کدام کشور گزینه اصلی مذاکره ایران و آمریکا خواهد بود؟

سخنگوی وزارت خارجه گفت: در مورد مذاکره غیرمستقیم با آمریکا و اینکه آیا آمریکایی‌ها جوابی داده‌اند، گفت: خیر، در خصوص مذاکرات سوابق طرف‌ها در پیشبرد مذاکرات مشخص است. در مقاطعی مسئول سیاست خارجی اروپا در دوران برجام این کار را انجام می‌داد. در سال‌های اخیر عمان این نقش را به خوبی ایفا کرده است و فکر می‌کنم اگر این روند شکل بگیرد عمان از گزینه‌های اصلی خواهد بود.

کد خبر: ۱۲۹۷۸۲۷

تاریخ: ۱۸ فروردين ۱۴۰۴ - ۱۱:۲۷

اسماعیل بقایی سخنگوی وزارت امور خارجه در نخستین نشست خبری خود در سال ۱۴۰۴ دوشنبه‌ ۱۸ فروردین ماه گفت: اولین جلسه سخنگویی را با تبریک سال نو شروع می‌کنیم و آرزوی قبولی طاعات شما را داریم. در ایامی که بیشترین روزهای آن را در تعطیلات بودیم دستگاه دیپلماسی به فعالیت خود ادامه می‌داد. در جریان تماس‌های وزیر امور خارجه هستید و رویدادها را رصد کردید.

به گزارش تابناک، بقایی در رابطه با ادامه جنایات رژیم صهیونیستی و گزارش وزارت خارجه در این خصوص گفت: بهتر از بنده شما اهالی رسانه که وظیفه اطلاع‌رسانی در خصوص تحولات بین‌المللی به ویژه درباره غزه و جنایات آن دارید، توانستید این‌ها را گزارش کنید‌. حقوق بشر دوستانه و اصول منشور ملل متحد در این دوسال در معرض بی‌حرمتی قرار گرفته است حمله به امدادگران آخرین جنایت‌های این رژیم بود که ۱۵ نفر از امدادگران را قتل عام کردند. این یک نمونه است و برای افکار عمومی جهان این جنایات روشن شده است. محو فلسطین از منطقه و خارج کردن مردم آن از ‌کشورشان هدف آن‌هاست. اگر واقعا کشورهای غربی حامی این رژیم در حاکمیت قانون و احکام دیوان عالی دادگستری جدی هستند نباید بگذارند سران این رژیم آزادانه در کشورهای آن‌ها قدم بگذارند.

سخنگوی وزارت امور خارجه یادآور شد: متاسفانه منطقه ما در این دوسال با تهدید جدی علیه صلح امنیت مواجه بوده که تبعات آن فقط محدود به منطقه ما نخواهد بود. قصور شورای امنیت در ایفای وظیفه‌اش منجر به صدمه به تمام کشورها می‌شود.

وی درباره تماس وزیر امور خارجه با رافائل گروسی و سفر او به ایران تصریح کرد: در این تماس با توجه به تحولات این ایام نگرانی‌های خود را به مدیر کل آژانس اعلام کردیم و تکالیفی که آژانس دارد را گوشزد کردیم و موافقت اصولی برای سفر انجام شد و در خصوص برنامه سفر رایزنی‌ها انجام شده است و زمان آن اعلام می‌شود. این تعامل در چارچوب همکاری‌های طبیعی ایران و آژانس در چارچوب همکاری‌های دائمی و حل مسائل پادمانی انجام می‌گیرد. به طور خاص ما انتظار داریم با توجه به استمرار تهدیدات رژیم صهیونیستی عیله تاسیسات هسته‌ای ایران این سازمان وظایف خود را انجام دهد. آژانس تکلیف دارد در این مورد صریحا اظهارنظر کند و این موارد را محکوم کند و این موارد در جریان سفر ایشان مطرح خواهد شد.

بقایی گفت: در مورد مذاکره غیرمستقیم با آمریکا و اینکه آیا آمریکایی‌ها جوابی داده‌اند، گفت: خیر، در خصوص مذاکرات سوابق طرف‌ها در پیشبرد مذاکرات مشخص است. در مقاطعی مسئول سیاست خارجی اروپا در دوران برجام این کار را انجام می‌داد در سال‌های اخیر عمان این نقش را به خوبی ایفا کرده است و فکر می‌کنم اگر این روند شکل بگیرد عمان از گزینه‌های اصلی خواهد بود.

