خروجی مربیان پایه کجاست؛

تیم ملی جای اشتباهات بچه‌گانه نیست!/ ۶ توصیه به وحید شمسایی و ملی‌پوشان فوتسال

دو دیدار تدارکاتی تیم ملی فوتسال مقابل روسیه که با تساوی ۱-۱ و شکست سنگین ۵-۲ به پایان رسید نه تنها نشان‌دهنده ضعف‌های فنی و تاکتیکی تیم است، بلکه حکایت از مشکلات عمیق‌تری در مدیریت و برنامه‌ریزی فوتسال ایران دارد.

کد خبر: ۱۳۳۵۲۳۷

تاریخ: ۲۸ مهر ۱۴۰۴ - ۰۰:۳۱

نمایش فوتسال ایران مقابل روس‌ها برای اهالی فوتسال رضایت‌بخش نبود و فرو ریختن چندین‌باره دروازه تیم ملی مقابل تزارها حکایت از روزهای سختی دارد که در انتظار وحید شمسایی و ملی پوشان ایران در تورنمنت‌های بزرگ است که باید تدبیری برای آن اندیشیده شود.

به گزارش سرویس ورزشی تابناک، سرمربی تیم ملی فوتسال پس از شکست سنگین مقابل روسیه عوامل مختلفی از جمله کمبود زمان، مصدومیت بازیکنان، ناداوری‌ و چند عامل دیگر را به عنوان دلایل ناکامی تیم ملی عنوان کرده که به نظر نمی‌رسد این توضیحات کافی و قانع‌کننده‌ باشند.

کمبود زمان تمرین؛ واقعیت یا بهانه؟

وحید شمسایی بار‌ها به نبود فرصت کافی برای تمرین اشاره کرده و این موضوع را دلیل اصلی ضعف هماهنگی تیم دانسته اما آیا یک تیم ملی با مجموعه‌ای از بهترین بازیکنان و کادر فنی نمی‌تواند با برنامه‌ریزی بهتر و تمرینات هوشمندانه‌تر شرایط را بهبود ببخشد؟ واقعیت این است که بسیاری از تیم‌های قدرتمند جهان با محدودیت‌های مشابه یا بیشتر، موفق به خلق عملکرد‌های قابل قبول شده‌اند. بنابراین کمبود زمان تمرین را باید نشانه‌ای از ضعف فنی و ساختار تیم ملی قلمداد کرد که باید اصلاح شود.

مهره‌های جایگزین؛ ضرورت یا انتخاب نادرست؟

سرمربی تیم ملی به در اختیار نداشتن چند بازیکن کلیدی به دلیل غیبت یا مصدومیت در این دیدارها اشاره و اعلام کرده که مجبور بوده به بازیکنان جوان‌تر فرصت بدهد اما این انتخاب باید با دقت و تدبیر صورت بگیرد. ترکیب تیم ملی نیازمند تعادل بین تجربه و جوانی است و واگذاری مسئولیت به بازیکنان کم‌تجربه در بازی‌های بزرگ و حساس، خطرناک و غیرحرفه‌ای به نظر می‌رسد. مدیریت تیم باید برنامه‌ای دقیق برای حفظ آمادگی بازیکنان کلیدی داشته باشد تا چنین خلأ‌هایی پیش نیاید.

اشتباهات فردی؛ معلول ضعف‌های فنی یا روانی؟

اشتباهات فردی بازیکنان و گل‌های «بچگانه» از دیگر دلایلی بوده که شمسایی پس از شکست‌ عنوان کرده، اما به ریشه این مشکلات نپرداخته است. باید صادقانه بیان کند که این اشتباهات نه تنها ناشی از ناآمادگی فنی بلکه ناشی از فشار روانی، ضعف در آموزش‌های پایه و عدم آمادگی ذهنی بازیکنان هم می‌تواند باشد. مربی تیم ملی مسئول ارائه راهکار‌های فنی و روحی برای کاهش این خطاهاست و وقوع چنین اشتباهات مکرر نشان می‌دهد که این بخش‌ها نیاز به تمرکز و بهبود جدی دارد.

