تابناک بررسی می کند؛

بهمن ۱۴۰۳ چگونه گذشت؟ تزلزل ظریف؛ گفت‌و‌گو‌های داغ ولی بی حاصل درباره FATF

یازدهمین مطلب بررسی سال گذشته به بهمن ۱۴۰۳ اختصاص دارد.

کد خبر: ۱۲۹۶۸۱۱

تاریخ: ۱۱ فروردين ۱۴۰۴ - ۱۴:۵۸

به گزارش سرویس سیاسی تابناک، بعد از برگزاری مراسم تحلیف ترامپ و آغاز به کار رسمی او حالا صحبت از مذاکره ضریب بیشتری پیدا کرده بود چرا که از دیدگاه برخی در تنگناهای موجود تنها روزنه امید باقی مانده مذاکره است. از سوی دیگر گفته می‌شد ترامپ دور دوم ریاست جمهوری خود را به قصد تعیین تکلیف پرونده‌های باز (جنگ اسرائیل با فلسطین، جنگ روسیه و اوکراین و موضوع هسته‌ای ایران) آغاز کرده است.

پزشکیان در نخستین روز بهمن و در گفتگو با شبکه NBC صراحتا اعلام کرد آماده گفتگو هستیم؛ ما یک گفتگوی برابر و با در نظر گرفتن عزت و حکمت خودمان را می‌پذیریم و به هیچ‌وجه تابع زور نخواهیم شد.

برخی جریان‌ها مانند روزنامه شرق خواهان برگزاری رفراندوم برای مذاکره با آمریکا شدند. به هر روی درگیری‌ها بر سر این موضوع همچنان ادامه‌دار بود تا اینکه رهبری در دیدار ۱۹ بهمن با فرماندهان و کارکنان نیروی هوایی ارتش، قاطعانه درباره مذاکره سخن گفتند: «با یک چنین دولتی مذاکره نباید کرد، مذاکره کردن عاقلانه نیست، هوشمندانه نیست، شرافتمندانه نیست»

در همین ایام برخی جریان‌ها مانند روزنامه شرق خواهان برگزاری رفراندوم برای مذاکره با آمریکا شدند. به هر روی درگیری‌ها بر سر این موضوع همچنان ادامه‌دار بود تا اینکه رهبری در دیدار ۱۹ بهمن با فرماندهان و کارکنان نیروی هوایی ارتش، قاطعانه درباره مذاکره سخن گفتند: «با یک چنین دولتی مذاکره نباید کرد، مذاکره کردن عاقلانه نیست، هوشمندانه نیست، شرافتمندانه نیست». بعد از این بیانات مواضع قاطعانه دیگری از سوی مسئولین ذی‌ربط اتخاذ شد.

در رابطه با FATF نیز ۱۷ بهمن دومین جلسه کمیسیون مشترک مجمع تشخیص مصلحت نظام با موضوع رسیدگی به لایحه اختلافی مجلس و شورای نگهبان در مورد پیوستن ایران به کنوانسیون های پالرمو و CFT برگزار شد، گفتگوهایی داغ اما بی حاصل!

مهدی مطهرنیت در گفتگویی با تابناک سرنوشت FATF را چنین پیش‌بینی کرده بود:«ریسک پذیرفتن FATF از منظر واقع‌گرایی سیاسی و بازتاب‌های ناشی از پذیرش آن برای ساختار‌های قدرت موجود بسیاربسیار سخت می‌شود؛ و لذا شاهد آن هستیم که در برابر آن مقاومت‌هایی نیز صورت می‌گیرد و به نظر می رسد همچنان این وضعیت مبهم ادامه پیدا کند». اما برخلاف وعده‌ها دولت و برخی شایعات در رابطه با فیلترینگ هیچ تغییر جدیدی رخ نداد.

