نیویورک تایمز مدعی شد

محافظه کاران خواستار برکناری پزشکیان هستند/ آیت الله خامنه‌ای از پزشکیان مقابل منتقدان حمایت می‌کند

در میان تورم سرسام‌آور، قطع آب و انرژی و کمرنگ شدن چشم‌انداز توافق با آمریکا، مسعود پزشکیان، اعلام کرده او نمی‌تواند به تنهایی مشکلات را حل کند.

کد خبر: ۱۳۴۷۳۶۲

تاریخ: ۰۱ دی ۱۴۰۴ - ۱۸:۳۳

در حال حاضر، (آیت الله) خامنه‌ای حمایت خود را از رئیس‌جمهور اعلام کرده است؛ کسی که سه سال دیگر از دوره‌اش باقی مانده است. ایشان ماه گذشته در سخنرانی‌ای که به گفته تحلیلگران با هدف تقویت جایگاه رئیس‌جمهور و ارسال این پیام به منتقدانش بود که درخواست برکناری او بی‌ثبات‌کننده خواهد بود، از پزشکیان به‌عنوان فردی «شریف» و «پرتلاش» تمجید کرد.

به گزارش سرویس بین الملل تابناک، روزنامه نیویورک تایمز در مقاله‌ای به بررسی وضعیت سیاسی و اقتصادی ایران پرداخته که در ادامه آمده است.

لازم به ذکر است انتشار مقالات خارجی به معنای تایید محتوای آن از سوی تابناک نیست.

سال نخست ریاست‌جمهوری مسعود پزشکیان در ایران به‌عنوان «سال فاجعه‌بار» توصیف شده است. ترور متحدان و فرماندهان ارشد، حملات هوایی اسرائیل و ایالات متحده و تخریب تأسیسات هسته‌ای از جمله رویداد‌ها بوده‌اند؛ تازه اگر از اقتصاد در حال فروپاشی که هر روز بدتر می‌شود و کمبود‌های پی‌درپی انرژی و آب صرف‌نظر کنیم.

اما اگر ایرانیان انتظار داشته باشند که برای یافتن راه‌حل‌ها به رئیس‌جمهور رجوع کنند، او خود نخستین کسی است که می‌گوید زحمتش را نکشید.

پزشکیان در مجموعه‌ای از سخنرانی‌های عمومی اخیر که به‌طرزی چشمگیر صریح بوده‌اند، گفته است ایران با مشکلاتی حل‌نشدنی روبه‌روست و او دیگر ایده‌ای برای رفع آنها ندارد.

او اوایل دسامبر به دانشجویان و استادان دانشگاه گفت: «اگر کسی می‌تواند کاری بکند، بفرماید انجام بدهد. من هیچ کاری از دستم برنمی‌آید؛ به من فحش ندهید.»

او در دیدار با مقام‌ها اذعان کرده است که دولت «گیر کرده، به‌شدت گیر کرده است». افزوده است: «از همان روز اولی که آمدیم، بلا پشت بلا می‌بارد و متوقف نشده است.»

او حتی تا آنجا پیش رفته که گفته مشکلات ایران خودساخته‌اند — نتیجه فساد، درگیری‌های جناحی و دهه‌ها شیوه‌های هزینه‌کرد دولتی که آنها را «کار آدم‌های دیوانه» توصیف کرده است — و تقصیر ایالات متحده یا اسرائیل نیستند.

او در چندین نشست، از جمله دیدار با دانشجویان، گفته است: «مشکل خودِ ما هستیم.»

این ماه، پزشکیان به استانداران و مقام‌های محلی گفت تصور کنند دولت مرکزی «اصلاً وجود ندارد» و «خودتان مشکلات‌تان را حل کنید».

او گفت: «چرا من باید حل‌شان کنم؟ نباید فکر کنید رئیس‌جمهور می‌تواند معجزه کند.»

