عناصر کلیدی ضدآفتاب چیست؟

متخصصان تأکید می‌کنند ضدآفتابی با SPF حداقل ۳۰ و محافظت طیف‌وسیع، به‌ویژه در فرمول‌های معدنی، مؤثرترین راهکار برای کاهش خطر سرطان پوست و پیشگیری از پیری زودرس است.

کد خبر: ۱۳۴۲۴۵۳

تاریخ: ۰۶ آذر ۱۴۰۴ - ۰۳:۰۰

در حالی‌که استفاده از ضدآفتاب به یکی از توصیه‌های ثابت متخصصان پوست تبدیل شده، شناخت ترکیبات مؤثر و شیوه انتخاب محصول مناسب همچنان برای بسیاری از مصرف‌کنندگان چالش‌برانگیز است.

به گزارش تابناک، تقریباً همه می‌دانند استفاده منظم از ضدآفتاب، خطر ابتلا به سرطان پوست را کاهش می‌دهد و حتی می‌تواند موجب جوان‌تر شدن ظاهر پوست شود. دکتر ایفِ رودنی، متخصص پوست در ایالت مریلند می‌گوید: «ضدآفتاب یکی از مهم‌ترین محصولاتی است که می‌توانید روی پوست خود استفاده کنید.»

این توصیه صرفاً یک ایده کلی یا نظری نیست. پژوهش‌ها نشان داده‌اند که استفاده از ضدآفتاب با حداقل SPF ۱۵ می‌تواند خطر ابتلا به سرطان سلول سنگفرشی را تا ۴۰ درصد و خطر ملانوم، خطرناک‌ترین نوع سرطان پوست، را تا ۵۰ درصد کاهش دهد. مطالعه دیگری نیز مشخص کرده که استفاده از ضدآفتاب طیف وسیع (Broad-spectrum) که در برابر هر دو نوع اشعه فرابنفش A و B محافظت ایجاد می‌کند، احتمال بروز علائم پیری پوست از جمله خطوط ریز، افتادگی و لکه‌های تیره را ۲۴ درصد کاهش می‌دهد.

با وجود این، مواد فعال موجود در ضدآفتاب‌ها انواع مختلفی دارند و هرکدام عملکرد متفاوتی ارائه می‌دهند. متخصصان پوست در ادامه توضیح می‌دهند که این ترکیبات چگونه کار می‌کنند و هنگام انتخاب بهترین محصول برای نیاز‌های خود باید به چه نکاتی توجه کنید.

فیلتر‌های SPF چیست؟

SPF یا «فاکتور محافظت در برابر آفتاب» نشان می‌دهد پوست شما در مقایسه با زمانی که هیچ ضدآفتابی استفاده نکرده‌اید، چقدر دیرتر دچار سوختگی می‌شود. البته این به معنای محافظت یک‌به‌یک نیست؛ یعنی SPF ۳۰ لزوماً به معنای ۳۰ دقیقه محافظت مستقیم نیست. سازمان FDA یادآور می‌شود که شدت تابش خورشید در ساعات مختلف روز متفاوت است و همین موضوع محاسبه دقیق را دشوار می‌کند. علاوه بر آن، نوع پوست افراد نیز متفاوت است.

نکته مهم دیگر اینکه SPF تنها مربوط به اشعه UVB است؛ اشعه‌ای که عامل اصلی آفتاب‌سوختگی و از عوامل مؤثر در ایجاد سرطان پوست است. برخی ضدآفتاب‌ها در برابر اشعه UVA نیز محافظت ایجاد می‌کنند؛ اشعه‌ای که عمدتاً عامل پیری زودرس پوست است. این نوع محصولات با عنوان Broad-spectrum یا «طیف وسیع» عرضه می‌شوند.

به‌طور کلی فیلتر‌های ضدآفتاب به دو گروه عمده تقسیم می‌شوند: فیلتر‌های شیمیایی و فیلتر‌های معدنی (فیزیکی).

دکتر جاشوا زایشنر، مدیر تحقیقات زیبایی و بالینی، می‌گوید: «ضدآفتاب‌های شیمیایی با جذب و بازتاب بخشی از اشعه UV مانع نفوذ آن به لایه‌های پوست می‌شوند. این محصولات معمولاً ظاهری سبک‌تر و سازگارتر روی پوست دارند و به راحتی می‌توان آنها را در فرمول‌هایی با SPF بسیار بالا استفاده کرد.».

اما ضدآفتاب‌های معدنی کمی متفاوت عمل می‌کنند. دکتر سوزان مسیک از مرکز پزشکی دانشگاه اوهایو می‌گوید: «ضدآفتاب‌های معدنی مانند یک سد فیزیکی عمل کرده و اشعه UV را از سطح پوست منعکس می‌کنند.»

