بازی عدالت روی خط سفید/ لیست امتیازات ویژه در ایران؛ شما تکمیل کنید

به گفته رئیس دفتر رئیس جمهور، قرار است دولت نسبت به حذف همه خطوط سفید بر روی گوشی‌های همراه اقدام کند.

کد خبر: ۱۳۴۵۶۰۱

تاریخ: ۲۳ آذر ۱۴۰۴ - ۰۹:۵۹

در حالی که هنوز خبری از رفع فیلترینگ گسترده در فضای مجازی ایران نیست، اخبار مربوط به «سیاه کردن خطوط سفید» ــ از جمله دسترسی اینترنتی ویژه خبرنگاران ــ مباحثاتی جدی را در جامعه رسانه‌ای و عمومی برانگیخته است.

به گزارش سرویس اجتماعی تابناک، خبرنگاران در سراسر جهان، از جمله در ایران، با تکیه بر دسترسی به اطلاعات، نقش مهمی در نظارت اجتماعی، انتشار اخبار معتبر و تقویت پاسخگویی نهادها ایفا می‌کنند. خطوط ارتباطی مطمئن و پرسرعت، نه یک «امتیاز تشریفاتی»، بلکه ابزار ضروری کار حرفه‌ای آنان است؛ همچون گوشی پزشک یا میز طراحی یک معمار. محدود کردن این دسترسی، عملاً به معنای محدود کردن چشم‌وگوش جامعه در پیگیری امور عمومی، بررسی عملکرد مسئولان و دریافت تصویری واقعی از رویدادهاست.

اگرچه بحث «عدالت» در دسترسی به اینترنت، بحثی مشروع و ضروری است، اما عدالت خواهی نباید به قیمت فلج کردن یکی از ارکان اصلی نظارت و آگاهی‌بخشی در جامعه تمام شود. رویکرد درست، گسترش دسترسی عادلانه برای همه است، نه محدود کردن دسترسی برای آنانی که نقش کلیدی در انعکاس صدای مردم و پیگیری مطالباتشان دارند.در شرایطی که فضای مجازی کشور با محدودیت‌های گسترده مواجه است، خطوط ارتباطی خبرنگاران، تنها پنجره‌های باقی‌مانده برای تنفس جریان حرفه‌ای اطلاعات به شمار می‌روند. بستن این پنجره‌ها، نه تنها مشکل تبعیض دیجیتال را حل نمی‌کند، بلکه بحران بی‌خبری، گسترش شایعات و فاصله بیشتر مردم با تصویری دقیق از واقعیت‌های اجتماعی را تشدید خواهد کرد.

کتاب قطور امتیازات

داستان خط سفید، اما، فقط یک فصل از کتاب قطور «امتیازات ویژه» در این سرزمین است. کتابی که صفحاتش پر است از قصه‌های آشنا:از نماینده‌ای که با حقوق و مزایای چندصد میلیونی و مصونیت، در هتل‌های دولتی اقامت می‌گزیند، تا جوان بسیجی‌ای که امید به وام اشتغال و اولویت استخدام دارد. از نخبه‌ای که کارت معافیت از سربازی می‌گیرد، تا قهرمان ورزشی که راه دانشگاه برایش هموار می‌شود. از مدیرانی که فوق‌العاده خاص و وام‌های کم‌بهره دریافت می‌کنند، تا زمین‌ها و املاک دولتی که به قیمتی ناچیز به برخی واگذار می‌شوند.این فهرست، همچون زنجیره‌ای به هم پیوسته است: سهمیه‌های استخدامی بی‌شمار، استخدام‌های فامیلی و سفارشی، ارز ترجیحی، معافیت‌های مالیاتی، دسترسی به خدمات ویژه از هتل‌ها و اماکن دولتی، تردد در خطوط اختصاصی، و انواع سفرهای خارجی با هزینه بیت‌المال.سؤال اینجاست: اگر قرار است عدالت برقرار شود، پس تکلیف انواع امتیازات برخی ها در حوزه های مختلف حتی در امور سیاحت خود و خانواده، انواع معافیت ها، انواع مجوزهای دفاتر خدمات، سهمیه معرفی برای وام بانکی، سهمیه‌های کنکوری و استخدامی و صدها امتیاز دیگر نیز باید روشن شود.

فصل تازه

فصل تازه عدالت‌جویی احتمالا از همین مسیر آغاز می‌شود. از مصونیت تا معافیتهای متعدد، از نمایندگان مجلس که از حقوق و مزایای چندصد میلیونی، مصونیت قضایی، اقامت در هتل‌های دولتی با هزینه بیت‌المال و وام‌های کم‌بهره برخوردارند. سهمیه معرفی افراد به بانک ها برای دریافت کم بهره را نیز در اختیار دارند.از دیگر افراد و مقامات که امتیازهای ویژه برای کارهای بزرگ اقتصادی همانند واردات و صادرات  که عواقبش را در خبرهای متعدد دیده ایم و شنیده ایم.از ایثارگران و خانواده شهدا می‌خوانیم که سهمیه ۲۵ درصدی استخدام بدون آزمون در دستگاه‌های دولتی، معافیت از خدمت سربازی و وام مسکن با بهره ۴ تا ۸ درصدی دارند. داستان کنکور هم که حکایت دیگری است. حتی در این مقال مدارس شاهد نیز می توانند جا بگیرند.از بسیجیان فعال می‌خوانیم که از کسری خدمت سربازی تا ۶ ماه، وام اشتغال ۴ درصدی تا سقف ۳۰۰ میلیون تومان و اولویت نسبی در استخدام برخوردارند.

