چرا دچار قساوت قلب می شویم؟

نور الثقلین از رسول خدا (ص) روایت میکند سخن بسیار که ذکر خدا در آن نباشد نگویید؛ زیرا دل را سخت میکند و از خدا دور میشوید.

کد خبر: ۱۳۴۶۴۷۵

تاریخ: ۲۶ آذر ۱۴۰۴ - ۱۶:۰۰

به گزارش تابناک، «قساوت» در زبان عربی از ریشه «قسی» و «قسوه» است که در لغت به معنی خشونت و نفوذ ناپذیری می‌باشد؛ لذا به سنگ‌های خشن و سخت، «قسی» می‌گویند. در اصطلاح قرآنی به قلب‌هایی که در برابر حق، تواضع، خشوع و انعطافى نداشته باشند و نور هدایت در آن نفوذ نمى‌کند، قاسیه می‌گویند.

قساوت از ماده «قَسَوَ» در قرآن، هفت مرتبه به کار رفته؛ که همیشه با ماده قلب همراه بوده است.

{وَإِذْ قَتَلْتُمْ نَفْسًا فَادَّارَأْتُمْ فِیهَا وَاللَّهُ مُخْرِجٌ مَا کُنْتُمْ تَکْتُمُونَ (٧٢) فَقُلْنَا اضْرِبُوهُ بِبَعْضِهَا کَذَلِکَ یُحْیِ اللَّهُ الْمَوْتَى وَیُرِیکُمْ آیَاتِهِ لَعَلَّکُمْ تَعْقِلُونَ (٧٣) ثُمَّ قَسَتْ قُلُوبُکُمْ مِنْ بَعْدِ ذَلِکَ فَهِیَ کَالْحِجَارَةِ أَوْ أَشَدُّ قَسْوَةً وَإِنَّ مِنَ الْحِجَارَةِ لَمَا یَتَفَجَّرُ مِنْهُ الْأَنْهَارُ وَإِنَّ مِنْهَا لَمَا یَشَّقَّقُ فَیَخْرُجُ مِنْهُ الْمَاءُ وَإِنَّ مِنْهَا لَمَا یَهْبِطُ مِنْ خَشْیَةِ اللَّهِ وَمَا اللَّهُ بِغَافِلٍ عَمَّا تَعْمَلُونَ (٧٤) } [البقره]

«و به یاد آورید زمانى را که فردى را کشتید و یکدیگر را متّهم ساختید و پروردگار آنچه را که شما پنهان داشتید، آشکار نمود. (۷۲) گفتیم: قسمتى از آن گاو را به بدن کشته بزنید تا ببینید خداوند [متعال]این چنین مردگان را زنده مى‌‏کند و نشانه‌‏هاى قدرت خود را به شما نشان مى‌‏دهد، شاید به عقل آیید. (۷۳) آنگاه دل‌هاى شما بعد از این معجزه همانند سنگ و بلکه سخت‏‌تر از سنگ شد؛ زیرا که از بعضى سنگ‌ها نهر‌ها جارى شود و بعضى از آنها دو پاره شود و آب از آن بیرون آید و بعضى از آنها از ترس خدا فروریزد و خداوند از رفتار شما غافل نیست. (۷۴)»

خداوند متعال در این آیه با تمثیل زیبایی، به بیان شدّت و درجه قساوت مردم یهود اشاره و بیان می‌کند که قلب در شدت قساوت به درجه‌ای می‌رسد که حتی از سخت‌ترین سنگ‌ها نیز سخت‌تر می‌شود؛ نه اینکه چشمه عواطف و علم از آن نمی‌جوشد و قطرات محبت از آن تراوش نمى‌کند؛ بلکه هرگز از خوف خدا، دل انسان سنگدل به تپش نمی‌افتد. این تهدیدى است سربسته براى این جمعیت بنی‌اسرائیل و تمام کسانى که خط آنها را ادامه مى‌دهند.

***

کافی جلد ۲ صفحه ۴۹۷ از امام صادق (ع) روایت میکند که خدا:فرموده: کاهلی در ذکر من، دل‌ها را قسی میکند.

بحارالانوار جلد ۶۲ صفحه ۴۸۲ از رسول خدا (ص) روایت میکند‌: ای علی سه چیز قساوت قلب میآورد گوش کردن به لهو؛ شکار کردن از روی تفریح و به دربار سلطان رفت و آمد داشتند.

نورالثقلین از امام علی (ع) روایت میکند که آرزوی خود را کوتاه کنید که آرزو‌های دراز قلب را سخت میکند.

کافی جلد ۱ صفحه ۸۱ از امیرالمؤمنین (ع) روایت میکند که دل سخت نمیشود جز در اثر زیادی گناه.