قالیباف: کمیسیون‌های مجلس در جایگاه واقعی خود نیستند

رئیس مجلس شورای اسلامی با بیان اینکه نباید جابجایی صندلی نقش و ماهیت ما را عوض کند، گفت: این خطر بزرگی است و می‌تواند خطر بزرگی برای حکمرانی و رفتارهای فردی ما در حوزه مسائل تربیتی و اخلاقی باشد.‌

کد خبر: ۱۳۴۶۲۱۳

تاریخ: ۲۵ آذر ۱۴۰۴ - ۱۲:۴۵

محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی در مراسم تجلیل از پژوهشگران برتر مرکز پژوهش‌های مجلس، با قدردانی از زحمات جوانان دانشمند و فعال در عرصه پژوهش، گفت: بهترین تقدیر از شما عزیزان این است که نتایج تحقیقات و پژوهش‌های خود را اثربخش و در تصمیمات برای حل مشکلات حس کنید.

به گزارش تابناک به نقل از ایسنا، وی افزود: هیچ خسته نباشیدی بالاتر از این نیست که با زحمات و تفکرات شما، گره‌ای از مشکلات کشور باز شود و مسائلی که سال‌ها حل نشده ‌و باقی مانده‌، مرتفع شود.

بیش از هر چیزی در کشور از موضوع حکمرانی آسیب می‌بینیم

رئیس مجلس شورای اسلامی با اشاره به حضور فعال مرکز پژوهش‌ها گفت: مسئله‌ای که بیش از هر چیزی در کشور داریم از آن آسیب می‌بینیم موضوع حکمرانی در کشور است؛ لذا مرکز پژوهش‌ها باید به آین موضوع توجه کند، همان طور که مرکز پژوهش‌ها در بخش‌های مختلف تولیداتی داشته و  مطالبش را عرضه می‌کند، باید دانش حکمرانی را مورد توجه قرار دهد.

وی همچنین گفت: معمولا با جابجایی دولت‌ها، بخشی از مرکز پژوهش‌ها به سمت بخش اجرا در دولت در بخش‌های مختلف می‌روند که این خوب است اما بعد از مدتی، با جابجایی دوباره دولت، به مرکز پژوهش‌ها برمی‌گردند. پس دوستان هم در حوزه حکمت نظری و هم در حوزه حکمت عملی یاد می‌گیرند.

نباید جابجایی صندلی نقش و ماهیت ما را عوض کند

قالیباف با بیان اینکه همه چیز در مراکز پژوهش، مطابق با حوزه اجرا نیست، افزود: نباید جابجایی صندلی نقش و ماهیت ما را  عوض کند. این خطر بزرگی است و می‌تواند خطر بزرگی برای حکمرانی و رفتارهای فردی ما در حوزه مسائل تربیتی و اخلاقی باشد و خسارت‌های فردی و جمعی به دنبال داشته باشد.

رئیس مجلس شورای اسلامی با اشاره به صحبت‌هایاسماعیلی، معاون پارلمانی رئیس جمهور گفت: همان طور که اقای اسماعیلی اشاره کرد، ما هر کجا مسئول می‌شویم، احساس می‌کنیم، علامه شده‌ و نیازی به همکاری، گفت‌وگو، پژوهش و استفاده از نخبگان و اندیشمندان نیست. این یکی از اشکالات و خسارت‌هایی است که ما را مرتب با موانع مواجه می‌کند.

قالیباف در ادامه با بیان اینکه ما برای هر اقدامی می‌گوییم یک «پیوست فرهنگی» بگذاریم، گفت: به نظر این موضوع، رفع تکلیف است. با رفع تکلیف نمی‌توان وظیفه انجام داد.

تمامی اقدامات ما «فرهنگ پایه» باشد

وی افزود: آن چیزی که ما در پژوهش، تصمیمات و حکمرانی انجام می‌دهیم، به گونه‌ای باشد که اقدامات و حکمرانی و تصمیمات ما در هر بخش و در هر موضوعی «فرهنگ‌پایه» باشد و هیچ استثنایی هم ندارد.

