غذای کهن؛ سوتی‌پلو

سوتی پلو یکی از انواع غذاهای خوشمزه و سنتی ایرانی است که اصالت اردبیلی دارد. سوت در زبان آذری شیر معنا می‌شود.

کد خبر: ۱۲۹۹۸۶۴

تاریخ: ۲۹ فروردين ۱۴۰۴ - ۰۶:۳۰

به گزارش تابناک به نقل از مهر، اردبیل برای من از آن دست مکان‌هایی است که حتی با شنیدن اسمش کیفم کوک می‌شود و یک باد خنک و حال و هوای عجیبی در دلم پیچ و تاب می‌خورد. دقیق یاد ندارم آخرین بار کی به شهر و دیار آذری زبان‌ها سفر کردم، اما خاطرم هست که با مامان و بابا و مادربزرگ به آن‌جا رفتیم. خیابان به خیابانش را به یاد دارم. صبح خروس خوان که می‌شد بعد از اینکه سرشیر و عسل سبلان را راهی معده‌هایمان کردیم راهی «بش باجیلار» یا «گاومیش گلی» می‌شدیم و تنی به استخر‌های آب گرم معروف سرعین می‌زدیم. گونه‌هایمان که از داغی آب گُل انداخت بالاخره رضایت می‌دادیم و بیرون می‌آمدیم.

مسیر سبلان جان می‌داد برای خوردن یکی دو کاسه آش دوغ با آن سیر اضافه همیشگی روی میز. اردبیل برای من شبیه همان کاسه آش دوغ با سیر اضافه است. شبیه باران و خنکی سبلان. صدای کالسکه‌های اسب که گوشه و کنار خیابان مردم را برای چند دقیقه‌ای در شهر تاب می‌دادند هنوز در گوشم می‌پیچد. حتی عطر و طعم دیزی‌هایی که قدم به قدم در خیابان روی تنور درحال جا افتادن بودند هم هنوز زیر زبانم مزه می‌دهد....

اما برخلاف تصورات من این شهر فقط به آش دوغش معروف نیست و خوشمزه‌های دیگری هم دارد که از تجربه کردنشان بی‌نصیب ماندم. خوشمزه‌ای به نام «سوتی پلو» که معروف ترینشان نیز هست. شاید با شنیدن اسم این غذا تصور کنید سوت زدن یکی از مراحل آن است یا مثلاً به قدری خوشمزه است که بعد از خوردنش از فرط خوشحالی چشمانتان را می‌بندید و سوت بلبلی سر می‌دهید؛ اما در واقع سوتی در زبان آذری به معنای شیری هست که تازه دوشیده شده باشد.

برای پخت و داشتن یک تجربه به یاد ماندنی از این غذای خوشمزه شما به مواد اولیه‌ای همچون برنج، شیر، زعفران، کشمش، کره، نمک و زردچوبه و فلفل سیاه، آب، روغن مایع، سینه مرغ، پیازداغ، آبلیمو، آلو خشک یا قیسی، کشمش و خرما و خلال پسته، نیاز دارید.

اولین کاری که لازم است برای طبخ این غذای آذری انجام دهید این است که یک پیاز را بعد از پوست گرفتن به‌صورت حلقه‌ای خرد کنید. بعد مرغ‌های تکه شده‌تان را در ظرفی کنار پیاز‌ها قرار دهید. برای اینکه مرغ‌ها طعم دار شوند زعفران دم کرده، شیر و نمک را هم اضافه کنید و بعد از مخلوط کردنشان درب ظرفتان را ببندید و به اندازه سه ساعت به این ترکیب اجازه استراحت و تلفیق شدن بدهید.

در این فرصت به سراغ خیساندن آلو‌ها بروید. آلو قیسی و بخارا را داخل کاسه‌ای ریخته و روی آن آب ولرم بریزید تا به خوبی نرم شوند. کشمش‌ها را نیز در ظرفی مجزا با آب ولرم به مدت یک ساعت تنها بگذارید.

بعد از پاک کردن و شستشوی برنج، ترکیب شیر، آب، زعفران، نمک و مقداری زردچوبه را داخل قابلمه ریخته و به برنج اضافه نمائید. فرصت دو ساعته‌ای را هم برای تلفیق این مواد با برنج قائل شوید. پس از گذشت زمان مشخص شده قابلمه را روی حرارت بگذارید و روغن را اضافه کنید. تا زمانی که آب و شیر جذب برنج شود لازم است روی حرارت باقی بمانند. بعد از اینکه به خوبی جذب یکدیگر شدند به روش کته برنج را دم بگذارید.

فرصت سه ساعته استراحت مرغ‌ها که به پایان رسید تابه‌ای را روی حرارت ملایمی قرار دهید و کره را اضافه کنید. مرغ‌ها را به مقداری آب‌لیمو آغشته کنید و بعد از یکدست شدن آنها را داخل تابه قرار دهید. درب تابه را بگذارید تا مرغ‌ها به خوبی پخته و تغییر رنگ بدهند. فراموش نکنید که در این زمان مرغ‌ها را به طرف دیگرشان برگردانید تا خوب پخته و سرخ شوند.

حالا زمان این رسیده که آلو و کشمش‌ها را از آب بیرون بیاورید. تابه کوچکی را بردارید. پیاز داغ‌ها را به همراه کشمش و آلو خیس خورده اضافه نمائید و به‌خوبی تفت دهید. لازم نیست تا مدت طولانی روی حرارت بمانند و پس از چند تفت می‌توانید آنها را از روی حرارت بردارید.

بعد از پخت کامل برنج آن را در ظرف مدنظرتان سرو کنید و مرغ‌ها را به صورت ریش ریش شده یا کامل کنار برنج قرار دهید. در آخر نیز با مخلوط آلو بخارا و خلال پسته تزئینشان کنید.