وی در خصوص نشست پیشین ایران با سه کشور اروپایی، گفت: موضوعی به پیچیدگی رفع تحریم‌ها از یک طرف و موضوع برنامه هسته‌ای ما وجود دارد البته پیچیدگی در خصوص برنامه هسته‌ای ما وجود ندارد و آژانس از برنامه‌های هسته‌ای ما مطلع است اما در خصوص تحریم و برداشتن آنها نیاز به کار کارشناسی است آنچه که اتفاق افتاد در مورد جنبه‌های موضوعات مختلف بود که عمده آن رفع تحریم‌های هسته‌ای بود و البته عمده این تحریم‌ها توسط آمریکا اتفاق افتاده ولی برخی از آن‌ها توسط اروپایی‌ها بوده است.

بقایی با بیان اینکه ما در رابطه با موصوع هسته‌ای به طور مستمر با طرف‌های مقابل اتحادیه اروپا و چین و روسیه در حال رایزنی بودیم و هستیم، گفت: ظرف امروز و فردا یک نشست سه جانبه دیگر در مسکو داریم که با چین و روسیه در خصوص برجام و قطعنامه ۲۲۳۱ صحبت خواهد شد و در سطح میانه و کارشناسی خواهد بود. به زودی یک نشستی در سطح معاونین با مسئولین جدید سیاست خارجی اتحادیه اروپا خواهیم داشت که پس از تحولات این اتحادیه اتفاق افتاده است.

وی در رابطه با پاک کردن کامنت استیو ویتکاف در پست وزیر امور خارجه کشورمان در شبکه اجتماعی ایکس عنوان کرد: باید طرف مقابل پرسید این بروز و پاک کردن بر چه مبنایی بوده است و هر کسی می‌تواند تحلیل خودش را داشته باشد.

سخنگوی وزارت امور خارجه در خصوص برگزاری مذاکرات با آمریکا گفت: ما منتظر تصمیم آمریکا هستیم. پیشنهاد ایران برای مذاکره غیرمستقیم یک پیشنهاد سخاوتمندانه و خردمندانه با عنایت به سوابق و روندهای هسته‌ای و مذاکرات در یک دهه گذشته بوده است فعلا ترجیح ما این است که بر آنچه پیشنهاد دادیم متمرکز باشیم و موضوعات دیگر در آینده بررسی خواهد شد.

وی در پاسخ به این سوال اینکه آیا امکان مذاکرات مستقیم با آمریکا وجود دارد و در خصوص روابط ایران با ترکیه گفت: سوال اول را پاسخ دادم. ما با ترکیه به عنوان یک کشور همسایه مسلمان یک رابطه دوستانه مبتنی بر حسن همجواری داریم و مطمئنم هر دو کشور دنبال حفظ و تقویت این رابطه هستند. طبیعتا باید اختلافات را بدون اینکه به روابط ضربه‌ای بخورد حل و فصل کنیم ما به ترکیه در خصوص سوریه هشدار داریم که این اتفاقات در سوریه باعث استمرار اقدامات رژیم صهیونیستی خواهد شد چراکه این رژیم به دنبال پیشبرد اهداف خود در منطقه است امیدواریم همه کشورهای اسلامی و منطقه با در نظر گرفتن این تجربه برای جلوگیری از پیشرفت رژیم صهیونیستی در منطقه تلاش کنند.

بقایی در آستانه روز صنعت هسته‌ای ایران و برنامه صلح آمیز هسته‌ای ایران گفت: اگر اشتباه نکنم نخستین بار چهار دهه قبل مقامات رژیم صهیونیستی ادعا کردند ایران دارای برنامه هسته‌ای خطرناک و رو به نظامی شدن است نفس طرح موضوع هسته‌ای ایران یک طرح مشخص برای ایران‌هراسی است متأسفانه در این چند دهه که برنامه صلح آمیز هسته‌ای خودمان را با پشتیبانی جوانان خودمان پی گرفتیم شاهد فشار هایی بودیم ولی کوچک ترین سندی در این خصوص که ما به سمت استفاده نظامی رفته باشیم وجود ندارد این اتهامات و ریشه آن به ادعاهای رژیم صهیونیستی برمی‌گردد که تنها دارنده‌ی این سلاح ها در منطقه است.

