طغیان کرم برگ‌خوار در قلب زاگرس!

هجوم کرم برگ‌خوار بلوط، تهدیدی تازه برای جنگل‌های زاگرس و معیشت میلیون‌ها زاگرس‌نشین شده است.

کد خبر: ۱۳۰۲۴۱۲

تاریخ: ۰۹ ارديبهشت ۱۴۰۴ - ۱۷:۴۰

به گزارش تابناک، هجوم ریزگردها، خشکسالی‌های پی‌درپی، بهره برداری مردم محلی و فشار بیش ازتوان به این عرصه، سال‌هاست درختان این زیست بوم کهن را پیر و فرتوت کرده و امکان زادآوری بلوط زارها را به صفررسانده است. حالا اما طغیان گسترده آفت کرم برگ‌خوار بلوط به وسیع‌ترین دژ طبیعی کشور در برابر بیابان‌زایی این روزها زاگرس را با بحرانی تازه مواجه کرده است. این آفت مهاجم که سال‌هاست، دامنه گسترش خود را وسیع‌تر کرده، اکنون به بخش‌های زیادی از استان‌های لرستان، ایلام، کهگیلویه و بویراحمد، چهارمحال و بختیاری و کرمانشاه سرایت کرده و خسارت‌های جبران‌ناپذیری به درختان بلوط وارد کرده است.

آغاز مقابله با آفت برگ‌خوار

مدیرکل حفاظت محیط‌زیست لرستان بابیان اینکه «کرم جوانه خوار» در همه جنگل‌های لرستان به‌صورت وحشتناکی طغیان کرده است، گفت: «این آفت به مناطق تحت مدیریت محیط‌زیست هم سرایت کرده است. برهمین اساس با همکاری منابع طبیعی مجوزی از سازمان محیط‌زیست گرفتیم و در یک وسعت خاص در مناطق حفاظت شده استان، محلول‌پاشی جنگل‌ها را انجام دادیم و امیدواریم بتوانیم این آفت را کنترل کنیم.»

کامران فرمان پورافزود: «راهکار مقابله با این بیماری فقط محلول‌پاشی است و هیچ کار دیگری نمی‌توانیم انجام دهیم، گفت: این بیماری و آفت در همه جنگل‌های استان متأسفانه طغیان کرده است. فقط در منطقه «سفیدکوه» خرم‌آباد، ۲۰۰ هکتار از جنگل‌ها درگیر این آفت شده‌اند.»

مرگ تدریجی بلوط‌ها

آفت کرم برگ‌خواریا جوانه خوار با تغذیه از برگ درختان، آن‌ها را تا حد مرگ تضعیف می‌کند. درختانی که برای بازسازی خود سال‌ها زمان نیاز دارند، حالا یکی‌یکی به زوال می‌روند. مرگ تدریجی بلوط‌ها، یعنی مرگ چرخه حیات در زاگرس؛ چرا که این درختان، منبع اصلی تغذیه دام‌ها، پناهگاه حیات‌وحش، منبع آب‌های زیرزمینی و مهم‌ترین تکیه‌گاه زندگی اقتصادی بسیاری از روستاییان و عشایر منطقه‌اند.

کارشناسان محیط‌زیست هشدار می‌دهند که تداوم این وضعیت می‌تواند مهاجرت گسترده از روستاهای زاگرس و تبدیل آن‌ها به مناطق خالی از سکنه را در پی داشته باشد. الهه محمدی، پژوهشگر منابع طبیعی، می‌گوید: «وقتی جنگل از بین می ‌رود، فرهنگ و اقتصاد منطقه هم نابود شود. این فرایند اگر مهار نشود، امنیت زیستی منطقه رو به خطر می اندازد.»

رضا احمدی، مجری طرح کاشت یک میلیارد درخت نیز با اشاره به مرگ تدریجی درختان زاگرسی گفت: «یک میلیون هکتار از جنگل زاگرسی در نیمه‌های دو دهه ۱۳۸۰ تا ۱۳۹۰ نابود شدند که بخش اصلی خشکیدگی درختان بلوط مربوط خشکسالی‌های پی‌درپی است. جنگل‌ های زاگرس طبیعی با ۱۳ هزار سال قدمت با چالش‌های بی‌سابقه‌ای مانند فقر ژنتیکی، فرسایش اکوسیستمی روبه‌رو است.»

با وجود هشدارهای مکرر فعالان محیط‌زیست، اقدام جدی و فراگیر برای مقابله با این آفت دیده نمی‌شود. نبود برنامه منسجم مقابله بیولوژیکی، کمبود بودجه ونبود آگاهی‌رسانی مؤثر به روستاییان از جمله دلایل گسترش بحران به شمار می‌آیند. نفس زاگرس به شماره افتاده و اگر اقدامی فوری و علمی برای نجات این زیست‌بوم حیاتی انجام نشود، در آینده‌ای نه‌چندان دور، زاگرس تنها خاطره‌ای سبز در دل کوهستان‌های خاکستری خواهد بود.

اهمیت رویشگاه‌های زاگرسی

۵.۵ میلیون هکتار وسعت جنگل‌های زاگرسی است

۸۰ درصد دختان رویشگاه‌های زاگرسی را درختان بلوط تشکیل می‌دهند

۴۰ درصد آب شیرین کشور از رویشگاه‌های زاگرسی تامین می شود

۱.۵ میلیون نفر از جمعیت زاگرس نشینان معیشتشان به این عرصه ها وابسته است

وسعت حدودی جنگل‌های زاگرسی در ۱۰ استان

لرستان: ۱ میلیون هکتار

کهگیلویه و بویراحمد:۹۰۰ هزار هکتار

خوزستان ۸۰۰ هزار هکتار

کرمانشاه:۶۰۰هزار هکتار

ایلام: ۵۰۰ هزارهکتار

کردستان:۴۰۰ هزار هکتار

چهار محال و بختیاری:۳۰۷ هزار هکتار

فارس : ۳۰۰ هزار هکتار

آذربایجان غربی:۱۷۰ هزار هکتار

اصفهان ۱۰۰ هزار هکتار