پاسخ به پرسش‌های طرح بنزین ۵۰۰۰ تومانی/ دولت از کدام بخش مصوبه عقب نشینی کرد؟

دولت در آستانه اجرای طرح جدید بنزین، آخرین جزئیات مربوط به سهمیه‌بندی، نرخ ۵۰۰۰ تومانی برای مصرف مازاد و وضعیت خودروهای مشمول و غیرمشمول را اعلام کرده و به بخشی از پرسش‌های شهروندان پاسخ داده است.

کد خبر: ۱۳۴۵۲۸۴

تاریخ: ۲۱ آذر ۱۴۰۴ - ۰۵:۰۰

محمدرضا مقامی فرد| پس از شش سال توقف در اصلاح قیمت سوخت، دولت از روز شنبه ۲۲ آذرماه سازوکار جدید توزیع بنزین را در سراسر کشور اجرا می‌کند؛ طرحی که برخلاف مدل شوکی سال ۹۸، بر پایه تداوم سهمیه‌های موجود و اعمال نرخ سوم برای مصرف مازاد طراحی شده است. این مصوبه که با عنوان «استفاده حداکثری از کارت سوخت شخصی و جلوگیری از افزایش واردات بنزین» شناخته می‌شود، به پیشنهاد وزارت نفت و سازمان برنامه و بودجه تدوین و در تاریخ ۱۴ آبان تصویب و دوم آذر ابلاغ شده است.

به گزارش سرویس اقتصادی تابناک؛ بر اساس این مدل، سهمیه ۶۰ لیتری با نرخ ۱۵۰۰ تومان و ۱۰۰ لیتری با نرخ ۳۰۰۰ تومان برای خودروهای شخصی بنزینی حفظ می‌شود و تنها در صورت استفاده از کارت جایگاه یا مصرف مازاد، نرخ ۵۰۰۰ تومان اعمال خواهد شد. این نرخ جدید معادل ۱۰ درصد هزینه خرید سوخت از پالایشگاه‌ها اعلام شده است.

هدف رسمی دولت از این تغییرات، کنترل مصرف، کاهش بار واردات، توسعه استفاده از کارت سوخت شخصی، تشویق به خودروی کم‌مصرف و دوگانه‌سوز، و ساماندهی عدالت در بهره‌مندی از یارانه سوخت عنوان شده است.

چرا دولت ناچار به اصلاح شد؟

مصرف روزانه بنزین کشور اکنون ۱۳۵ میلیون لیتر و تولید تنها ۱۱۰ میلیون لیتر است؛ یعنی کمبود پایدار ۲۵ میلیون لیتر در روز. برای جبران این فاصله، کشور در سال جاری به ۶ میلیارد دلار واردات بنزین نیاز دارد. ارزش این رقم معادل:

حدود یک‌ونیم برابر کل یارانه نقدی سالانه مردم

سرمایه لازم برای افزایش ۵۰۰ هزار بشکه ظرفیت تولید نفت

سرمایه لازم برای ساخت ۳۰۰۰ کیلومتر اتوبان یا راه‌آهن در سال

هزینه هر لیتر بنزین وارداتی حدود ۶۶ هزار تومان و هزینه تولید داخلی آن حدود ۱۰ هزار تومان است. بنابراین، با وجود نرخ جدید ۵۰۰۰ تومانی، دولت همچنان:

برای هر لیتر بنزین وارداتی ۶۱ هزار تومان

و برای هر لیتر بنزین داخلی ۵ هزار تومان

یارانه پرداخت می‌کند؛ منابعی که می‌توانست در حوزه‌هایی چون کالابرگ، دارو، یارانه نقدی و حمایت معیشتی صرف شود.