قالیباف با اشاره جنگ تحمیلی ۸ ساله گفت: تا زمانی که بنی‌صدر فرمانده بود، مبانی و اندیشه و فکر تغییر می‌کرد تا زمانی که امام راحل فرماندهی را به دست گرفت و جنگ «فرهنگ‌پایه» شد؛ همین موضوع عامل پیروزی و تداوم و عزت ما در جنگ شد و نه تجهیزات و امکانات.

وی با بیان اینکه آن زمان سنت‌های الهی، فرهنگ‌پایه شد، گفت: متأسفانه ما امروز در تصمیمات حکمرانی، موضوعات فرهنگ‌پایه را یا از اساس قبول نداریم یا اگر قبول داریم، با پیوست فرهنگی به شکل رفع تکلیفی به آن نگاه می‌کنیم.

قالیباف با اشاره به جلسه اش با رؤسای دانشگاه‌ها گفت: ما نباید خودمان مسئله‌ها را دنبال کنیم. بلکه باید مسئله را از متن مردم و جامعه خارج کنیم مبنی بر اینکه مسئله و مشکل آن‌ها چیست. شاید مردم این موارد را به عنوان مسئله نگفته و مشکل بیان کنند، سپس ما این مشکل را به مسئله تبدیل کرده و سپس آن را در کشور یا در هر سطحی به رسمیت بشناسیم و قبول کنیم.

بعضی اوقات مسئله‌ها را به رسمیت نمی‌شناسیم

وی توضیح داد: ما یکی از بحث‌های جدی‌ ما در کشور این است که بعضی اوقات مسئله‌ها را به رسمیت نمی‌شناسیم مثل زمانی که گاهی خانم‌ها در خانه آشغال‌ها را زیر فرش می‌کنند؛ خلاصه یک روزی فرش پُر می‌شود. به رسمیت شناختن مسائل مهم است و باید آن مسئله حل شود.

رئیس مجلس گام اول حل کردن مسائل را به رسمیت شناختن آن دانست و گفت: اکنون خیلی از دوقطبی‌سازی‌ها، اختلاف‌نظرها و جنگ و گریزها، ریشه در بحث‌های علمی و به قول معروف ‌طلبگی و کارشناسی ندارد بلکه لجبازی است یعنی هدف‌مان این است که فقط خلاف حرف طرف مقابل را در جلسات بگوییم. حتما شما گرفتار این‌گونه جلسات شده‌اید و شاید خود ما هم در آن جلسات ایفای نقش می‌کنیم؛ این یعنی ما فهم درستی از حکمرانی، گفت‌وگو و مفاهمه نداریم. این‌ موارد در پژوهش، حل مشکلات مردم و تبدیل مشکل به مسئله و حل آن، بسیار مهم و جدی است و باید به آن توجه شود.

وی پرداختن به موضوع هم‌اندیشی و هم‌آفرینی آینده ایران را یکی از اقدامات خوب مرکز پژوهشگاه برشمرد و گفت: این کار قابل تقدیر و حرکت رو به جلو است منتها باید این کار را با شیوه‌های کارآمد و درست پیش برد.

رئیس مجلس با قدردانی از زحمات مرکز پژوهش‌ها در برنامه هفتم توسعه گفت: در این باره مرکز پژوهش‌ها نقش جدی داشت. اگر بگویم قبل از دولت، مرکز پژوهش‌ها یک برنامه هفتم نوشت، اغراق نکردم‌.

برنامه هفتم کم‌اشکال‌ترین و قابل‌اجرایی‌ترین برنامه است

وی با بیان اینکه برنامه هفتم، نسبت به ۶ برنامه گذشته، کم‌اشکال‌ترین و قابل‌اجرایی‌ترین برنامه است، گفت: مرکز پژوش‌ها با تمام وجود موضوع نظارت بر برنامه هفتم و کمک به دولت برای پیاده‌سازی این برنامه، را دنبال کند.

