یک سال خاموشی آماری بازار مسکن

یک سال و سه ماه است که بازار مسکن در فقر مطلق آماری و فقدان اطلاعات دقیق و مستند به سر می‌برد؛ نبود آمار از قیمت و تعداد معاملات مسکن باعث کاهش قدرت تحلیل و زمینه‌ساز قیمت‌سازی‌های گسترده در بازار ملک و مسکن شده است

کد خبر: ۱۳۴۳۴۲۴

تاریخ: ۱۰ آذر ۱۴۰۴ - ۱۸:۰۴

به گزارش تابناک به نقل از تجارت نیوز، انتشار آمار‌های رسمی بازار مسکن بیش از یک سال است که متوقف شده و هیچ داده دقیق و قابل استنادی از قیمت و حجم معاملات در دسترس نیست. بانک مرکزی از مردادماه سال گذشته گزارش‌های تحولات بازار مسکن را منتشر نکرده و دلیل این وقفه طولانی‌مدت را تغییر سامانه ثبت معاملات و قطع دسترسی به داده‌های معاملاتی کشور اعلام کرده است.

حال آنکه هیچ نهاد، سامانه و متولی دیگری بار اعلام رسمی آمار بازار مسکن را بر دوش نگرفته و به این ترتیب یکی از ارزشمندترین بازار‌های کشور که بار تولید و اشتغال در رسته‌های مختلف را به دوش می‌کشد در سکوت و فقر گسترده اطلاعات دقیق، در دست دلالان رها شده است.

انتشار گزارش‌های رسمی از بازار مسکن چگونه متوقف شد؟

طی سال‌های گذشته گزارش‌های رسمی بازار مسکن از داده‌های سامانه املاک و مستغلات استخراج و قیمت مسکن هر ماه در قالب آمار رسمی منتشر می‌شد.

در ابتدا دفتر اقتصاد مسکن وزارت راه و شهرسازی مسئولیت انتشار داده‌های بازار مسکن را برعهده داشت؛ با این حال، از نیمه دوم دهه ۹۰ و با انتقال مدیریت سامانه املاک و مستغلات به وزارت راه و شهرسازی، دسترسی بانک مرکزی نیز به قرارداد‌های ثبت‌شده فراهم و انتشار گزارش‌های ماهانه مسکن بر دوش این نهاد گذاشته شد.

مرکز آمار ایران نیز مدتی به موازات منابع رسمی دولتی، وظیفه انتشار آمار دقیق از قیمت مسکن، اجاره و تعداد معاملات این بازار را با جزئیات قابل تحلیل بر عهده داشت. با این وجود، پس از تصویب و اجرای «قانون الزام به ثبت رسمی معاملات اموال غیرمنقول در سال گذشته»، سامانه املاک و مستغلات خاموش و سامانه‌های کاتب و خودنویس راه‌اندازی شدند. در این میان، انتشار گزارش‌های ماهانه تحولات بازار مسکن که تا مرداد پارسال بر عهده بانک مرکزی بود به ناگهان متوقف و فقر آماری تشدید شد.

تبعات منتشر نشدن آمار‌های مسکن برای بازار ملک

فقدان آمار‌های رسمی از معاملات و قیمت مسکن تبعات سنگینی به دنبال داشته است. در غیاب داده‌های رسمی و معتبر، برخی مشاوران املاک با سوءاستفاده از فضای موجود، قیمت‌سازی‌های کاذب می‌کنند. بسیاری از مالکان نیز بدون اطلاع از قیمت واقعی، ملک خود را بالاتر یا حتی پایین‌تر از ارزش واقعی به فروش می‌گذارند.

با وجود آنکه وزارت راه و شهرسازی، بانک مرکزی و مرکز آمار متولیان اصلی اعلام آمار بازار مسکن محسوب می‌شوند، اما طی یک سال گذشته هیچ آمار دقیق و مشخصی از وضعیت بازار و قیمت مسکن منتشر نکرده و عملا از زیر بار این مسئولیت مهم شانه خالی کرده‌اند.

نهاد‌های مربوطه بدون توجه به وضعیت حاکم بر بازار مسکن، هیچ‌گونه اقدام موثری برای شفافیت‌بخشی و انجام نداده‌اند و هیچ برنامه یا راهکاری نیز برای خروج از این بحران ارائه نکردند. بی‌مسئولیتی و بی‌توجهی نهاد‌های ذی‌ربط سکوت آماری بی‌سابقه‌ای را در بازار مسکن حاکم کرده و وضعیت را آشفته‌تر از همیشه کرده است.

این در حالی است که در طول یک سال گذشته چندین بار اخباری منتشر شد مبنی بر اینکه آمار قیمت مسکن به‌زودی اعلام می‌شود و مشکل دسترسی بانک مرکزی نیز در آستانه برطرف شدن است؛ با این حال تا کنون هیچ یک از این وعده‌ها عملی نشده و خبری از تعداد معاملات و قیمت مسکن در سطح پایتخت نیست و مرکز آمار نیز به اعلام تورم مسکن در شکل کلی آن و در قالب گزارش‌های تورم مصرف‌کننده بسنده کرده است.