بررسی پدیده «ابردزدی» از نگاه کارشناسان

در حالی که بحث‌ها در مورد پدیده ابردزدی، با ادعای یکی از مقامات کشور از تیرماه سال ۱۳۹۷ دوباره داغ شد و سپس به سرعت تکذیب و توسط متخصصان رد شد، با تشدید وضعیت خشکسالی و کم‌بارشی در ایران، بار دیگر این موضوع بر سر زبان‌ها افتاده است.

کد خبر: ۱۳۳۹۸۸۱

تاریخ: ۲۱ آبان ۱۴۰۴ - ۱۹:۰۳

به گزارش تابناک به نقل از ایسنا، آیا پدیده‌ای تحت عنوان «ابردزدی» با استفاده از فناوری‌های نوین نظیر «هارپ» وجود دارد؟

پروفسور عزت‌الله رئیسی اردکانی، پدر علم هیدرولوژی ایران معتقد است اینکه ابرهایی که از کشورهایی مانند ترکیه وارد کشور می‌شوند، اما بارشی رخ نمی‌دهد، یک مساله کاملا طبیعی است و وقتی با کاهش منابع آبی مواجه می‌شویم، تقصیر را به گردن «تغییر اقلیم» و «هارپ» نیندازیم، بلکه باید علت را در ۶۰ سال مدیریت منابع آبی جستجو کنیم.

مهدی زارع، استاد پژوهشگاه بین‌المللی زلزله‌شناسی در خصوص خشکسالی‌های سال‌های اخیر و اثرات «هارپ» و «ابردزدی» می‌گوید «هارپ» بر عدم بارش باران و خشکسالی در ایران نقشی ندارد، چرا که این فناوری، توانایی دستکاری آب و هوا را ندارد و هواشناسان و دانشمندان معتقدند که رویدادهای آب و هوایی در مقیاس بزرگ را نمی‌توان به شکل مصنوعی ایجاد کرد.

قصه از کجا شروع شد؟

تیرماه ۱۳۹۷ بود که یکی از مقامات کشور، تغییرات اقلیمی ایران را مشکوک به دخالت خارجی‌ها دانست و گفت که آنها ابرهای در حال ورود به ایران را نابارور می‌کنند و بنابراین با ابردزدی و برف‌دزدی در کشور مواجه هستیم.

این ادعا به سرعت تکذیب شد و متخصصان محیط‌زیست نیز استدلال کردند که بحث ابردزدی در مورد ایران توسط کشورهای همسایه قابل اثبات نیست.

احد وظیفه، رئیس وقت مرکز ملی اقلیم و مدیریت بحران خشکسالی سازمان هواشناسی کشور در واکنش به این ادعا گفت: ابردزدی داستانی بیش نیست، یک شایعه است که بیشتر دنبال تشویش اذهان عمومی است. متاسفانه ممکن است مسئولین هم چنین حرف‌هایی را باور کنند و به جای فکر عاجل، دنبال تئوری توطئه باشند.

داود پرهیزکار معاون وقت وزیر راه و شهرسازی و رئیس اسبق سازمان هواشناسی کشور نیز با اشاره به اینکه ابردزدی و دخالت خارجی‌ها در تغییرات اقلیمی ایران مبنای علمی ندارد و از منظر علم هواشناسی رد می‌شود، گفت: خشکسالی‌های مکرر و کمبود بارش در ایران ناشی از پدیده گرمایش جهانی و به تبع آن تغییر اقلیم است، نه دخالت کشورهای دیگر.

فرید گلکار، رئیس وقت مرکز ملی تحقیقات و مطالعات باروری ابرها نیز در آن مقطع گفت که موضوع ابردزدی و برف‌دزدی که به تازگی از سوی یکی از مسئولین مطرح شده، موضوعی است که در دنیا تئوری‌های آن مطرح شده اما هنوز مستندات علمی و قوی در این حوزه وجود ندارد.

همچنین علی سلاجقه، رئیس سابق سازمان محیط‌زیست گمانه‌زنی‌ها درباره ‌پدیده ابردزدی از سوی کشورهای همسایه ایران را رد کرد و آن را فاقد جنبه‌های علمی خواند. وی همچنین گفت بارورسازی یک روش قدیمی و هزینه‌بر است و روسیه و آمریکا هم دیگر این کار را به دلیل بالا بودن هزینه‌های آن انجام نمی‌دهند.

در میان این ادعاها، موضوع عدم ورود ابرها از ترکیه به ایران بر اساس تصاویر ماهواره‌ای نیز مطرح شد که با بررسی کارشناسان مشخص شد که این تصاویر، به منظور القای منحرف شدن ابرها و عدم ورود به ایران، دستکاری شده بودند.

صفحه «فلات ایران» در شبکه‌های مجازی نیز در واکنش به این ادعا، با اشتراک‌گذاری ویدیویی از سفر یک گردشگر به کوه‌های واقع در مرز استان‌های سمنان و مازندران و تقابل سرسبزی و بیابان، اظهار داشت که «ابردزدی» تنها یک توهم توطئه است.

ادعایی که دوباره جنجال به پا کرد

اکنون که شاهدیم برخلاف گذشت نیمی از پاییز ۱۴۰۴ هنوز در اغلب استان‌های ایران باران نباریده است، دوباره چنین ادعاهایی مطرح شده و بار دیگر کارشناسان را به واکنش واداشته است.

بررسی راداری بارش کشور در روزهای گذشته نشان می‌دهد که بسیاری از نواحی شمال و شمال غربی ایران پذیرای باران بوده‌اند.

در حالی که محمدرضا کاویان‌پور، رئیس موسسه تحقیقات آب ایران در مرداد ماه گفته بود: اینکه بخواهیم ابردزدی را کتمان کنیم حرف درستی نیست؛ عباس رنجبر، نایب‌رئیس انجمن علوم و فنون دریایی ایران می‌گوید: پدیده‌ای به نام «ابردزدی» از اساس فاقد مبنای علمی است و نمی‌توان با دیدن یک تصویر ماهواره‌ای نتیجه گرفت که ابری از ایران دزدیده شده است.

پیش‌تر سخنگوی صنعت آب نیز شایعه ابردزدی کشورهای همسایه از ایران را تکذیب کرده بود. همچنین صادق ضیائیان، مدیرکل پیش‌بینی هواشناسی ادعای ابردزدی کشورهای همسایه از ایران و مقصر دانستن آنها در خشکسالی ایران را رد کرد.

محمد مهدی جوادیان‌زاده، رئیس سازمان بهره‌برداری فناوری‌های نوین آب‌های جوی نیز به تازگی خاطرنشان کرده است که ادعای ابردزدی کشورهای همسایه از ایران و مقصر دانستن آنها در خشکسالی صحت ندارد، چرا که جابجایی ابرها هنوز در توان بشر نیست. وی البته اضافه کرد از آنجایی که علم بشری همواره در حال پیشرفت است نمی‌توان همه چیز را برای آینده منتفی دانست.