سگ گردانی در سرگردانی؛ داستان تا کجا پیش می رود؟/ مدافعان حقوق حیوانات، بی توجه به حقوق شهروندان

این روزها در تهران و برخی شهرهای بزرگ، شاهد حضور سگ‌ها در خیابان‌ها، پارک‌ها، و حتی مراکز خرید و رستورانها هستیم. برخی از صاحبان سگ‌ها، حیوانات خود را بدون قلاده یا ماسک در خودروها حمل می‌کنند و سر سگ‌ها را از پنجره ماشین بیرون می‌آورند.

کد خبر: ۱۳۰۸۲۵۲

تاریخ: ۰۸ خرداد ۱۴۰۴ - ۰۰:۰۸

به گزارش سرویس اجتماعی تابناک، در سال‌های اخیر، افزایش نگهداری از سگ‌های خانگی در شهرهای بزرگ ایران، به‌ویژه تهران، به یک پدیده اجتماعی تبدیل شده است. با این حال، این موضوع چالش‌های متعددی را به همراه داشته است، از جمله عدم رعایت حقوق دیگر شهروندان، ایجاد مزاحمت‌های عمومی، و حتی تهدید سلامت جسمی و روانی افراد، به‌ویژه کودکان. در بسیاری از کشورهای پیشرفته، قوانین سخت‌گیرانه‌ای برای سگ‌گردانی و نگهداری از حیوانات خانگی وجود دارد که در ایران یا وجود ندارد یا به‌درستی اجرا نمی‌شود. این گزارش به بررسی وضعیت فعلی سگ‌گردانی در ایران، مقایسه آن با قوانین کشورهای توسعه‌یافته، و تبعات منفی عدم مدیریت صحیح این پدیده می‌پردازد.

این روزها در تهران و برخی شهرهای بزرگ، شاهد حضور سگ‌ها در خیابان‌ها، پارک‌ها، و حتی مراکز خرید و رستورانها هستیم. برخی از صاحبان سگ‌ها، حیوانات خود را بدون قلاده یا ماسک در خودروها حمل می‌کنند و سر سگ‌ها را از پنجره ماشین بیرون می‌آورند. این رفتار نه‌تنها می‌تواند باعث ترس و اضطراب عابران شود، بلکه در صورت بروز حوادث ناگهانی (مانند پارس کردن یا پریدن سگ به سمت دیگران)، خطرات جانی و روانی به همراه دارد.

یکی از معضلات جدی، حضور سگ‌ها در پارک‌ها و زمین‌های بازی کودکان است. حتی در بعضی پارکها استفاده از وسایل بازی کودکان توسط سگها مشاهده شده است. وسایل بازی کودکان باید در محیطی کاملاً بهداشتی و ایمن قرار داشته باشند، در حالی که تماس سگ‌ها با این وسایل یا مدفوع و ادرار آن‌ها در این محیط‌ها، خطر انتقال بیماری‌های انگلی و میکروبی را افزایش می‌دهد. علاوه بر این، کودکان ممکن است از پارس ناگهانی یا حرکات تهاجمی سگ‌ها بترسند و دچار آسیب‌های روانی بلندمدت شوند.  آیا برای صاحبان سگ ها فقط حقوق حیوانات اهمیت دارد؟ پس حقوق انسانها و شهروندان شهر چه می شود؟

یک زن باردار در گفتگو با خبرنگار ما گفت: هر بار که با سگ‌های بدون قلاده در پارک مواجه می‌شوم، دچار استرس شدید می‌شوم. حتی یک بار سگی ناگهان به سمت من دوید و من از ترس زمین خوردم. متأسفانه هیچ نظارتی روی این رفتارها نیست.

گرچه بسیاری از سگ‌های خانگی آموزش‌دیده هستند، اما ذات برخی نژادها تهاجمی است و در صورت احساس خطر، ممکن است به افراد حمله کنند. موارد متعددی از گازگرفتن کودکان توسط سگ‌ها گزارش شده که در برخی موارد منجر به جراحات شدید یا حتی مرگ شده است. حتی اگر سگ‌ها حمله نکنند، پارس کردن ناگهانی آن‌ها می‌تواند باعث ترس شدید، به‌ویژه در کودکان و افراد مسن شود.