سخنگوی وزارت امور خارجه در خصوص وضع تعرفه‌ها از سوی ترامپ و تاثیر آن در سطح بین‌المللی، گفت: ما هم در نگرانی بسیاری از کشورها در خصوص آثار و رویکردهای یک جانبه و قواعدی که برای چند دهه مبنای تجاری کشورها بوده است سهیم و شریک هستیم و معتقدیم که این رویکردها به نفع نظم و رفاه بین‌المللی نیست و به زودی دامن‌گیر کشورها خواهد شد به ویژه کشورهایی که پیشران این رویکرد یک‌جانبه هستند. جلوگیری از جنگ‌های خانمان‌سوز و همکاری‌ها همچنان باید در دستورکار کشورها باشد. یکجانبه‌گرایی در نهایت دامن همه‌ی کشورها را خواهد گرفت.

وی در خصوص اظهارت اخیر علی لاریجانی در رابطه با ساخت سلاح هسته‌ای گفت: موضع ایران در خصوص بحث هسته‌ای کاملا شفاف است و اعلام شده است. وزیر امور خارجی در آخرین توییت خود صراحتا اعلام کردند که ایران در هیچ شرایطی به دنبال سلاح هسته‌ای نیست و این بخشی از اعتقاد ما بر اساس فتوای رهبری است و در این مورد تردیدی نیست.

بقایی گفت: در خصوص روابط‌مان با آلمان و تمام کشورها از جمله کشورهای اروپایی احترام زیاد قائل هستیم و همیشه بر این روابطمان قائل بودیم. متاسفانه در برخی موارد بر اساس رفتارهای تند برخی مقامات آلمانی روابط ما دچار مشکل شد و شهروندان ما در آلمان آسیب دیدند و این ادامه دارد به خاطر تعطیلی کنسولگری‌های ما در آلمان شهروندان ما دچار مشکل شدند و همچنین نهادهایی که فلسفه آن استمرار همین روابط بود، تعطیل شدند. ما معتقدیم این روابط برای هر دو کشور مفید است و باید هر دو بتوانند این مسیر را به درستی پیش ببرند.

سخنگوی وزارت امور خارجه درباره‌ی لحن نامه‌ی آمریکا به ایران و نحوه بیان ترامپ، همچنین موضوع ترور ترامپ که از سوی یکی از روزنامه‌ها گفته شده است ، بیان کرد: لحن نامه توضیح داده شده است و فراتر از آن چیزی ‌که شما علنی از مقامات آمریکایی شنیدید نیست ترکیبی از تهدید و پیشنهاد است و ما هم تاکید کردیم که راه دیپلماسی را نبستیم و این را باید قدر بدانند. برخی واکنش‌ها آنقدر غیرعادی بود که ارزش مطرح کردن ندارد این موضوع بارها مطرح شده است و موضع‌مان را مکررا اعلام کردیم. موضوع ترور قهرمانان ایران فراموش نمی‌شود ایران به عنوان یک کشور عضو سازمان ملل تابع قوانین بین‌المللی است  و این موضوع را از مجرایی حقوق و بین المللی دنبال خواهد کرد.

وی در خصوص تهدیدات ساز و کار ماشه توسط اروپایی‌ها گفت: سه کشور اروپایی به همراه اتحادیه اروپا از شروع شکل‌گیری برجام نقش مهمی را ایفا کردند و این فرصتی برای اتحادیه اروپا بود که خود را به یک بازیگر قابل اعتماد تبدیل کند و این فرصتی بود که ایران به اتحادیه اروپا داد. این فرصت قدر شناخته نشد و بعد از خروج آمریکا از برجام، کشورهای اروپایی نتوانستند تعهدات خود را اجرایی کنند. من توصیه می‌کنم آن روند را تکرار نکنند چون نوعی بی‌اعتمادی مضاعف برای آن‌ها دارد اگر می‌خواهند بازیگر قابل اعتمادی باشند باید رویکردهای خود را تغییر دهند و واقعیت‌ها را کنار نگذارند و به اجرای تعهدات بین‌المللی کمک کنند.