ویدئو‌های این سخنرانی‌ها در فضای مجازی و رسانه‌های خبری ایران دست‌به‌دست شده است. علی ضیا، چهره سرشناس تلویزیونی و مجری، روز سه‌شنبه در ویدئویی که در شبکه‌های اجتماعی منتشر کرد گفت: «پزشکیان دولت را اداره نمی‌کند؛ روی حالت خلبان خودکار گذاشته و رها کرده است. احساس عمومی همین است.»

به گفته دو مقام ایرانی شاغل در دولت او و دو عضو از جناح رقیب محافظه‌کار، برخی از متحدان و رقبای پزشکیان به‌طور خصوصی نارضایتی خود را از این اظهارنظر‌های مداوم ابراز کرده‌اند و گفته‌اند این رویکرد، دولت را در مقطعی حساس برای کشور ضعیف و ناتوان جلوه می‌دهد. هر چهار نفر به دلیل حساس بودن موضوع خواستار فاش نشدن نامشان شدند.

در ساختار سیاسی ایران، رئیس‌جمهور تا حدی می‌تواند بر سیاست‌های داخلی و خارجی اثر بگذارد.

پزشکیان ظاهراً ابایی ندارد که آشکارا بگوید در مسائل مناقشه‌برانگیز سیاست خارجی، از جمله حل بن‌بست هسته‌ای با ایالات متحده، تابع نظام است. او همچنین علناً گفته است اجازه نیافته محدودیت‌ها بر شبکه‌های اجتماعی پرطرفداری مانند اینستاگرام را ــ که ایرانیان اکنون از طریق فیلترشکن به آن دسترسی دارند ــ همان‌طور که وعده داده بود، بردارد.

محمدعلی ابطحی، معاون رئیس‌جمهور پیشین و سیاستمدار اصلاح‌طلب، از پزشکیان به‌دلیل پنهان نکردن واقعیت‌ها تمجید کرد. ابطحی در گفت‌وگوی تلفنی گفت: «صادقانه صحبت کردن با مردم پدیده‌ای جدید است. این ساده‌لوحانه نیست؛ پشت آن سیاستی وجود دارد. او نمی‌خواهد حقیقت را پنهان کند و انتظارات را بالا ببرد و بعد نتواند به آنها عمل کند.»

با این حال، محافظه‌کاران خواستار کناره‌گیری پزشکیان شده‌اند. کامران غضنفری، نماینده تندرو مجلس، ماه گذشته در یک برنامه گفت‌وگوی تلویزیونی پرسید: «پس چرا رئیس‌جمهور شدید؟ قرار است مشکلات جامعه را حل کنید، نه اینکه مدام بگویید این را نداریم، آن را نداریم.»

پزشکیان، ۷۱ ساله، جراح قلب و نماینده و وزیر بهداشت پیشین، در سپتامبر ۲۰۲۴ پس از درگذشت (شهادت) رئیس‌جمهور ابراهیم رئیسی در سانحه سقوط بالگرد، ریاست‌جمهوری را بر عهده گرفت.

مشکلات تقریباً بلافاصله آغاز شد. در روز مراسم تحلیف پزشکیان، اسرائیل اسماعیل هنیه، رهبر سیاسی حماس را که برای شرکت در این مراسم به تهران آمده بود، ترور کرد.

در ماه ژوئن، اسرائیل به ایران حمله کرد و دو طرف وارد جنگی شدید و ۱۲ روزه شدند که با بمباران و وارد آمدن خسارات سنگین به تأسیسات هسته‌ای ایران توسط ایالات متحده پایان یافت. خودِ پزشکیان نیز زمانی که اسرائیل محل یک نشست محرمانه امنیت ملی را که او در یک پناهگاه زیرزمینی اداره می‌کرد بمباران کرد، به‌سختی از مرگ گریخت؛ و طی سال‌ها، تحریم‌های آمریکا که در سال ۲۰۱۸ توسط رئیس‌جمهور ترامپ و با هدف قرار دادن درآمد‌های نفتی و نظام بانکی ایران اعمال شد، اقتصاد کشور را تحلیل برده است. در حال حاضر، چشم‌انداز دستیابی به توافقی با واشنگتن که در ازای محدودیت‌هایی بر برنامه هسته‌ای ایران، کاهش بسیار موردنیاز تحریم‌ها را به همراه داشته باشد، تیره به نظر می‌رسد، در حالی که تهدید درگیری بیشتر با اسرائیل همچنان جدی است.

