سفته چیست؟ تفاوت سفته با چک و برات + راهنمای کامل انواع سفته

در این مقاله، به بررسی سفته و تفاوت‌های آن با چک و برات پرداخته شده است. سفته به عنوان یک تعهد مالی مکتوب، کاربردهای متعددی در روابط کاری، معاملات شخصی و قراردادهای پیمانکاری دارد.

کد خبر: ۱۳۴۶۰۶۴

تاریخ: ۲۴ آذر ۱۴۰۴ - ۱۶:۵۵

علاوه بر سفته کاغذی، سفته الکترونیکی نیز در دنیای دیجیتال جایگاه خود را پیدا کرده است. مقاله به تحلیل دقیق انواع مختلف سفته از جمله سفته ضمانت، سفته حین انجام کار و سفته بابت طلب می‌پردازد و نحوه تکمیل صحیح هرکدام را توضیح می‌دهد. همچنین، تفاوت‌های قانونی چک و سفته و چک، سفته و برات بررسی می‌شود. با اشاره به نقش مهم وکیل در این زمینه، مقاله به مخاطب کمک می‌کند تا از بروز مشکلات حقوقی جلوگیری کند و از قوانین مربوط به سفته و سایر اسناد تجاری به درستی آگاه شود.

در معاملات مالی، گاهی یک امضا می‌ تواند سرنوشت اعتماد را تعیین کند. یکی از اسناد متداولی که سال‌ هاست در روابط کاری و اقتصادی نقش مهمی دارد، سفته است. شاید شما هم در شرایطی قرار گرفته‌ اید که لازم بوده برای تضمین انجام تعهدات یا تسویه بدهی‌ ها از این ابزار استفاده کنید، اما آیا با تمام ابعاد حقوقی آن آشنا هستید؟ پیش از آن که وارد جزئیات پیچیده حقوقی شویم، باید بدانید که یک اشتباه کوچک در تنظیم سفته می‌ تواند شما را با مشکلات جدی قانونی روبرو کند. بنابراین، مشاوره با متخصصان حقوقی می‌ تواند شما را از بروز مشکلاتی که ممکن است هزینه‌ بر باشد، دور کند. در این مقاله، به بررسی دقیق سفته، انواع آن و نکات کلیدی برای استفاده صحیح از آن خواهیم پرداخت. اگر می‌ خواهید در دنیای معاملات مالی مطمئن و آگاهانه قدم بردارید، این مطلب می‌ تواند راهنمای مفیدی برای شما باشد.

سفته چیست به زبان ساده و چه کاربردی دارد؟

برای پاسخ به این پرسش که سفته چیست و چه کاربردی دارد باید بدانیم سفته در اصل یک «تعهد مالی مکتوب» است. یعنی امضا کننده متعهد می‌ شود مبلغ مشخصی را در زمان تعیین‌ شده به گیرنده بپردازد. به زبان ساده، سفته نوعی سند تجاری است که می‌ تواند جایگزین پرداخت نقدی یا ابزاری برای تضمین انجام تعهدات باشد.

در این مسیر، سایت‌ هایی مانند «میهن وکیل (mihanvakil.com)»، «برترین وکلا (bartarinvokala.com)»، «وکلای حقوقی (vokalayehoghoghi.com) » و «برترین وکیل(bartarinvakil.com)»  ابزار های مفیدی‌ اند که امکان معرفی وکیل در شهر های مختلف و با تخصص‌ های متنوع را فراهم کرده اند. همچنین، کانون وکلای دادگستری به‌عنوان مرجع رسمی صدور پروانه وکالت، همواره یکی از مطمئن‌ ترین مسیر ها برای انتخاب وکیل حرفه‌ ای است.

سفته در موقعیت‌ های مختلفی کاربرد دارد برای مثال:

به عنوان سفته ضمانت در روابط کاری یا استخدامی

به عنوان سفته  حین انجام کار در قرارداد های پیمانکاری

یا به عنوان تضمین بازپرداخت در معاملات شخصی

در سال‌ های اخیر، نسخه دیجیتال آن نیز با عنوان سفته الکترونیکی یا «سفته دیجیتال» رواج یافته است که از طریق سامانه‌ های بانکی یا پلتفرم‌ های رسمی قابل صدور است.