قالیباف با اعلام آمادگی مجلس برای اصلاح هر گونه اشکال در برنامه هفتم گفت: اگر اشکالی در برنامه هفتم باشد آن را در زمان ۴۵ روزه اصلاح می‌کنیم.

رئیس مجلس با اشاره به قانون جهش دانش بنیان گفت: حضرت آقا سال ۱۴۰۱ سال را سال تولید و دانش‌بنیان نام‌گذاری کردند و در ۱۹ اردیبهشت قانون دانش‌بنیان ابلاغ شد. به طور طبیعی این قانون در ۵۰ روز نوشته نشده بلکه با زحمت، دوراندیشی، آینده‌نگری و تشخیص مرکز پژوهش‌ها انجام شد.

قالیباف با بیان اینکه انجام کارها در کشور باید دو شرط اهمیت و فوریت را داشته باشد، گفت: اگر کاری دو شرط با اهمیت بودن و فوری بودن را نداشته باشد، به معنای وقت تلف کردن است.

وی با اشاره مجدد به برنامه هفتم توسعه گفت: اگر حدود ۲۸ تا ۳۰ ماده برنامه هفتم در اولویت اجرا قرار گیرد، بیش از ۷۰ درصد برنامه پیش برده‌ شده است. یک وقت خودمان را روی ۱۲۰ ماده متمرکز کرده و نیروهایمان پراکنده می‌شود؛ امکانات ما هم محدود است و باید به آن دقت کنیم.

قالیباف با اشاره به نشست سه‌جانبه مجلس، دولت و ذی‌نفعان درباره قانون جهش دانش بنیان گفت: بخش عمده اجرایی شدن این قانون، به همان یک یا دو جلسه برمی‌گردد لذا مهم است برای اجرای مواد اولویت‌دار برنامه هفتم، چنین نشست‌هایی برگزار شود لذا مرکز پژوهش‌ها مواد مهم و با اولویت برنامه هفتم را احصا کند و برای آن نشست‌های چهار جانبه با حضور دولت، مجلس، ذی‌نفعان و نخبگان به نمایندگی از مردم  برگزار کند. این کار می‌تواند ما را در حل مسائل پیش ببرد.

رئیس مجلس شورای اسلامی با اشاره به اهمیت کمیسیون‌ها در فرآیند قانون‌گذاری و نظارت، گفت: در مجلس یازدهم تاکید کردم که کمیسیون‌ها اساس کار مجلس هستند چون قانون‌گذاری، نظارت و سایر وظایف، در کمیسیون‌ها انجام می‌شود و کمیسیون‌ها ستون فقرات در مجلس هستند.

وی ادامه داد: درست عمل کردن، تصمیم‌گیری دقیق و تبدیل آن به قانون همه ناشی از تصمیمات در کمیسیون‌هاست؛ در صحن مجلس خیلی نمی‌توان تغییری در محتوا ایجاد کرد ‌ ممکن است تنها یک رفع اشکال انجام شود.

همه باید کمک کنیم تا کمیسیون‌ها به جایگاه اصلی خود در قانون‌گذاری برسند

رئیس مجلس شورای اسلامی ادامه داد:  امروز کمیسیون‌های ما در مجلس، در چنین جایگاهی ننشسته‌اند. یک بخشی از آن مربوط به مسائل شکلی، حضور و وقت‌گذاری نمایندگان است که وظیفه داریم آن را دنبال کنیم. بخش دیگر مربوط به قانون‌گذاری است و در این حوزه، نقش مرکز پژوهش‌ها مهم است که بتواند داده‌های دقیق و مفید ارائه داده و کمک کند.