صنم وکیل، مدیر بخش خاورمیانه و شمال آفریقای اندیشکده چتم هاوس در لندن، گفت: «اینکه پزشکیان به‌طور علنی ناامیدی خود را نشان می‌دهد، واقعاً جالب است. او به این شکل غیرمستقیم تلاش می‌کند عاملیت خود را حفظ کند و محدودیت‌ها و دست‌بند‌هایی را که تحت آنها قرار دارد، به صراحت مطرح کند.».

اما آیا این قرار است مشکل را حل کند؟ خانم وکیل ادامه داد: «فکر نمی‌کنم.»

ایرانیان شاهدند که ارزش پول ملی‌شان، ریال، هر روز در برابر دلار سقوط می‌کند. روز چهارشنبه، هر دلار آمریکا در بازار آزاد ۱.۳ میلیون ریال قیمت داشت؛ بیش از دو برابر نرخی که هنگام روی کار آمدن پزشکیان وجود داشت.

قیمت‌ها، از جمله اقلام اساسی غذایی و مصالح ساختمانی، نیز با تطبیق بازار‌ها جهش کرده‌اند. برای نمونه، به گفته یک سخنگو که در نوامبر با رسانه‌های دولتی صحبت کرده بود، بهای محصولات لبنی اخیراً سه برابر شده است. به گفته اقتصاددانان و رسانه‌های محلی، نرخ تورم حدود ۶۰ درصد است.

گزارشی که هفته گذشته از سوی وزارت امور اجتماعی ایران منتشر شد، اعلام کرد «ناامنی غذایی» در ایران از سال ۲۰۲۰ و هم‌زمان با جهش تورم رو به وخامت گذاشته است و افزود که هر بزرگسال ایرانی اکنون روزانه ۴۰۰ کالری کمتر از حداقل توصیه‌شده ۲۲۰۰ کالری دریافت می‌کند.

بحران‌های حاد انرژی و آب نیز بر مشکلات افزوده و موجب قطع دوره‌ای برق و آب در مناطق مسکونی، تجاری و صنعتی شده است.

امیرحسین خالقی، اقتصاددان ساکن اصفهان، در گفت‌وگویی تلفنی گفت هیچ راه‌حل کوتاه‌مدت یا به‌راحتی در دسترسی وجود ندارد که بتواند بحران‌های متعدد و درهم‌تنیده‌ای را که ایران با آنها روبه‌روست، حل کند. او گفت: «ما قادر به رسیدگی به چالش‌های بزرگ اقتصادی نیستیم، چون آنچه نیاز داریم یک راهبرد عمیقاً جدی است. بدون یک تغییر اساسی در عرصه سیاست خارجی، در جبهه‌های داخلی هم به هیچ گشایشی نخواهیم رسید.»

آذر منصوری، رئیس جریان سیاسی اصلاح‌طلبان ایران که در انتخابات از پزشکیان به‌عنوان نامزد خود حمایت کرده بود، روز یکشنبه در پستی در شبکه‌های اجتماعی به او هشدار داد که تورم به نقطه انفجار رسیده است: «مردم عصبانی‌اند؛ اداره کشور به این شکل دوام‌پذیر نیست.»

پزشکیان، با وجود تصویر تیره و تاریکی که خود ترسیم می‌کند، گفته است «تا آخر می‌ایستد».