سهمیه‌ها و تغییرات اعمال شده

سهمیه ۶۰ لیتری ۱۵۰۰ تومانی + ۱۰۰ لیتری ۳۰۰۰ تومانی خودروهای شخصی بنزینی: بدون تغییر

سوخت‌گیری با کارت جایگاه یا مصرف مازاد: ۵۰۰۰ تومان

سهمیه خودروهای عمومی بنزینی: بدون تغییر

سهمیه خودروهای عمومی دوگانه‌سوز: سهمیه دوم نصف می‌شود

سهمیه خودروهای شخصی دوگانه‌سوز: سهمیه دوم نصف می‌شود

تبدیل خودروهای بنزینی به دوگانه‌سوز: کاملاً رایگان

خودروهای جانبازان و معلولین: مشمول حذف سهمیه نیستند

آمبولانس‌ها: بدون تغییر

چه خودروهایی سهمیه ارزان ندارند؟

طبق مصوبه، سهمیه ۱۵۰۰ و ۳۰۰۰ تومانی برای گروه‌های زیر حذف می‌شود:

خودروهای دولتی

خودروهای پلاک مناطق آزاد و ویژه

خودروهای وارداتی با موتور ۱۳۰۰ سی‌سی به بالا

خودروی دوم به بعد هر فرد

خودروهای نوشماره داخلی با قیمت کارخانه‌ای بالای یک میلیارد تومان

تبصره مهم: خودروهای داخلی صفرکیلومتر زیر یک میلیارد تومان همچنان سهمیه ارزان دارند؛ نخستین اصلاحیه دولت در همین بخش اعمال شده است. چراکه پیشتر در مصوبه دولت به گونه ای مطرح شده بود و مسئولان دولتی نیز تاکید داشتند که همه خودروهای صفرکیلومتر تولید داخل، سهمیه بنزین ندارند و باید بنزین پنج هزار تومانی دریافت کنند.

نرخ بنزین آزاد (کارت اضطراری) در جایگاه‌ها چقدر می‌شود؟

پاسخ: نرخ بنزین آزاد معادل ۱۰ درصد قیمت خرید دولت از پالایشگاه‌ها تعیین شده است. این عدد در حال حاضر حدود ۵۰۰۰ تومان برای هر لیتر است.

سهمیه بنزین ۱۵۰۰ و ۳۰۰۰ تومانی خودروهای شخصی بنزینی چقدر است؟

پاسخ: بدون تغییر باقی می‌ماند؛ یعنی ۶۰ لیتر ۱۵۰۰ تومانی + ۱۰۰ لیتر ۳۰۰۰ تومانی در ماه.

چه خودروهایی مشمول سهمیه یارانه‌ای (نرخ اول و دوم) نمی‌شوند؟

پاسخ:

خودروهای دولتی

خودروهای پلاک مناطق آزاد و ویژه

خودروهای وارداتی با کشور سازنده غیرایران و حجم موتور ۱۳۰۰ سی‌سی و بالاتر

خودروی سواری شخصی دوم به بعد هر فرد

خودروهای نوشماره داخلی با قیمت کارخانه‌ای بیش از یک میلیارد تومان

خودروهای وارداتی با حجم موتور کمتر از ۱۳۰۰ سی‌سی همچنان سهمیه یارانه‌ای دریافت می‌کنند.

منظور از خودرو «نوشماره» چیست؟

پاسخ: خودروی سواری شخصی داخلی که برای نخستین‌بار سند آن صادر شده و در سند خودرو، کشور سازنده «ایران» درج شده باشد و قیمت کارخانه‌ای آن بیش از یک میلیارد تومان باشد.

نرخ سوخت برای خودروهای دولتی چقدر است؟

پاسخ: سهمیه این خودروها حذف شده و نرخ سوخت آنها برابر نرخ آزاد جایگاه یعنی ۵۰۰۰ تومان است.

اگر یک فرد دو یا چند خودرو داشته باشد، سهمیه چگونه اعمال می‌شود؟

پاسخ: فقط یک خودرو سهمیه ۱۵۰۰ و ۳۰۰۰ تومانی دریافت می‌کند. سایر خودروها ۱۶۰ لیتر با نرخ آزاد ۵۰۰۰ تومان خواهند داشت.