به‌نظر می‌رسد کمیته فوتسال باید در ساختار فنی تیم‌های پایه بازنگری اساسی انجام دهد چراکه بازیکنانی که از رده‌های پایه پا به میدان بزرگسالی می‌گذارند باید آموزه‌های فنی و آموخته‌های روحی و روانی بسیاری را در کوله‌بار خود همراه داشته باشند تا نمایشی در خور بازیکنانی در سطح ملی ارائه دهند اما اینکه در تیم ملی بزرگسالان «ضعف‌های فنی» یا به قول سرمربی تیم ملی «اشتباهات بچگانه» را مرتکب می‌شوند نشان از ضعف‌های فاحش فنی در نحوه آموزش در تیم‌های پایه دارد. سوال اساسی این است که آیا کمیته فوتسال نظارت کافی و وافی بر عملکرد مربیان تیم‌های ملی پایه دارد؟ خروجی سال‌های اخیر فوتسال پایه ایران در چنین بازی‌های بزرگ و میادین جهانی باید بروز و ظهور داشته باشد که گویا محصولات ملی پایه خوب تنظیم نشده‌اند که صدای سرمربی تیم ملی بزرگسالان را در آورده است!

ناداوری؛ واقعیت یا فرافکنی؟

اعتراض شدید به داوری و ادعای نفع ۸۰ درصدی روسیه از داوری، اگرچه ممکن است بخشی از واقعیت باشد، اما بیشتر شبیه به فرافکنی ضعف‌های تیم است. تیم‌های بزرگ و حرفه‌ای و مربیان طراز اول همیشه مسئولیت نتایج‌شان را می‌پذیرند و اجازه نمی‌دهند عوامل بیرونی بر روحیه و عملکردشان تأثیر منفی بگذارد. تمرکز روی این موضوع می‌تواند نشان‌دهنده عدم آمادگی روانی برای مواجهه با چالش‌ها باشد.

معضلی بزرگ‌تر از زمین بازی!

مشکلات زمان‌بندی تمرینات، تداخل با بازی‌های لیگ و حضور بازیکنان در برنامه‌های جانبی، نشان می‌دهد که فدراسیون و کادر فنی در برنامه‌ریزی و مدیریت زمان به شدت ناکارآمد عمل می‌کنند. این بی‌نظمی‌ها نه تنها عملکرد تیم را تحت تاثیر قرار می‌دهد بلکه روحیه بازیکنان را نیز خدشه‌دار می‌کند و باید حیلی زود اصلاح شود.

شش توصیه به شمسایی

پس از نمایش تیم ملی و مرور عملکرد ملی‌پوشان در دو دیدار تدارکاتی با روس‌ها چند توصیه به کمیته فوتسال و بخصوص کادر فنی تیم ملی می‌شود ارائه کرد:

۱- زیر و رو کردن تمرینات با متد جهانی

کادر فنی تیم ملی باید تغییراتی اساسی در نحوه تمرینات آماده‌سازی ملی‌پوشان پیش از مسابقات تدوین کنند. حتی با وجود محدودیت زمانی، استفاده بهینه از جلسات تمرینی و تمرکز روی هماهنگی تیمی حیاتی است. اینکه در تمرینات تیم ملی از نظر فنی چه می‌گذرد و آیا تمرینات با متد روز فوتسال همسان‌سازی شده یا نه در بزنگاه‌های بزرگ به چشم می‌آید وگرنه فوتسال ایران با پتانسیلی که دارد مقابل تیم‌های معمولی آسیا حتی بدون جلسات تمرینی هم کار دشواری ندارد. حضور دو بازیکن ملی‌پوش در جمع سه فوتسالیست برتر قاره‌کهن در سال جاری و همچنین ویترینی پر از عنوان برترین بازیکن سال آسیا در سال‌های متوالی و متمادی نشان از کیفیت بالای فوتسال ایران دارد که باید خود را در میادین بزرگ نشان دهد؛ جایی که همیشه ضعف فوتسال ما بوده و بار‌ها بازی‌های بزرگ را واگذار کرده‌ایم!

