حملات دریایی یمن اقتصاد بندری اسرائیل را فلج کرد

رسانه انگلیسی میدل‌ایست‌آی تاکید کرد گزارش داد که حملات فزاینده دریایی یمن باعث شده کشتی‌های باری از پهلوگیری در بنادر اسرائیل خودداری کنند و بیمه‌گران بین‌المللی نیز پوشش بیمه‌ای کشتی‌های مرتبط با این رژیم را لغو کنند؛ روندی که ضربه‌ای سنگین به ستون‌های اقتصادی اسرائیل وارد کرده است.

کد خبر: ۱۳۱۷۹۲۲

تاریخ: ۲۸ تير ۱۴۰۴ - ۰۶:۵۳

به گزارش تابناک به نقل از فارس بر اساس گزارش این رسانه انگلیسی،‌ حملات مستمر نیروهای مسلح یمن به کشتی‌های مرتبط با اسرائیل در دریای سرخ همچنان سایه سنگینی بر اقتصاد تل‌آویو افکنده است. در تازه‌ترین تحول، اداره کشتیرانی و بنادر در دولت اسرائیل اعلام کرده است که بندر ایلات، تنها بندر این رژیم در دریای سرخ، از روز یک‌شنبه آینده تعطیل خواهد شد. علت تعطیلی، ناتوانی در پرداخت بدهی‌ها و کاهش شدید درآمد این بندر عنوان شده که نتیجه مستقیم محاصره دریایی است که توسط حوثی‌ها اعمال شده است.تأثیر این بحران فراتر از تعطیلی بندر ایلات است و نگرانی‌هایی نیز در مورد بندر حیفا به وجود آمده است. منابع عبری هشدار داده‌اند که اگر حملات حوثی‌ها ادامه یابد و مشکلات بیمه‌ای برای کشتی‌های مرتبط با اسرائیل حل نشود، ممکن است بندر حیفا نیز فعالیت خود را به حالت تعلیق درآورد.

در همین حال، نیروهای مسلح یمن حملات دریایی خود را طی هفته‌های اخیر به شکل قابل‌توجهی تشدید کرده‌اند. این موضوع موجب شده دولت بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، از دولت ترامپ درخواست کند که حملات هوایی علیه یمن را از سر بگیرد. یمن در واکنش به تداوم نسل‌کشی اسرائیل در غزه تأکید کرده‌اند که عملیات آن‌ها علیه کشتی‌های اسرائیلی یا کشتی‌هایی که به مقصد بنادر اسرائیل حرکت می‌کنند، تا زمان توقف این جنگ ادامه خواهد داشت.در تاریخ چهارشنبه ۱۶ ژوئیه ۲۰۲۵، رسانه‌های عبری گزارش دادند که تصمیم رسمی برای تعطیلی بندر ایلات از روز یک‌شنبه آینده گرفته شده است. این تصمیم پس از آن اتخاذ شد که شهرداری ایلات حساب‌های مالی بندر را توقیف کرد. دلیل این توقیف بدهی بالغ بر ۱۰ میلیون شِکل (حدود ۳ میلیون دلار) به شهرداری عنوان شده که در نتیجه عدم پرداخت مالیات‌ها و کاهش شدید درآمد بندر شکل گرفته است.

بر اساس آمار رسمی، درآمد بندر ایلات در سال ۲۰۲۴ به حدود ۴۲ میلیون شِکل (۱۲.۵ میلیون دلار) کاهش یافته، در حالی که در سال ۲۰۲۳ این درآمد حدود ۲۱۲ میلیون شِکل (۶۳ میلیون دلار) بود. این افت تقریباً ۸۰ درصدی درآمد، به دلیل کاهش رفت‌وآمد کشتی‌ها ناشی از حملات دریایی و نگرانی‌های امنیتی و بیمه‌ای رخ داده است. کشتی‌هایی که پیش‌تر به بندر ایلات می‌آمدند، اکنون به بندرهای اشدود و حیفا منتقل شده‌اند.بندر ایلات که تنها بندر اسرائیل در دریای سرخ است، اهمیت راهبردی بالایی دارد؛ زیرا مسیر دسترسی به آسیا و آفریقا را برای این رژیم فراهم می‌کند بدون آن‌که نیاز به عبور از کانال سوئز باشد. پیش از جنگ غزه، عمده فعالیت این بندر واردات خودرو و صادرات مواد معدنی و کودهای شیمیایی بود. همچنین خط لوله نفتی ایلات به عسقلان از این بندر عبور می‌کند که یکی از مسیرهای مهم انتقال نفت خام به مدیترانه به شمار می‌رود.

بر اساس داده‌های سازمان بنادر و کشتیرانی اسرائیل فعالیت بندر ایلات از سه‌ماهه چهارم سال ۲۰۲۳ تا نیمه نخست ۲۰۲۴ به کمترین میزان در ۱۰ سال گذشته رسیده است. میزان جابه‌جایی بار از ۲.۳ میلیون تن در سال ۲۰۱۴ به تنها ۳۵۴ هزار تن در سال ۲۰۲۴ (تا پایان ژوئن) کاهش یافته که معادل کاهش ۸۵ درصدی است.در سه‌ماهه پایانی سال ۲۰۲۳، فعالیت بندر به‌ویژه پس از آغاز حملات حوثی‌ها در ماه نوامبر، به شدت افت کرد. تنها در سه‌ماهه پایانی ۲۰۲۳، حجم بار در بندر ایلات ۴۳۸ هزار تن بود، در حالی که در سه‌ماهه سوم همان سال، این رقم ۵۳۹ هزار تن بود. در مقایسه با نیمه نخست سال ۲۰۲۳، میزان بار ورودی به بندر ایلات در نیمه نخست ۲۰۲۴ به میزان ۸۵ درصد و بار خروجی ۵۴.۳ درصد کاهش یافته است.

