دیدار محرمانه مقامات ارشد اسرائیلی و سوری در باکو

در رویدادی مهم امروز شبکه خبری سی‌ان‌ان از دیدار مقامات صهیونیستی با برخی اعضای حکومت جدید سوریه در جمهوری آذربایجان خبر داد.

کد خبر: ۱۳۰۶۰۶۳

تاریخ: ۲۷ ارديبهشت ۱۴۰۴ - ۱۸:۲۶

به گزارش تابناک به نقل از تسنیم، یک منبع آگاه صهیونیستی در گفت‌وگو با سی‌ان‌ان مدعی شد که این مذاکرات در کشور جمهوری آذربایجان انجام شده و در آن، سرلشکر «عودد باسیوک»، رئیس اداره عملیات ارتش اسرائیل، با نمایندگان دولت جدید سوریه دیدار کرده است. بر اساس این گزارش، مقامات ترکیه نیز در این دیدارها حضور داشته و نقش میانجی را ایفا کرده‌اند.

انتخاب آذربایجان به‌عنوان محل برگزاری این مذاکرات، خود می‌تواند نشان‌دهنده تلاش برای دور نگه داشتن این گفت‌وگوها از فضای پرتنش منطقه و همچنین نقش دو کشور آذربایجان و ترکیه در تحولات ماه‌های اخیر سوریه و نیز تمایل باکو و آنکارا برای اثرگذاری بر روند توسعه توافقات ابراهیم و پیوستن کشورهای آسیای مرکزی به روند برقراری روابط با رژیم صهیونیستی باشد.

با این حال، ارتش اسرائیل در بیانیه‌ای رسمی از تأیید یا تکذیب برگزاری این دیدارها در آذربایجان خودداری کرد و تأکید نمود که هیچ مذاکره مستقیمی میان مقامات و نمایندگان دولت سوریه صورت نگرفته است. این اقدام رسمی از سوی ارتش رژیم صهیونیستی ابهامات بیشتری را درباره ماهیت و سطح این مذاکرات ایجاد کرده و گمانه‌زنی‌ها درباره اهداف پشت پرده این دیدارها را افزایش داده است.

عودد باسیوک ژنرال اسرائیلی که گفته می‌شود با مقامات سوری دیدار کرده است.

از سوی دیگر دیدار دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور ایالات متحده آمریکا، با احمد الشرع (معروف به ابومحمد الجولانی)، رئیس حکومت انتقالی سوریه در ریاض فی نفسه یک تحول بزرگ دیپلماتیک محسوب می‌شود. به گزارش خبرگزاری آناتولی ترکیه، رجب طیب اردوغان، رئیس‌جمهور این کشور، نیز به‌صورت مجازی در این گفت‌وگو حضور داشته است. این تماس که پس از سال‌ها تحریم‌های شدید اقتصادی و سیاسی و قطع کامل روابط دیپلماتیک میان واشنگتن و دمشق انجام شده، می‌تواند نشانه‌ای از یک چرخش در سیاست خارجی آمریکا نسبت به سوریه باشد. در عین حال گفته ‌می‌شود رژیم صهیونیستی در این مورد نیز با دستورکار ترامپ موافق نیست و برداشته شدن تحریم‌های این کشور را به زیان خود تلقی می‌کند.

ایالات متحده طی بیش از یک دهه گذشته، به‌ویژه پس از آغاز بحران سوریه در سال 2011، رژیم این کشور را به نقض حقوق بشر و حمایت از تروریسم متهم کرده و تحریم‌های سنگینی تحت عنوان «قانون قیصر» علیه دمشق وضع کرده بود. البته هنوز مشخص نیست که دیدار ترامپ و الشرع در سیاست اعمالی واشنگتن هم مابه‌ازا پیدا کند یا در حد یک مانور دیپلماتیک مانند دیدار ترامپ و کیم جونگ اون، رهبر کره شمالی باقی خواهد ماند یا خیر؟

کاخ سفید در بیانیه‌ای رسمی اعلام کرد که دولت ترامپ مجموعه‌ای از خواسته‌های مشخص و قاطع را به رژیم جدید سوریه ارائه کرده است. این خواسته‌ها شامل پیوستن سوریه به توافق‌نامه‌های ابراهیم (توافق‌نامه‌های عادی‌سازی روابط میان اسرائیل و برخی کشورهای عربی با میانجی‌گری آمریکا)، اخراج رزمندگان فلسطینی و دیگر گروه‌های خارجی از خاک سوریه، پذیرش مسئولیت مدیریت مراکز بازداشت اعضای گروه تروریستی داعش در شمال شرق سوریه، و همکاری فعال برای جلوگیری از تقویت مجدد این گروه است.