یکی دیگر از موضوعات پر سر و صدای این ماه حضور ظریف در اجلاس داووس و صحبت‌های وی بود‌؛ دو بخش از این صحبت‌ها به شدت مورد توجه و واکنش قرار گرفت: «اگر در خیابان‌های تهران قدم بزنید، می‌بینید که برخی خانم‌ها حجاب بر سر ندارند و علی‌رغم اینکه این اقدام غیرقانونی است اما حکومت تصمیم گرفته است که به زنان فشار وارد نکند.» و «اگر امروز بجای مسعود پزشکیان، سعید جلیلی را به عنوان رئیس‌جمهوری داشتیم، ممکن بود جنگ بزرگی در منطقه در جریان باشد». اما این بار واکنش‌ها تنها به فضای مجازی ختم نشد؛ کمیسیون امنیت ملی مجلس با صدور بیانیه‌ای از دادستان کل کشور، دیوان عدالت اداری، سازمان بازرسی کل کشور و رئیس‌جمهور، لغو انتصاب ظریف را خواستار شد.

رئیس مجلس نیست در صحن علنی به نقد ظریف پرداخت: «افرادی که کارگزار نظام محسوب می‌شوند باید در اظهار نظرهای خود دقت کنند تا پیامی که به دشمن منتقل می‌شود منافع ملی را به خطر نیندازد». اما این‌ها هم تمام ماجرا نبود؛ بخش اصلی واکشن‌ها تجمعات در تهران، مشهد و اصفهان علیه ظریف بود تجمعی که در اطلاعیه‌ی آن از مردم خواسته بود با پوشیدن کفن به میدان پاستور بیایند. در این اعلان به این موضوع اشاره‌شده که هدف از این اقدام مقابله با پرچم‌های نفوذ دشمن در کشور، مطالبه عزل و محاکمه ظریف بوده است. این تجمعات که به سمت رادیکال شدن پیش رفتند و سران قوا را نشانه گرفته بودند با واکنش‌هایی از سوی وزارت کشور و سخنگوی دولت با تأکید بر غیرقانونی بودن این تجمعات مواجه شد.

موضوع دیگر ایده مطرح شده توسط رئیس‌جمهور مبنی بر رئیس‌جمهور مجزا برای هر استان و به واقع تفویض اختیارات به استانداران بود؛ تابناک در گزارشی به بررسی نقاط ضعف و قوت این ایده پرداخت که در ادامه به بخشی از آن اشاره خواهد شد:«آیا دکتر پزشکیان از تبعات و آثار سخنان خود به عنوان رئیس دولت مطلع است؟ هرچند نمی‌توان منکر جسارت تحسین برانگیز دکتر پزشکیان در تحلیل یکی از مشکلات اصلی کشور، یعنی تمرکزگرایی و تهران‌زدگی شد، اما موضوعی که به طور مستقیم با امنیت ملی و قومیت‌ها گره خورده است و امکان سوءبرداشت یا تفسیرهای غلط از آن موجود است باید ابتدا در بستری به جز سخنرانی علنی رئیس جمهور مطرح شود تا محک بخورد و قابلیت اجرا پیدا کند».

کشته شدن امیرمحمد خالقی دانشجوی مقطع کارشناسی دانشگاه تهران توسط زورگیران در نزدیکی خوابگاه خبر تلخ و مهم دیگر بهمن بود؛ این اتفاق موجب اعتراضات غالباً دانشجویی در کشور با مطالبه حفظ امنیت دانشجویان و انتقاد از نیروهای حراست دانشگاه بود، هرچند که اعتراضات کم‌رمق در زمان کوتاهی پایان یافتند. البته این اتفاق تلخ زمینه‌ساز چند اتفاق مناسب در راستای امنیت شهر و خصوصا دانشگاه‌ها و مرتفع‌سازی برخی از مشکلات مربوطه شد.

بهمن چندین اتفاق و خبر مهم دیگر نیز داشت؛ صحبت‌های قاطعانه پزشکیان در سخنرانی راهپیمایی ۲۲ بهمن که تجلیل رهبری را نیز در پی داشت، طرح مجدد شایعاتی پیرامون استعفای پزشکیان، عفو نیلوفر حامدی، ارجاع استیضاح همتی به کمیسیون اقتصادی مجلس، انتصاب شهرام یزدانی (از فعالین ستادی سعید جلیلی) به سمت مشاور آموزشی رئیس‌جمهور و مذاکرات آمریکا و روسیه درباره جنگ روسیه اوکراین را می‌توان جزو این مجموعه دانست.