در سوی دیگر، نگرانی‌های فزاینده‌ای در خصوص بندر حیفا نیز مطرح شده است. این بندر که بزرگ‌ترین و متنوع‌ترین بندر اسرائیل به شمار می‌رود، نقش کلیدی در واردات و صادرات کالا دارد.بر اساس گزارش رسانه میدل‌ایست‌آی، اسرائیل با شرکت‌های بیمه تماس گرفته تا آن‌ها را به ادامه پوشش بیمه‌ای کشتی‌های مرتبط با اسرائیل قانع کند. در حال حاضر، برخی شرکت‌های بیمه آمریکایی مانند «تراولرز» از تمدید بیمه کشتی‌هایی که در مسیر دریای سرخ و مرتبط با اسرائیل هستند، خودداری کرده‌اند.در اوایل ماه ژوئیه، نیروهای مسلح یمن اعلام کردند که دو کشتی به نام‌های «اتِرنیتی سی» و «مجیک سیز» را به دلیل حرکت به سوی بنادر اسرائیل، هدف قرار داده و غرق کرده‌اند. هر دو کشتی با پرچم لیبریا حرکت می‌کردند و توسط شرکت‌های یونانی اداره می‌شدند.یک منبع فعال در حوزه بیمه دریایی به میدل‌ایست‌آی گفته که «بحث گسترده‌ای در بازار بیمه در جریان است که آیا باید کشتی‌هایی که ارتباط غیرمستقیم با اسرائیل دارند را نیز از پوشش خارج کرد یا خیر؟» این موضوع نگرانی‌های فراوانی برای اقتصاد دریایی اسرائیل ایجاد کرده است.طبق گفته یک مسئول امنیت دریایی، «سفر به بنادر اسرائیلی دیگر نه فقط از نظر تهدیدهای امنیتی، بلکه از بابت نداشتن بیمه، به یک ریسک تبدیل شده است.» او افزود: «سؤال این است که آیا حتی ارتباط ثانویه یا ثالث با اسرائیل می‌تواند باعث محرومیت از بیمه شود؟»

بندر حیفا بزرگ‌ترین و متنوع‌ترین بندر در میان تمام بنادر اسرائیل به شمار می‌رود و نقشی محوری در فرآیند واردات و صادرات این رژیم ایفا می‌کند. این بندر در شمال اسرائیل واقع شده و از موقعیتی راهبردی برخوردار است که نزدیکی آن به بازارهای اروپا و مدیترانه اهمیت آن را دوچندان کرده است. بندر حیفا دارای زیرساخت‌های گسترده حمل‌ونقل و لجستیک است که آن را به مرکز اصلی برای جابه‌جایی کالا از طریق دریا و زمین تبدیل کرده و توانمندی آن را به‌عنوان دروازه‌ای تجاری برای منطقه تقویت کرده است.علاوه بر این، بندر حیفا یک مرکز صنعتی مهم نیز محسوب می‌شود و میزبان کارخانه‌ها و شرکت‌های بزرگ است که برخی از آن‌ها در حوزه صنایع شیمیایی و پتروشیمی فعالیت می‌کنند؛ موضوعی که جایگاه حیاتی این بندر را برای صنعت و اقتصاد اسرائیل تثبیت کرده است.از منظر حجم تجارت، سالانه میلیون‌ها تُن کالا از طریق این بندر جابه‌جا می‌شود و بیش از ۳۵ درصد از حجم کل واردات و صادرات رژیم صهیونیستی از این مسیر انجام می‌گیرد. در میان واردات، فرآورده‌های نفتی، مواد اولیه، محصولات صنعتی و غلات در صدر قرار دارند و در بخش صادرات نیز محصولاتی چون مواد شیمیایی، دارو و فناوری‌های پیشرفته برجسته هستند.در سال ۲۰۲۳ حجم کل کالاهایی که از طریق بندر حیفا جابه‌جا شده، بیش از ۳۰ میلیون تُن تخمین زده شده است، موضوعی که نشان‌دهنده نقش کلیدی این بندر در تقویت اقتصاد اسرائیل است.با این حال، زیرساخت‌های صنعتی، شیمیایی و نفتی این بندر نیز اکنون با خطر کاهش فعالیت مواجه شده‌اند.
این تحولات بیانگر آن است که عملیات حوثی‌ها نه‌تنها نظامی، بلکه با تأثیرگذاری عمیق اقتصادی همراه است. محاصره دریایی تحمیل‌شده به اسرائیل یکی از معدود موارد در دهه‌های اخیر است که توانسته تأثیرات فلج‌کننده اقتصادی در چنین مقیاسی بر رژیمی وارد کند که همواره بر کنترل راه‌های تجاری تکیه داشته است.