علاوه بر این، کاخ سفید مدعی شد که رئیس‌جمهور سوریه رویکردی بی‌سابقه و مثبت نسبت به واشنگتن از خود نشان داده و در اقدامی غیرمنتظره، از شرکت‌های آمریکایی دعوت کرده است تا در بخش نفت و گاز سوریه سرمایه‌گذاری کنند. این دعوت می‌تواند نشان‌دهنده تلاش دمشق برای بازسازی اقتصاد ویران‌شده این کشور پس از سال‌ها جنگ داخلی و تحریم‌های بین‌المللی باشد، هرچند که پذیرش چنین پیشنهادی از سوی شرکت‌های آمریکایی با توجه به پیچیدگی‌های حقوقی و سیاسی موجود، همچنان در هاله‌ای از ابهام قرار دارد.

در همین راستا، خبرگزاری آسوشیتدپرس در گزارشی این هفته مدعی شد بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، در گفت‌وگویی با دونالد ترامپ از وی خواسته است تا تحریم‌های وضع‌شده علیه سوریه را لغو نکند. این درخواست ظاهراً با هدف حفظ فشار بر دمشق و جلوگیری از تقویت جایگاه رژیم جدید سوریه مطرح شده است.

با این حال، اسرائیل به‌صورت رسمی این گزارش را تأیید یا تکذیب نکرده است. از سوی دیگر، به نظر می‌رسد که ترامپ این درخواست نتانیاهو را نادیده گرفته و مسیر متفاوتی را در ازای نظام حاکم بر دمشق در پیش گرفته است. یک منبع ارشد اسرائیلی در گفت‌وگو با روزنامه معاریو در این باره اظهار داشت: «رئیس‌جمهور ترامپ به سوریه فرصتی داده است تا ثابت کند که سیاست رهبری جدید این کشور کاملاً متفاوت از سیاست‌های بشار اسد است. اگر پس از مدتی مشخص شود که این ادعا صحت ندارد، باید توجه داشت که لغو تحریم‌ها یک اقدام غیرقابل‌برگشت نیست و می‌توان آن را بازگرداند. آنچه در حال حاضر اهمیت دارد، خواسته‌های رئیس‌جمهور ترامپ از سوریه است، از جمله اخراج تروریست‌ها از خاک این کشور و تضمین عدم تهدید علیه امنیت اسرائیل». این اظهارات نشان می‌دهد که اسرائیل، با نارضایتی و احتیاط فراوان در حال رصد کردن تحول دیپلماتیک میان سوریه و آمریکاست.

اگر تغییر سیاست واشنگتن نسبت به سوریه جدی شود، ممکن است رفته رفته آمریکا به رژیم صهیونیستی برای کاهش مداخلات در خاک این کشور و حتی خروج از مناطق سوری تحت اشغال این رژیم فشار وارد کند.

در عین حال تلاش زاید الوصف ترکیه و آذربایجان برای بهبود مناسبات سوریه جدید و رژیم صهیونیستی خود محل اعتناست. چندی پیش روزنامه یدیعوت آحارونوت از ارسال پیام ترکیه برای اسرائیل خبر داده بود که طی آن آنکارا خواستار جدی گرفته شدن احمد الشرع از سوی اسرائیل و دادن فرصتی جدی به او برای رقم زدن آینده‌ای متفاوت شده بود.

ترکیه بی‌ثباتی در سوریه را هم‌راستا با منافع ایران دانسته بود و از صهیونیست‌ها خواسته بود که به حکومت جدید سوریه فرصتی برای اثبات برادری خود بدهند.

ترکیه حتی خواستار شکل‌گیری توافقی برای تنظیم مداخلات آنکارا و تل آویو در سوریه شده بود. پیشنهاد ترکیه به اسرائیل در این مورد آن بود که شمال سوریه منطقه نفوذ ترکیه دانسته شود و رژیم صهیونیستی خواسته‌های خود را در این ناحیه با ترکیه هماهنگ کند و جنوب سوریه به عنوان منطقه نفوذ اسرائیل به رسمیت شناخته شود. رسانه‌های اسرائیلی اعلام کرده بودند که تل آویو این پیشنهاد را رد کرده است.