فلاحت‌پیشه: دیپلمات‌ها می‌توانند جلوی جنگ را بگیرند

استاد علوم سیاسی و رئیس سابق کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس با بیان اینکه هر چه در دیپلماسی تعلل صورت بگیرد شرایط به سمت جنگ پیش می‌رود، گفت: در عرصه دیپلماسی هر چند متن ها، فرسنگ‌ها از هم فاصله دارند ولی دیپلمات‌ها اگر سیاست داشته باشند می‌توانند در نهایت متن‌های اختلافی را به هم نزدیک کنند و مانع شوند که بازیگران آشوب ساز مانند اسراییل دوباره جنگ دیگری را شکل دهند.

کد خبر: ۱۳۲۶۸۹۲

تاریخ: ۱۵ شهريور ۱۴۰۴ - ۱۵:۰۱

به گزارش تابناک به نقل از شفقنا؛ آقای حشمت الله فلاحت پیشه در خصوص فعال سازی مکانیسم ماشه و عملکرد ایران، بیان کرد: اعتقاد من بر این است که ایران برای گذر از بحران امروز، یک کشور تنها است یعنی به عبارتی ایران تنها‌ترین کشور در میان قدرت‌های شرق و غرب است و باید در تنهایی این بحران را از خود دور کند؛ بنابراین مسئولین کشور به جای ترسیم سراب‌های راهبردی جدید، باید در راستای منافع ملی و با یک تفکر ملی بعد از جنگ و اجرای مکانیسم ماشه، بحران را از سر بگذرانند.

هر گونه محاسبه ایران بر سر مناسبات با قدرت‌های شرقی، بیهوده است

وی افزود: به عنوان مثال برخی از رسانه‌های داخلی که معمولا به ایجاد انحراف‌های راهبردی در کشور مشهور هستند، چند روزی است که کل توجه خود را به شانگهای معطوف کردند؛ درحالی که من معتقدم تمام کشور‌های عضو شانگهای، حاملان کجاوه چین و روسیه هستند؛ به ویژه تا زمانی که تعهدی شبیه ماده ۵ اساسنامه ناتو، وجود ندارد هر گونه محاسبه ایران بر سر مناسبات با قدرت‌های شرقی، بیهوده است که بیهودگی آن در جنگ ۱۲ روزه اثبات شد.

روس‌ها هیچگونه کمکی به ایران و کره شمالی نکرده‌اند

این استاد دانشگاه و کارشناس مسائل سیاسی تصریح کرد: به عنوان مثال، چین از گردهمایی‌های بریکس و شانگهای در راستای رقابت هژمونیک با آمریکا بهره برده و طرح‌های “کمربند جاده” خود را پیش می‌برد. روسیه نیز از حداکثر امکانات اعضای این پیمان‌ها برای جنگ اوکراین استفاده کرده است. روس‌ها با بدنام کردن ایران و کره شمالی، از این دو کشور که تحت فشار آمریکا قرار دارند، استفاده راهبردی کرده‌اند؛ اما در مقابل، هیچگونه کمکی به ایران و کره شمالی نکرده‌اند.

تعداد تحریم‌هایی که الان وجود دارد ۳ برابر تحریم‌هایی است که قبل از اجرای برجام وجود داشت

آقای فلاحت پیشه ادامه داد: تصویر سران حاضر در شانگهای را که می‌دیدم به این تیتر فکر کردم که «این سیاستمداران حاملان کجاوه شی و پوتین هستند» یعنی دو قدرتی که بدون اینکه کمکی به کشور‌های کوچک و متوسط شانگهای کنند، اما از آنها حداکثر بهره را می‌برند. در این میان ایران و کره شمالی بیشترین مفت سواری را به کشور‌های شرقی دادند؛ بنابراین در چنین شرایط من اعتقاد دارم که مکانیسم ماشه، در درجه اول، یک چالش روانی در ایران ایجاد کرده است؛ به این دلیل که تعداد تحریم‌هایی که الان علیه ایران وجود دارد ۳ برابر تحریم‌هایی است که قبل از اجرای برجام در سال ۲۰۱۵ وجود داشت. با برجام ۹۱۵ کد تحریمی از ۱۲۴۸ کد تحریمی، برداشته شد تا برجام اجرایی شود، اما زمانی که اختلافاتی مثل تحریم‌های ثانویه ادامه داشت، ترامپ برجام را پاره کرد که بعد از آن همه اعضای شرقی و غربی برجام، نه تنها کمکی به حفظ آن نکردند بلکه بیشترین سوء استفاده را از قربانی این تحول، یعنی ایران کردند.

دولت نیازمند «مدیریت اعتماد» است

این کارشناس مسایل بین الملل، با تاکید بر بازگرداندن اعتماد مردم برای حل مشکلات فعلی، گفت: هرآنچه که بعد از فعال سازی مکانیسم ماشه شکل گرفته بیشتر جنگ روانی است؛ لذا دولت اگر بخواهد از این مرحله عبور کند نیازمند «مدیریت اعتماد» است یعنی بدون جلب اعتماد مردم، نمی‌توان مدیریت کرد. قرار نیست گروه‌های افراطی و کاسبان تحریم، منافع خود را حفظ و هیچ گونه پاسخی برای مشکلات امروز کشور نداشته باشند و مردم هم کماکان به سیاست‌های دولت اعتماد کنند!.