انواع سفته و موارد استفاده هر کدام

۱. سفته ضمانت: برای تضمین انجام تعهدات میان دو طرف به کار می‌ رود. مثلا کارفرما هنگام استخدام کارمند، سفته‌ ای بابت حسن انجام وظایف دریافت می‌ کند.
۲. سفته حین انجام کار: در قرارداد های پروژه‌ ای، برای اطمینان از اجرای صحیح کار صادر می‌ شود.
۳. سفته بابت طلب: در شرایطی که یک شخص طلبکار است و می‌ خواهد تعهد بازپرداخت در آینده را مستند کند، این نوع سفته کاربرد دارد.

در تمام این موارد، نکته مهم نحوه نگارش سفته است. اشتباه در درج مبلغ، تاریخ یا امضا ممکن است موجب بی‌ اعتباری آن شود. از همین رو مشورت با وکیل در تهران پیش از امضا، توصیه‌ ای ضروری است تا از بروز مشکلات قانونی جلوگیری شود.

سفته الکترونیکی چیست و چه تفاوتی با سفته‌ های سنتی دارد؟

پاسخ در سادگی و امنیت نهفته است. این نوع سفته در بستر دیجیتال صادر می‌ شود و اطلاعات آن در سامانه بانکی ثبت می‌ گردد. مهم‌ ترین مزیت آن، کاهش جعل و مفقودی است. همچنین، امکان پیگیری قانونی سفته الکترونیکی نسبت به نسخه کاغذی آسان‌ تر است. با این حال، صدور سفته دیجیتال بدون راهنمایی حقوقی ممکن است باعث بروز خطا شود. بسیاری از وکلا در حوزه اسناد الکترونیکی فعالیت می‌کنند و می‌ توان از طریق سایت‌ هایی که به معرفی بهترین وکلا میپردازند به آن‌ ها دسترسی داشت.

راهنمای تکمیل صحیح در موقعیت‌ های مختلف

اینجا میتونه عکس سه نمونه باشه

نمونه‌ سفته پر شده به شما کمک می‌ کنند تا بدانید چه عباراتی ضروری و چه جزئیاتی خطرناک‌اند. برای مثال:

نمونه سفته پر شده جهت ضمانت کار باید شامل مبلغ مشخص، نام و نام خانوادگی کارفرما، شماره ملی و امضای دقیق کارمند باشد.

نمونه سفته پر شده جهت ضمانت در معاملات شخصی، حتما باید علت صدور و تاریخ پرداخت قید شود.

نمونه سفته پر شده حین انجام کار معمولا در قرارداد های پیمانکاری درج می‌ شود و تاریخ تحویل نهایی پروژه باید مشخص باشد.

در هر مورد، اگر اطلاعاتی مانند مبلغ یا نام گیرنده خالی بماند، احتمال بی‌ اعتبار شدن سفته بالا می‌ رود. بسیاری از پرونده‌ های قضایی مربوط به همین خطا های ظاهرا ساده‌ اند.

چگونه سفته بی‌ اعتبار می‌شود؟

پاسخ این پرسش  به چند عامل بستگی دارد:

نوشتن مبلغ با دو رقم متفاوت (عددی و حروفی)

وجود خط‌ خوردگی یا مخدوش بودن بخش‌ هایی از متن

سپردن سفته بدون قرارداد مکتوب

از نظر قانونی آیا سفته بدون قرارداد اعتبار دارد؟ خیر چرا که چنین سفته‌ ای به سختی قابل استناد است، مگر آنکه شواهد دیگری برای اثبات تعهد وجود داشته باشد. وکلای متخصص در حوزه اسناد تجاری می‌ توانند پیش از امضا، متن سفته را بررسی و از مشکلات احتمالی جلوگیری کنند.

تفاوت چک و سفته چیست؟ کدام ابزار پرداخت مناسب‌ تر است؟

برای درک فرق چک و سفته ابتدا باید به تعریف آن توجه کرد.

چک دستور پرداخت آنی وجه از حساب صادر کننده به دارنده است.

سفته تعهد به پرداخت مبلغی در آینده است.

بعد از دانستن مفهوم این دو، سوالی که ذهن را مشغول میکند این است که از نظر قانونی شباهت چک و سفته در چیست؟ در جواب باید گفت هر دو سند تجاری‌ اند و قابلیت پیگیری قضایی دارند. اما تفاوت در نحوه اجراست؛ چک ابزار پرداخت نقدی‌ تر است، در حالی که سفته بیشتر جنبه تعهدی دارد.