این محصولات معمولاً بافت غلیظ‌تری دارند و کمی سخت‌تر روی پوست پخش می‌شوند، اما به گفته متخصصان، برای پوست‌های حساس مناسب‌تر هستند. مسیک می‌گوید: «ضدآفتاب‌های معدنی کمتر باعث تحریک یا ایجاد حساسیت می‌شوند، در حالی که برخی ترکیبات شیمیایی ممکن است برای پوست‌های حساس آزاردهنده باشند.» در نهایت هر دو نوع ضدآفتاب «بی‌خطر» هستند.

مواد تشکیل‌دهنده SPF که باید بشناسید

در حال حاضر ۱۶ ماده فعال توسط FDA برای استفاده در ضدآفتاب‌ها تأیید شده‌اند. این مواد به دو دسته معدنی و شیمیایی تقسیم می‌شوند.

مواد معدنی

تنها موادی که طبق پیشنهاد جدید FDA در دسته ایمن و مؤثر قرار می‌گیرند موارد زیر هستند:

۱. زینک اکسید

ماده‌ای سفید و پودری که از پوست در برابر UVA و UVB محافظت می‌کند و یکی از قوی‌ترین فیلتر‌های شناخته‌شده است.

۲. تیتانیوم دی‌اکسید

معدنی طبیعی که از UVA و UVB محافظت می‌کند، اما در بلوک کردن طیف وسیع UVA به خوبی زینک اکسید عمل نمی‌کند.

مواد شیمیایی

در لیست زیر نقش هر ماده توضیح داده شده است:

آووبنزون: بهترین محافظ در برابر UVA، اما در برابر UVB ضعیف‌تر است.

سینوکسیت: جذب‌کننده UVB.

دی‌اکسی‌بنزون: محافظت در برابر UVB و برخی UVA ها.

انزولیزول: محافظت محدود در برابر UVA.

هوموسالات: معمولاً با آووبنزون ترکیب می‌شود تا محافظت طیف وسیع ایجاد کند.

مرادی‌میت: از UVA و UVB محافظت می‌کند، اما در برابر UVA به اندازه آووبنزون مؤثر نیست.

اکتی‌نوکسات / اوکتینوکسات: محافظ UVB و تا حدی UVA.

اوکتی‌سالیت: محافظ UVB.

اوکتوکریلین: ماده‌ای برای پایدارسازی آووبنزون و تقویت محافظت.

پادیمیت O: جذب‌کننده UVB.

سولیسوبنزون: محافظ برخی UVA.

اُکسی‌بنزون: یکی از رایج‌ترین فیلتر‌ها در برابر UVA و UVB.

مواد زیر قبلاً تأیید بودند، اما به دلیل نگرانی‌های ایمنی از دسته ایمن خارج شده‌اند و دیگر به کار نمی‌روند شامل آمینوبنزوئیک اسید و تری‌آمین سالیسیلات است.

چه نوع ضدآفتابی بخریم؟ توصیه متخصصان

دکتر زایشنر می‌گوید: «هنگام خرید باید به دنبال محصولی با SPF حداقل ۳۰ باشید.» دکتر سیندی واسف از دانشگاه راتجرز نیز توصیه می‌کند برچسب Broad Spectrum را حتماً بررسی کنید؛ عبارتی که نشان می‌دهد محصول در برابر هر دو نوع اشعه مضر محافظت ایجاد می‌کند.

دکتر مسیک پیشنهاد می‌کند در صورت امکان از ضدآفتاب‌های معدنی استفاده شود. او می‌گوید: «نه به این دلیل که انواع شیمیایی سمی هستند، بلکه به این دلیل که برخی افراد بیشتر دچار حساسیت یا تحریک پوستی ناشی از ترکیبات شیمیایی می‌شوند.» او همچنین توصیه می‌کند افراد حساس از محصولات عطردار نیز دوری کنند.

با این حال، زایشنر یادآور می‌شود انتخاب نهایی کاملاً به ترجیح شخصی بستگی دارد. برخی ضدآفتاب‌های معدنی ممکن است روی پوست تیره، رد سفید ایجاد کنند. در این صورت می‌توانید از ضدآفتاب شیمیایی یا محصولات معدنی رنگی استفاده کنید.

دکتر رودنی، اما نظر صریح‌تری دارد: «من هرگز ضدآفتاب شیمیایی را به یک ضدآفتاب معدنی ترجیح نمی‌دهم.» اگر پوست شما مشکل خاصی دارد یا نمی‌دانید کدام محصول مناسب است، مراجعه به متخصص پوست بهترین گزینه است.

یک نکته مهم برای پایان متخصصان پوست در یک نکته هم‌نظر هستند: بهترین ضدآفتاب، محصولی است که آن را مرتب و بدون وقفه استفاده کنید.