وی با اشاره به برخی مشکلات مرکز پژوهش‌ها، افزود: متوجه هستم که بعضی اوقات دوستان در مرکز پژوهش به کمیسیون‌ها می‌آیند که صحبت کنند اما اجازه صحبت به آنان داده نمی شود و حتی ممکن است رفتار و لحن با آن‌ها تحقیرآمیز باشد اما این نباید دانشمندان و دوستان ما را در مرکز پژوهش‌ها خسته یا دلسرد کند. همان‌طور که امام  راحل فرمودند، کار برای خدا نه دلسردی دارد و نه خستگی. همه باید کمک کنیم تا کمیسیون‌ها به جایگاه اصلی خود در قانون‌گذاری برسند.

برخی کمیسیون‌ها باید اضافه شوند

قالیباف در ادامه با بیان اینکه تعداد کمیسیون‌ها و نحوه ارجاع موضوعات به کمیسیون‌ها به بازنگری نیاز دارد، گفت: مسائل جدیدی ایجاد شده و باید برخی کمیسیون‌ها اضافه شده و شرح وظایف آن‌ها به‌روز شود. تجربه ثابت کرده که این کار نباید در پایان دوره مجلس انجام شود بلکه در وسط دوره یعنی همین سال دوم دوره دوازدهم، مناسب‌ترین زمان است. نحوه سازماندهی، تعداد و موضوعات کمیسیون‌ها باید توسط مرکز پژوهش ها مدیریت شود و این کار بسیار پیچیده و سخت است.

رئیس مجلس تأکید کرد: خوشبختانه اکنون هماهنگی خوبی بین معاونت راهبردی ریاست جمهوری و کمیسیون‌های دولت با مرکز پژوهش‌ها برقرار است و لازم است نسبت تعامل با کمیسیون‌های دولت نیز حفظ شود تا رفت و برگشت موضوعات درست و هم‌پوشانی داشته باشد.

وی با بیان اینکه محصول نهایی ما قانون است، گفت: اگر قانون درست نباشد و خط تولید ما بی‌عیب و نقص نباشد، کارمان را درست انجام نداده‌ایم. باید در قانون‌گذاری و نظارت به مسائل ریشه‌ای کشور توجه کنیم و اجرای قانون را نیز مدنظر داشته باشیم. این کنشگری در مجلس و مرکز پژوهش‌ها باید با دقت انجام شود تا اصلاحات لازم در حوزه قانون‌گذاری صورت گیرد. چند جای آیین نامه در حوزه قانون گذاری هم باید اصلاح شود.

باید با شفاف‌سازی، هوشمندسازی و بهره‌گیری از فناوری و هوش مصنوعی، مسیر قانون‌گذاری را دنبال کنیم

قالیباف با بیان اینکه باید با شفاف‌سازی، هوشمندسازی و بهره‌گیری از فناوری و هوش مصنوعی، مسیر قانون‌گذاری را با دقت دنبال کنیم، افزود: برخی مواد آیین‌نامه‌ باید اصلاح شود، مرکز پژوهش‌ها ایده‌ها و نظرات نمایندگان را دریافت کرده و به قانون تبدیل کند؛ این شامل لایحه و طرح است و مسیر آن باید به درستی طی شود. سامانه قانون‌یار وجود دارد و از سوی دیگر، تنقیح قوانین نیز در این مسیر کمک می‌کند تا از دوباره‌کاری جلوگیری شود. اگر قانون موجود اشکال دارد، تنها باید اصلاح شود و نباید قانون جدید نوشت.

رئیس مجلس در پایان خطاب به پژوهشگران حاضر در نشست، گفت: نقش شما بی‌نظیر است و توقع من از شما جوانان متعهد و اندیشمند کشور این است که با کمک نخبگان و تا پایان مجلس دوازدهم، مسیر سنتی قانون‌گذاری را با فرصت‌هایی که فناوری در اختیار ما گذاشته است، اصلاح کنید.