در نتیجه، انتخاب میان این دو بستگی به نوع معامله دارد. برخی کارشناسان معتقدند مزایای سفته نسبت به چک در هزینه کمتر و روند ساده‌ تر صدور است، اما چک معمولا ضمانت اجرایی قوی‌ تری دارد. به‌همین دلیل، پرسش «چک بهتر است یا سفته؟» پاسخ واحدی ندارد و نیازمند تحلیل نوع تعهد است.

تفاوت چک، سفته و برات چیست؟

در کنار چک و سفته، سند دیگری به نام برات وجود دارد. برات بیشتر در معاملات بین‌ المللی یا میان شرکت‌ ها استفاده می‌ شود و دستور پرداخت از سوی یک شخص (برات‌ دهنده) به دیگری است.
بنابراین، تفاوت چک و سفته و برات چیست؟

چک دستور پرداخت آنی است.

سفته تعهد پرداخت در آینده.

برات انتقال دستور پرداخت از یک شخص به دیگری.

در تنظیم برات یا سفته با مبالغ بالا، مشاوره حقوقی از یک وکیل آشنا با اسناد تجاری بسیار اهمیت دارد. و نادیده گرفتن این موضوع تبعات زیادی را در پیش دارد.

آیا سفته زندان دارد؟

پاسخ منفی است؛ عدم پرداخت سفته در حالت عادی جرم نیست، اما اگر سو نیت یا کلاهبرداری ثابت شود، امکان پیگیری کیفری وجود دارد.
در برخی موارد، طلبکار می‌ تواند از دادگاه حکم جلب سفته بگیرد. شاید این سوال مطرح شود که  حکم جلب سفته چقدر طول می‌کشد؟ و در پاسخ به این سوال می توان گفت بسته به روند قضایی و مستندات، بین چند هفته تا چند ماه متغیر اما کاری شدنی است.

نحوه گرفتن سفته از بدهکار و سریعترین راه وصول سفته

در بسیاری از موارد، سریعترین راه وصول سفته مراجعه به اداره اجرای ثبت یا پیگیری مستقیم از طریق دفاتر خدمات الکترونیک قضایی است. اگر سفته بابت طلب صادر شده باشد، باید در متن آن قید شود که «این سفته بابت طلب صادر گردیده است». در غیر این صورت، احتمال بروز اختلاف در ماهیت تعهد وجود دارد. بنابراین دقت در نحوه نوشتن سفته بابت طلب اهمیت زیادی دارد.

سفته بعد از چند سال باطل می‌شود؟

قانون برای همه اسناد تجاری، «مرور زمان» در نظر گرفته است. به‌طور معمول، سفته بعد از چند سال باطل می‌ شود اگر در مدت معقولی برای وصول اقدام نشود. گرچه قانون صراحت ندارد، اما عرف قضایی، مرور زمان را حدود پنج سال می‌ داند. در صورت امضای سفته بدون تاریخ، لازم است بدانید نحوه اجرا گذاشتن سفته بدون تاریخ نیز امکان‌ پذیر است، اما نیاز به اثبات زمان صدور دارد. هر چه فاصله زمانی طولانی‌ تر باشد، احتمال بی‌ اعتباری سفته بیشتر می‌ شود.

در تمام مراحل، از تنظیم تا وصول سفته، نقش وکیل بسیار پررنگ است. وکیل با بررسی دقیق اسناد می‌ تواند از بروز خطا های رایج جلوگیری کرده و مسیر قانونی پیگیری را کوتاه‌ تر سازد. در نهایت، شناخت دقیق سفته و تفاوت‌ های آن با دیگر اسناد تجاری، نه‌ تنها از بروز اختلافات جلوگیری می‌ کند، بلکه اعتماد در معاملات مالی را نیز افزایش می‌ دهد. در صورتی که نیاز به راهنمایی در خصوص شیوه صحیح تنظیم سفته یا پیگیری‌ های حقوقی مربوط به آن دارید، مشورت با یک وکیل متخصص بهترین انتخاب است. سامانه‌ های معتبر معرفی وکیل این فرصت را فراهم کرده‌ اند تا به سادگی به مشاوران حرفه‌ای دسترسی پیدا کنید.

انتهای رپرتاژ آگهی/