ را مشخص کنید، کدام را برجسته می‌کنید و چرا؟

تهاجم ترامپ به نظام تجارت جهانی و قانون اساسی آمریکا مهمترین رویداد سال ۲۰۲۵ در حوزه مسائل سیاسی و بین المللی است.

این استراتژی ترکیبی از برهم‌زدن به‌منظور عقب‌گرد در برابر بخش زیادی از تاریخ اخیر است.

*با توجه به روند‌های فعلی در نظام بین‌الملل، آیا کشور‌ها بیشتر به سمت همکاری حرکت خواهند کرد یا به سمت رقابت و درگیری؟ به عبارت دیگر، آیا ماهیت نظم بین‌المللی آینده بیشتر همکاری جویانه خواهد بود، یا باید انتظار پتانسیل بزرگ‌تری برای تعارض داشته باشیم؟

به‌خاطر مورد دوم، و به‌خاطر استراتژی‌های بلندمدت ولادیمیر پوتین و شی جین‌پینگ تقریباً قطعی است که جهان پرچالش‌تر و پرفروغ‌تر باشد، و تنها شی جین‌پینگ علاقهٔ واضحی دارد که دست‌کم برای آیندهٔ نزدیک (و شاید به‌طور نامحدود) سطح درگیری‌ها را کاهش دهد.

*اگر سال ۲۰۲۵ درسی برای سال ۲۰۲۶ ارائه دهد، آن درس چه خواهد بود؟

هرچقدر هم که زندگی و منافع جمعیت انسانی جهان به هم پیوسته شود، آنها همیشه در معرض حماقت و بی‌رحمی تعداد بسیار کمی از افرادی خواهند بود که به‌طور عجیب و غریب انتخاب شده‌اند.