استاد اقتصاد دانشگاه امام صادق(ع) در گفتگو با تابناک:

بانک مرکزی دست از مخفی کاری بردارد/ گاهی لازم است بخاطر مردم از برخی مسائل گذشت

با سکوت آماری بانک مرکزی، روایت‌ها از رشد ۳۳ درصدی نقدینگی و تورم ۴۰ درصدی شدت گرفته است؛ موضوعی که به باور کارشناسان، نشان می‌دهد کنترل نقدینگی در ساختار فعلی عملاً دست‌نیافتنی است.

کد خبر: ۱۳۲۵۷۳۸

تاریخ: ۱۱ شهريور ۱۴۰۴ - ۰۶:۰۰

آخرین آمار رسمی بانک مرکزی از تغییرات نقدینگی، به اسفند سال گذشته بازمی‌گردد؛ آماری که پس از آن دیگر به‌روزرسانی نشد و سیاست «سکوت و حبس آمار» جای انتشار شفاف ارقام پولی را گرفته است.

به گزارش سرویس اقتصادی تابناک؛ در همین شرایط، به تازگی، سید شمس‌الدین حسینی، رئیس کمیسیون اقتصادی مجلس شورای اسلامی، از رشد ۳۳ درصدی نقدینگی و نزدیک شدن تورم به مرز ۴۰ درصد خبر داده است.

دکتر کامران ندری، استاد اقتصاد دانشگاه امام صادق (ع)، در گفت‌و‌گو با خبرنگار سرویس اقتصادی تابناک، در این باره ابتدا نسبت به عدم انتشار آمار نقدینگی از سوی بانک مرکزی انتقاد داشت و گفت: سیاست حبس آمار نادرست است، مشخص نیست بانک مرکزی با چه هدفی از انتشار آمار نقدینگی خودداری می‌کند. اگر هدف مدیریت انتظارات تورمی باشد، این روش کارساز نیست؛ زیرا انتظارات تورمی از منابع اطلاعاتی متعددی شکل می‌گیرد و صرفاً به آمار پولی وابسته نیست.

وی در ادامه، رشد صعودی نقدینگی را «نگران‌کننده» توصیف کرد، اما تأکید داشت که اجرای سیاست‌های انقباضی در وضعیت فعلی می‌تواند تبعات جدی برای تولید و اقتصاد کشور داشته باشد.

بعید است رشد نقدینگی مهار شود

ندری یادآور شد: قیمت‌ها افزایش یافته و نیاز بنگاه‌ها به نقدینگی بیشتر شده است. اگر بانک مرکزی اعطای تسهیلات را محدود کند، بخش واقعی اقتصاد با مشکلات جدی مواجه می شود. از سوی دیگر دولت با کسری بودجه پنهان روبه‌روست و معمولاً برای جبران این کسری به منابع نظام بانکی متوسل می‌شود.

او با اشاره به نبود استقلال بانک مرکزی افزود: اگرچه اقدامات سختگیرانه لازم است، اما شرایط سیاسی اجازه اجرای سیاست انقباضی را نمی‌دهد. در نتیجه رشد بالای نقدینگی خطرناک است، اما در شرایط کنونی اجتناب‌ناپذیر به نظر می‌رسد. با این حجم مشکلات و ساختار موجود، کنترل نرخ رشد نقدینگی بسیار بعید است.

پیوند نرخ ارز و رشد نقدینگی

تولیدکننده برای تأمین ارز، مجبور به خرید از بازار آزاد است و این نیازمند نقدینگی بیشتری است. اگر بانک مرکزی کنترل سختگیرانه بر ترازنامه بانک‌ها اعمال کند، بنگاه‌های کوچک و متوسط با بحران جدی در سرمایه در گردش مواجه می‌شوند.

این استاد اقتصاد با اشاره به نرخ ۱۰۴ هزار تومانی دلار آزاد گفت: تولیدکننده برای تأمین ارز، مجبور به خرید از بازار آزاد است و این نیازمند نقدینگی بیشتری است. اگر بانک مرکزی کنترل سختگیرانه بر ترازنامه بانک‌ها اعمال کند، بنگاه‌های کوچک و متوسط با بحران جدی در سرمایه در گردش مواجه می‌شوند.

او همچنین افزود: در شرایط کسری بودجه دولت، رشد نقدینگی اجتناب‌ناپذیر است. حتی اگر نرخ ۳۳ درصدی نقدینگی درست باشد، بازهم پایین‌تر از تورم نقطه‌ای و سالانه است و نشان می‌دهد بانک مرکزی همچنان در مسیر سیاست انقباضی حرکت می‌کند. در نهایت باید گفت هرچه تورم اوج بگیرد، نیاز به نقدینگی هم بیشتر می‌شود و نرخ رشد نقدینگی بالاتر می‌رود، مگر اینکه تغییرات راهبردی در دولت شکل گیرد. اما متأسفانه دولت پزشکیان تاکنون نه‌تنها اصلاح راهبردی ایجاد نکرده، بلکه در ساختار موجود ذوب شده است؛ سخنان اخیر رئیس‌جمهور هم همین را نشان می‌دهد.

فاصله مسئولان با واقعیت جامعه

ندری با نگاهی انتقادی به ساختار حاکمیت افزود: احساس مشکلات مردم در لایه‌های بالای تصمیم‌گیری بیشتر به یک فانتزی شباهت دارد. بنابران مسائل ریشه‌ای و پیچیده اقتصاد به این آسانی قابل حل نیست و چرایی اینکه چرا به این نقطه رسیدیم را باید جامعه شناسان پاسخ دهند.

اهل پیش‌ بینی قیمت دلار نیستم

این استاد اقتصاد در خصوص آینده نرخ ارز نیز توضیح داد: اهل پیش‌بینی نیستم، اما روند نرخ ارز صعودی و نگران کننده است. فعال شدن مکانیسم ماشه شوکی به بازار وارد کرد و باعث شد دلار سریع‌تر به کانال ۱۰۴ تا ۱۰۵ هزار تومان برسد. مسئولان باید هوشیار باشند؛ اگر واقعاً دغدغه معیشت مردم را دارند، باید اولویت خود را حفظ زندگی و معیشت مردم قرار دهند. گاهی لازم است برای مردم از برخی مسائل گذشت.