می‌توان انتخاب کرد کدام خودرو سهمیه ارزان بگیرد؟

پاسخ: بله. از طریق سامانه شرکت ملی پالایش و پخش فرآورده‌های نفتی می‌توانید تعیین کنید کدام خودرو سهمیه ارزان داشته باشد. در صورت انتخاب نکردن، سامانه به‌صورت خودکار یک خودرو را انتخاب خواهد کرد.

سهمیه خودروهای شخصی دوگانه‌سوز چگونه تغییر می‌کند؟

پاسخ: سهمیه ۱۵۰۰ تومانی ثابت می‌ماند، اما سهمیه ۳۰۰۰ تومانی نصف شده و به ۵۰ لیتر کاهش می‌یابد.

سهمیه خودروهای عمومی دوگانه‌سوز چقدر می‌شود؟

پاسخ: سهمیه اول بدون تغییر می‌ماند، اما سهمیه دوم از ۴۵۰ لیتر به ۲۲۵ لیتر کاهش پیدا می‌کند.

آیا تبدیل خودروهای بنزینی به دوگانه‌سوز رایگان است؟

پاسخ: بله؛ کاملاً رایگان و با اولویت تاکسی‌ها، وانت‌بارها و خودروهای فعال در سکوهای اینترنتی جابه‌جایی مسافر.

سهمیه تاکسی‌ها و وانت‌بارهای بنزینی تغییر می‌کند؟

پاسخ: خیر؛ حجم و نرخ سهمیه آن‌ها بدون تغییر باقی می‌ماند تا افزایش کرایه‌ها اتفاق نیفتد.

دوره ذخیره‌سازی سهمیه ۱۵۰۰ تومانی چقدر است؟

پاسخ: این سهمیه مانند گذشته تا ۶ ماه قابل ذخیره است.

آیا سهمیه ۳۰۰۰ تومانی قابل ذخیره است؟

پاسخ: خیر. سهمیه دوم قابل ذخیره نیست و در پایان هر ماه اگر مصرف نشود حذف می‌شود و ماه بعد ۱۰۰ لیتر جدید شارژ می‌شود.

سهمیه خودروهای فعال در سکوهای اینترنتی چه تغییری می‌کند؟

پاسخ:

برای خودروهای بنزینی: ۲۰۰ لیتر در ماه مازاد بر سهمیه ۶۰+۱۰۰

برای خودروهای دوگانه‌سوز: ۹۵ لیتر در ماه مازاد بر سهمیه ثابت

امکان سوخت‌گیری بیشتر از این مقدار وجود دارد، اما سهمیه اعتباری تعلق نمی‌گیرد.

مابه‌التفاوت نرخ ۳۰۰۰ و ۵۰۰۰ تومان پس از ثبت پیمایش توسط وزارت کشور و سازمان هدفمندسازی مستقیماً به حساب رانندگان واریز می‌شود.

سهمیه موتورسیکلت‌های فعال در سکوهای اینترنتی چه تغییری دارد؟

پاسخ: هر موتورسیکلت فعال دارای کارت سوخت ۴۰ لیتر سهمیه در ماه خواهد داشت (مازاد بر سهمیه ۲۵ + ۳۵ لیتری).

مابه‌التفاوت نرخ دوم و نرخ آزاد پس از ثبت پیمایش توسط سکوها واریز می‌شود.

سهمیه خودروهای دارای پلاک جانبازان و معلولین تغییر می‌کند؟

پاسخ: خیر؛ این خودروها همچنان مشمول دریافت سهمیه هستند و سهمیه آنها حذف نمی‌شود.

چرا دولت نرخ بنزین را تغییر داد؟

پاسخ: دولت اعلام کرده این اقدام با هدف عدالت در توزیع یارانه سوخت، کاهش مصرف، تشویق تولید خودرو کم‌مصرف، حمایت از حمل‌ونقل عمومی و هدایت مردم به سمت دوگانه‌سوز کردن خودروها و استفاده از سوخت پاک انجام شده است.