از نخبگان و استعدادهای درخشان می‌خوانیم که کارت معافیت از سربازی، امکان استخدام در پروژه‌های دولتی بدون آزمون و ورود به دانشگاه بدون کنکور برایشان فراهم است.از ورزشکاران قهرمان می‌خوانیم که معافیت از سربازی، ورود بدون کنکور به دانشگاه و دریافت وام‌های کم‌بهره از مزایای آنان است.و از مدیران و کارمندان برخی از نهادها می‌خوانیم که فوق‌العاده خاص، وام مسکن و خودرو با بهره پایین و پاداش‌های چندماهه دریافت می‌کنند.امتیازات ویزه برای کارمندان بانکها از سوی شعبات مربوطه.این فصل، پرده از مکانیسم‌های کم‌نورتر برمی‌دارد:سهمیه‌های استخدامی ایثارگران (۲۵–۳۰٪) و سایر گروه‌ها مانند فرزندان هیئت علمی و قضات (۵–۱۰٪).استخدام بدون آزمون فرزندان شهدا و جانبازان بالای ۷۰٪.«امریه سربازی» به عنوان شکلی از استخدام. تنخواهای ویژه در دستگاه‌های دولتی.استخدام‌های سفارشی و فامیلی با توصیه مقامات، که موارد متعددی از آن توسط دیوان محاسبات و سازمان بازرسی گزارش شده است.

امتیاز نرفتن به سربازی برای طلبه ها و برخی دیگر از اقشار.شرایط معادل سازی مدارک غیردانشگاهی با دانشگاهجابجایی و انتقال فرزندان اعضای هیات علمی از یک دانشگاه به دانشگاه دیگر. این فهرست ادامه می‌یابد: واگذاری زمین و املاک دولتی به قیمت ترجیحی.اعطای ارز ترجیحی و انعقاد قراردادهای بدون مناقصه.معافیت مالیاتی و گمرکی برای برخی نهادها و افراد.دسترسی ویژه به خدمات درمانی، آموزشی و قضایی.تردد در خطوط ویژه برای مسئولان.تخصیص ارز برای سفرهای خارجی مقامات و برخی سفرهای مردمی مانند حج و کربلا. در حالی که همین امتیاز کربلاهیچ گاه به بخشی دیگر از جامعه، همانند اهل سنت ارائه نمی شود و نخواهد شد.امتیاز و مجوز انواع دفاتر خدمات الکترونیکی دولت، پلیس و قضایی برای بعضی از اقشار خالص.امتیاز راه اندازی برخی مشاغل برای اقشار محدود.

فصل پرسش‌های بی‌پاسخ

در میانه این روایت بلند، پرسش‌های بی‌پاسخ بسیاری در هوا معلق می‌مانند:نظام توزیع امتیازات ویژه تا چه اندازه تحت نظارت و کنترل نهادهای ناظر قرار دارد؟ آیا گزارش‌های دیوان محاسبات و سازمان بازرسی درباره استخدام‌های غیرقانونی پیگیری می‌شوند؟ و چرا طرح‌هایی مانند «طرح ۲۹ نماینده» برای شفاف‌سازی امتیازات مدیران دولتی، به نتیجه‌ای نرسید؟

در سال ۱۴۰۱ در طرح ناکام ۲۹ نماینده، در صدد سامان دادن به مواردی بود که تا آن زمان به عنوان بخشی از امتیازات ویژه برای برخی از مدیران در نظر گرفته شده بود. از جمله تملک یا بکارگیری غیرملکی خودرو توسط دستگاه‌ها برای حمل و نقل اشخاص صرفا از نوع ارزان‌ترین خودروی تولید داخل ، استفاده از ترمینال‌ها و مسیرهای تردد ویژه توسط کارکنان و مدیران به استثنای سران قوا و مقامات هم‌طراز، استفاده از منازل سازمانی توسط مدیران بومی و توسط مدیران غیربومی، تامین و پرداخت حقوق، مزایا و هزینه‌های بکارگیری راننده شخصی و محافظ از محل درآمد شخصی فرد بهره‌مند، کیفیت و کمیت امکانات دفتری اعم از زیربنا و تجهیزات محل کار مدیران تا سطح مدیران کل مشابه زیردستان، و ....که همه این ها روایتگر بخشی از داستان امتیازات ویژه بود.

ادامه یادآوری امتیازات ویژه را به شما مخاطبان گرامی تابناک واگذار می کنیم تا در بخش نظرات برای ما ارسال بفرمایید.