مادری در گفتگو با خبرنگار ما بیان کرد: پسر ۵ ساله‌ام از زمانی که در پارک مورد پارس ناگهانی یک سگ بزرگ قرار گرفت، دچار شب‌ادراری و ترس از حیوانات شده است. به روانشناس مراجعه کردم و ایشان به ما گفتند این ترس ممکن است تا بزرگسالی با او بماند.

یک آسیب‌شناس اجتماعی نیز درباره پیامدهای حمله سگ به اشخاص و کودکان گفت: کودکی که مورد حمله سگ قرار می‌گیرد، ممکن است دچار اختلال استرس پس از سانحه (PTSD) شود. این ترس می‌تواند در آینده به فوبیای حیوانات، اضطراب اجتماعی یا حتی پرخاشگری تبدیل شود که تاثیر بسزایی در زندگی شخص خواهد داشت.

علاوه بر مشکلات و آثار روانی انتقال برخی بیماری ها هم در این بین از دیگر عوارض نبود قوانین اجرایی سگ گردانی ست.از دیگر موارد اذیت کننده شهروندان این است که متأسفانه اکثر صاحبان سگ‌ها، مسئولیت جمع‌آوری فضولات حیوان خود را جدی نمی‌گیرند. این موضوع باعث آلودگی معابر، پارک‌ها، و اماکن عمومی می‌شود و خطر ابتلا به بیماری‌های مشترک بین انسان و حیوان (مانند توکسوپلاسموز و کیست هیداتید) را افزایش می‌دهد در صورتی که این مورد در کشورهای دیگر شامل جریمه می شود.

در کشورهای توسعه‌یافته، قوانین بسیار دقیقی برای نگهداری و گرداندن سگ‌ها در نظر گرفته شده است. برخی از این مقررات عبارتند از:

۱. الزام استفاده از قلاده و ماسک در مکان‌های عمومی

در کشورهایی مانند آلمان، فرانسه، و کانادا، سگ‌ها در فضاهای عمومی حتماً باید با قلاده و در برخی موارد با ماسک مخصوص باشند تا از حمله یا پارس کردن جلوگیری شود.

در صورت عدم رعایت، صاحب سگ جریمه نقدی سنگین می‌شود و حتی ممکن است حیوان ضبط شود.

۲. ممنوعیت ورود سگ به پارک‌های کودکان و مناطق خاص

در بسیاری از شهرهای اروپایی و آمریکایی، ورود سگ به زمین‌های بازی کودکان ممنوع است و پارک‌های مخصوص سگ‌ها (Dog Parks) به‌صورت جداگانه طراحی شده‌اند.

در صورت مشاهده سگ در این مناطق، صاحب آن به سرعت جریمه می‌شود.

۳. جریمه برای عدم جمع‌آوری فضولات سگ

در کشورهایی مانند سوئد و ژاپن، اگر صاحب سگ فضولات حیوان خود را جمع نکند، جریمه‌های سنگین نقدی متوجه او خواهد شد.

در برخی شهرها حتی دوربین‌های نظارتی برای کنترل این رفتار نصب شده است.

۴. نیاز به مجوز و آموزش برای نگهداری از سگ‌های خطرناک

در انگلیس و استرالیا، برای نگهداری از نژادهای خطرناک سگ (مانند پیت‌بول)، مجوز ویژه و گواهی آموزش لازم است.

در صورت حمله سگ به افراد، صاحب آن ممکن است به دادگاه فراخوانده شود و حتی حیوان معدوم گردد.

به هر حال وضعیت سگ‌گردانی در ایران به دلیل عدم وجود قوانین شفاف یا ضعف در اجرای آن‌ها با مشکلات متعددی روبه‌رو است. در حالی که در جوامع پیشرفته، قوانین سخت‌گیرانه و فرهنگ شهروندی بالا باعث کاهش معضلات ناشی از سگ‌گردانی شده، در ایران شاهد بی‌توجهی برخی صاحبان سگ‌ها به حقوق دیگران هستیم و نیاز به فرهنگ‌سازی درباره مسئولیت‌پذیری در قبال حیوانات خانگی و رعایت حقوق دیگران بسیار ضروری است و برخورد جدی با صاحبان سگ‌های خطرناک یا افرادی که قوانین را رعایت نمی‌کنند از خواسته های به حق شهروندان است.

در پایان از شما مخاطبان می خواهم تجربه خود از این مواجهه را با ما در میان بگذارید.

گزارشگر؛ مریم آبنیکی