۲- هنر حفظ تعادل بین تجربه و جوانی

اگرچه شمسایی از ابتدای حضور روی نیمکت تیم ملی بر استفاده تدریجی از بازیکنان جوان در کنار حفظ بازیکنان باتجربه برای ایجاد ترکیب متوازن تاکید کرده و گاهی ابتکار عمل هم به خرج داده اما به نظر می‌رسد برخی بازیکنان که در سال‌های اخیر پیراهن ملی را بر تن کردند نمایشی حتی در حد تیم‌های باشگاهی خود هم ارائه نمی‌دهند تا عملکردشان در چنین بازی‌های بزرگی به چشم بیاید. اشتباهات فردی یا به عبارتی بچه‌گانه گاهی اتفاق میفتد و سهوی است اما تکرار این اشتباهات که در جام جهانی ازبکستان هم شاهد نمونه‌هایی از آن بودیم گواه این مساله است که بازیکنان تیم ملی مقابل تیم‌های بزرگ دنیا در زمین بازی‌ بزرگی نمی‌کنند!

۳- آمادگی روانی در اولویت

بارها مربیان بزرگ دنیا بر برگزاری جلسات روانشناسی ورزشی و تمرکز ذهنی تاکید کرده‌اند و شمسایی و کادر فنی تیم ملی هم باید از فاکتور جهانی برای کاهش اشتباهات بازیکنان بهره جدی ببرد. کاهش اشتباهات ناشی از فشار و اضطراب بازی‌های بین‌المللی باید در دستور کار کادر فنی تیم ملی قرار بگیرد.

۴- افزایش کیفیت آموزش‌های فنی

پپ گواردیولا تاکید دارد که «وقتی بد تمرین ‌کنید، بد بازی می‌کنید! اگر سخت‌تر از رقبا کار کنید، حتی اگر استعداد بیشتری نسبت به شما داشته باشند به احتمال زیاد آنها را شکست خواهید داد.» ملی‌پوشان فوتسال ایران کافی است همین چند جمله یکی از بزرگترین مربیان تاریخ فوتبال را بارها بخوانند و آویزه گوش کنند. شمسایی و کادر فنی تیم ملی باید بدانند به‌عنوان تمرکز بیشتر بر آموزش اصول پایه‌ای دفاع، حمله و تاکتیک‌های تیمی می‌تواند سطح فنی بازیکنان را ارتقاء دهد و سوی دیگر اشتباهات «بچگانه» را کاهش دهد. تیم ملی جای اشتباهات بچه‌گانه نیست و تیمی برنده و موفق است که کمترین اشتباه را نسبت به رقبا مرتکب شود. در بازی‌های اخیر تیم ملی شاهد اشتباهات فاحش تکنیکی و تاکتیکی بودیه‌ایم و اعتراف صادقانه شمسایی نیز این ادعا را تایید می‌کند.

۵- مدیریت دقیق برنامه بازیکنان

هماهنگی بهتر بین فدراسیون، کمیته فوتسال، سازمان لیگ، باشگاه‌ها و همچنین بازیکنان برای جلوگیری از تداخل برنامه‌ها و مصدومیت‌های غیرضروری الزامی است. تیم‌های باشگاهی برای خود این حق را قائل هستند که از ملی‌پوشان خود بیشترین بهره را ببرند، همین مساله باعث فشار مضاعف روی بازیکنان ملی پوش می‌شود و فاصله اندک بین اردوی تیم ملی و بازی‌های باشگاهی خستگی بازیکنان را مضاعف می‌کند. مدیریت دقیق برنامه بازیکنان بر عهده دستیاران وحید شمسایی است تا در اردوهای تیم ملی شاهد حضور بازیکنانی باشیم که از نظر بدنی و ذهنی در اوج آمادگی قرار دارند. ضروری است که اعضای کادر فنی تیم ملی باید ارنباط مستمر و بیشتری با باشگاه‌ها داشته باشند.

۶- پذیرش مسئولیت و تمرکز بر اصلاح

توصیه آخر به کادر فنی این است که به جای تمرکز بر عوامل خارجی مثل داوری، غیبت بازیکنان کلیدی، دوری راه یا...، تیم فنی باید مسئولیت نتایج را بپذیرد و روی اصلاح ضعف‌های داخلی کار کند تا در آینده در برابر چالش‌ها مقاوم‌تر باشد. پذیرش شکس نه تنها نشانه ضعف نیست بلکه باعث باز شدن درهای اصلاح و خروجی بهتر فنی خواهد شد چراکه پذیرش نقاط ضعف به منتقدان امکان ارائه راهکارهای پیشنهادی را در فضایی تعاملی می‌دهد تا با رویی باز مشاوره‌های خود را با کادر تیم ملی مطرح کنند.