سخنگوی دستگاه دیپلماسی درباره سفر بهرامی به کابل و در خصوص دستور کار این سفر و سرنوشت مهاجران افغانستانی در ایران بود، گفت: برنامه‌ی سفر متمرکز بر موضوعاتی بود که در ارتباطات بین این دو کشور همسایه وجود دارد مثل بحث آب و امنیت که در گفت‌وگوها مطرح شده است در خصوص مهاجران مقامات ایران در جهت سامان دادن به اتباع خارجی عمل می‌کنند. مهاجران افغانستانی به عنوان مهمانان ما در این پنج دهه از همه امکاناتی که مردم ایران برخودار بودند، برخوردار شدند و موضع ما این است که حضور این اتباع باید قانونمند باشد.

وی در خصوص دلیل تداوم اقدامات اسرائیل در سوریه گفت: دلیلش روشن است به خاطر اینکه رژیم صهیونیستی تلاش دارد کشورهای مجاور فلسطین اشغالی را فاقد هرگونه دفاع و کنشگری فعال کند بلافاصله بعد از تحولات سوریه رژیم صهیونیستی از همه اماکن خود برای از بین بردن زیرساخت‌های سوریه استفاده کرده است و این الگو را برای همه کشورهای مجاور استفاده کرده است و هدف این است که با این جنگ‌افروزی بتواند در تمامی کشورهای منطقه اثرگذاری داشته باشد و تسلط پیدا کند.

بقایی در رابطه تعیین سفیر آذربایجان گفت: در حال مشخص شدن است. سفر رئیس‌جمهور به باکو در دستور کار است، در خصوص زمانش در حال رایزنی و هماهنگی هستیم.

سخنگوی وزارت امور خارجه در مورد زرح زمین گذاشتن سلاح‌های نیروهای عراقی که در آمریکا از آن به عنوان طرح آزادی عراق یاد شده است، گفت: استفاده از این لفظ برای مردم غیور عراق توهین‌آمیز است کسی که سابقه کشتار مردم را عراق دارد مدعی آزادی یک کشور مسلمان از کشور مسلمان دیگر شود، شرم‌آور است. ایران و عراق هوشیار هستند و می‌دانند این طرح‌ها برای تفرقه‌اندازی است.

وی در رابطه با اینکه برخی سفیر نتانیاهو به آمریکا را با سفر او در سپتامبر ۲۰۲۲ مقایسه می‌کنند که منجر به حمله به دبیرکل حزب الله شد و مدعی‌اند این سفر می‌تواند برای هماهنگی در جهت حمله به ایران باشد، بیان کرد: نطر من این است که هر گونه تجاوز به خاک ایران را با تمام قوا پاسخ خواهیم داد.

بقایی در رابطه با بازداشت شهروند ایرانی در فرانسه تصریح کرد: در خصوص شهروند ایرانی در فرانسه که به مدت سه چهار هفته است بازداشت شده و بدون هیچ اطلاع‌رسانی در خصوص بازداشت و بدون اجازه دسترسی کنسولی که حق همه شهروندان است، همراه بوده این موضوع را از طریق سفارت خود در پاریس و همچنین از طریق سفارت فرانسه در تهران پیگیر هستیم. امیدواریم هرچه سریع‌تر دولت فرانسه در جهت تبعیت از قوانین بین‌المللی امکان دیدار کنسولی را مهیا کند و اطلاع‌رسانی لازم را انجام دهد.

وی در پاسخ به این سوال که آیا وزارت خارجه و شخص وزیر تمهیداتی دارند که در این مذاکرات اظهارت غیراصولی توسط کارشناسان و مسئولین اتفاق نیفتد، گفت: این موضوع همیشه در دستور کار وزارت خارجه بوده است و آن ایجاد هماهنگی در اعلام مواضع در میان مقامات مختلف نظام و در سطح عمومی بوده است.

بقایی در مورد آخرین اقدامات برای حج ۱۴۰۴ و مقابله با موضوع ایران‌هراسی گفت: وزارت خارجه در همکاری و هماهنگی در مراجع ذیربط با موضوع حج از هیچ تلاشی برای اینکه سیما و جایگاه جمهوری اسلامی ایران را به کشورهای مسلمان نشان داده باشد، کوتاهی نمی‌کند و همراه و هماهنگ هستند.

سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به سؤالی مبنی بر اینکه پس از تهدید نظامی تهران از سوی رئیس‌جمهور آمریکا، تماس‌هایی میان مقام‌های ارشد ایرانی و برخی کشورهای منطقه صورت گرفته و همگی از حل مسالمت‌آمیز اختلافات حمایت کرده‌اند، در این زمینه نگرانی‌هایی درباره تبعات وقوع چنین تنش مستقیمی میان ایران و آمریکا برای منطقه وجود دارد، همزمان رویترز به نقل از یک مقام آگاه ایرانی مدعی شده که به  نیروهای نظامی ایران دستور آماده‌‌باش داده شده و ایران به کشورهای منطقه در مورد استفاده از قلمروی آنها برای هرگونه اقدام ایذائی علیه ایران هشدار داده است. پاسخ ایران به چنین فضاسازی‌هایی چیست، گفت: خبرگزاری که به نام آن اشاره کردید الگوی ثابتی در خبرسازی دارد که مستند به یک مقام خیالی آگاه است. در خصوص ادعای مطرح‌شده، آمادگی نیروهای نظامی و دفاعی یک کشور برای دفاع از حاکمیت سرزمینی خود امری طبیعی است. نیروهای مسلح ایران با توجه به تجربیات تلخ گذشته و شجاعت و دلاوری که در دفاع از کیان ایران نشان داده‌اند، به صورت لحظه‌ای آماده‌باش و توانمندی‌های خود را حفظ می‌کنند و نیازی به اشاره به مقام خاصی نیست، زیرا این موضوع برای هر فردی روشن است.

بقایی افزود: درباره همسایگان باور داریم که امنیت آنها و امنیت منطقه جزء لاینفک امنیت ملی ایران هستند. ما هرگز جزو هیچ ائتلافی برای حمله به کشورهای همسایه نبوده‌ایم و همیشه بر حسن همجواری و سیاست همسایگی تأکید کرده‌ایم. در هر فرصتی، همسایگان را نسبت به تبعات هرگونه آتش‌افروزی از سوی طرف‌های ثالث، چه بازیگران خارج از منطقه و چه رژیم صهیونیستی، آگاه می‌سازیم. اعتقاد داریم خاصیت آتش، مسری بودن آن است. اعتقاد داریم همسایگان ما مراقب هستند که تفرقه‌ها باعث تخریب روبطشان با ایران نشود.

سخنگوی دستگاه دیپلماسی درباره شایعاتی  مبنی بر تشکیل «کمیته مذاکرات» که در فضای مجازی مطرح شده است، گفت:  وزارت خارجه مسئول پیشبرد هر مذاکره‌ای است. صحبت‌هایی که گاه و بیگاه شنیده می‌شود، صرفا حدس و گمانی است که هیچ مبنا و پایه‌ای ندارد.

وی در پاسخ به این سوال که آیا بازگشایی کنسولگری جدیدی در افغانستان و به‌ویژه در شهر هرات در دستور کار است، گفت: ما چنین پیشنهادی از سوی هیچ مرجع رسمی دریافت نکرده‌ایم. ایجاد نمایندگی در کشورهای مختلف تابع ضوابط مشخصی است و در این زمینه هیچ برنامه‌ای نداریم.

سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به سوال دیگری در خصوص اظهارات اخیر وزیر امور خارجۀ فرانسه، که روز چهارشنبه اعلام کرد دولت فرانسه در اعتراض به بازداشت دو شهروند خود در ایران، سسیل کولر و همسرش ژاک پاریس که از سه سال پیش در زندان هستند به دیوان بین‌المللی دادگستری شکایت خواهد کرد، گفت: وزارت امور خارجه به طور کامل و مسئولانه، بر اساس قوانین و مقررات جمهوری اسلامی ایران عمل کرده است. در این راستا، در تماس مستمر با مقامات فرانسوی، هم در تهران و هم در پاریس، در خصوص این موضوع و پیگیری وضعیت اتباع خودمان هستیم. دو نفر از شهروندان ایرانی سال‌ قبل در فرانسه به قتل رسیدند و ما همچنان پاسخی دریافت نکرده‌ایم، همچنین، در ارتباط با شهروند دیگری که بازداشت است پیگیر وضعیت او هستیم، این موضوع را با مقامات فرانسوی مطرح کردیم. حل این مسائل مستلزم وجود همکاری و پرهیز از اتهام‌زنی‌های بی‌اساس است. ما  کاملا نسبت تعهدات بین‌المللی خود و اصول روابط کنسولی واقف هستیم و بر همین اساس، اقدامات خود را ادامه خواهیم داد.