کسانی که بیش از همه شعار می‌دادند بیش از همه پول و ثروت جمع کردند

مافیای تحریم مانع از شکل گیری ابتکارات دیپلماتیک شده‌اند

آقای فلاحت پیشه بیان کرد: تجربه سالیان اخیر نشان داده کسانی که بیش از همه شعار می‌دادند بیش از همه پول و ثروت جمع کردند یعنی به عبارتی از محل کوچک کردن سفره مردم به نان و نوا رسیدند؛ لذا کاری که باید متفاوت از گذشته صورت بگیرد این است که دولت باید هزینه‌های بازگشت مکانیسم ماشه را از دوش مردم برداشته و آن را از سفره افراطیون و کاسبان تحریم کم کند. کسی که متهم به اختلاس بوده به یکی از بزرگترین هلدینگ‌های کشور تبدیل می‌شود که این نشان می‌دهد در ایران امروز، فقط فساد ساختاری و سیستماتیک وجود ندارد بلکه فساد ساختار- کارگزار وجود دارد؛ یعنی یکی از مضرات «اقتصاد تحریمی» همین است که عملا هیچ چیز شفافی در آن وجود ندارد و جنگ، تنش و تحریم، کاسب پیدا می‌کند. یکی از دلایلی که تنش ایران و آمریکا به طولانی‌ترین تنش‌های تاریخ تبدیل شده این است که مافیای بزرگی در داخل و خارج شکل گرفتند که از این تنش‌ها سود می‌برند و مانع از شکل گیری ابتکارات دیپلماتیک می‌شوند.

دولت هزینه فعال سازی مکانیسم ماشه را از کم کردن بودجه کابسان تحریم تامین کند

وی افزود: متاسفانه، چون «دیپلمات ها» از جمله محافظه کارترین کارمندان دولت هستند، هیچ گاه حقایق را نمی‌گویند که موانع اصلی به وجود مافیای تحریم و تنش باز می‌گردد. دولت آقای پزشکیان نمی‌تواند با ابزار‌های گذشته از این بن‌بست‌ها عبور کند؛ بنابراین باید شفاف عمل کرده و به این نتیجه برسد سیاست‌هایی که در پیش می‌گیرد دوری از جنگ باشد و شفافیت اقتصادی با محوریت مردم شکل بگیرد؛ بنابراین اعتماد سازی باید صورت بگیرد و الان که فصل پیش نویس بودجه است، دولت باید بودجه ضد تحریمی را به گونه‌ای بنویسد که هزینه‌های فعال سازی مکانیسم ماشه را از محل کم کردن منافع گروه‌های کاسب تحریم و افراطی تامین کند نه اینکه آن را به دوش مردم بیندازد.

مسیر تنش زدایی، از آژانس می‌گذرد

آقای فلاحت پیشه در خصوص ارتباط ایران و آژانس به عنوان گام دوم، گفت: مسیر تنش زدایی، از آژانس می‌گذرد و در این میان، ۲ انتظار متفاوت وجود دارد؛ انتظار ایران از آژانس این است که بنیاد حقوقی شکل دهد که در آن حقوق هسته‌ای ایران به رسمیت شناخته شود و در مقابل، انتظار آژانس هم از ایران این است که نظارت آژانس را بپذیرد تا اقدامات صیانتی صورت بگیرد؛ بنابراین باید بر اساس این متن مذاکرات صورت بگیرد.

ایران و کشور‌های اروپایی باید بر سر یک متن توافقی به نتیجه برسند

وی با بیان اینکه قطعنامه روسیه مشکلی را حل نمی‌کند، افزود: چراکه روس‌ها برای شکست بن بست اوکراین سعی می‌کنند که در شورای امنیت در موضوع ایران بازی گری کنند لذا مورد بی اعتنایی کشور‌های غربی قرار گرفتند؛ بنابراین ایران و کشور‌های اروپایی باید در نشست کارشناسی و وزرای خارجه، بر سر یک متن توافقی به نتیجه برسند و مانع از اجرای مکانیسم ماشه شوند.

هرچه در دیپلماسی تعلل صورت بگیرد شرایط به سمت جنگ پیش می‌رود

آقای فلاحت پیشه در پیش بینی از اجرای مکانیسم ماشه یا بازگشت جنگ، گفت: به نظر من یکی از مشکلاتی که وجود دارد این است که تعلل ۲ طرف اصلی موضوع هسته‌ای، یعنی ایران و آمریکا در رفع مشکل باعث شد که بازیگران با اهداف متنوع و متعدد حضور پیدا کنند. ما در حال حاضر چالش بین جنگ و دیپلماسی را داریم؛ بنابراین اتفاق مثبت این است که در بحث دیپلماسی مواضع ایران و آمریکا به هم نزدیک‌تر از مواضع آمریکا و اسراییل است ولی اتفاق منفی این است که هر چه در دیپلماسی تعلل صورت بگیرد شرایط به سمت جنگ پیش می‌رود؛ زیرا اسراییل هیچ طرحی غیر از جنگ ندارد.

برای بیرون کشیدن گلیم منافع ملی از جنگ باید بر سر متن‌ها توافق کرد

وی معتقد است: برای بیرون کشیدن گلیم منافع ملی از جنگ باید به جای موضع گیری‌های افراطی به صورت واقع گرایانه بر سر متن‌ها توافق کرد. در عرصه دیپلماسی هر چند متن ها، فرسنگ‌ها از هم فاصله دارند ولی دیپلمات‌ها اگر سیاست داشته باشند می‌توانند در نهایت متن‌های اختلافی را به هم نزدیک کنند و مانع شوند که بازیگران آشوب ساز مانند اسراییل دوباره جنگ دیگری را شکل دهند.