بیت کوین تا کی قابل استخراج است؟

از همان اوایل راه‌اندازی بیت کوین این سؤال وجود داشته است که آخرین بیت کوین کی استخراج می‌شود؟ برای پاسخ به این پرسش باید جنبه‌های مختلف شبکه بیت کوین از جمله عرضه حداکثری محدود، رویداد هاوینگ که ساتوشی ناکاموتو در کدهای بیت کوین قرار داد و انگیزه ماینرها برای ادامه کار را بررسی کنیم. پس از بررسی این عوامل، می‌توانیم به این سؤال پاسخ بدهیم که آخرین بیت کوین چه زمانی ماین می‌شود و پس از آن، آیا ماینرها باز هم انگیزه‌ای برای ادامه تأیید تراکنش‌ها خواهند داشت؟ چه بلایی بر سر بیت کوین و شبکه آن خواهد آمد؟

کد خبر: ۱۲۸۳۳۵۵

تاریخ: ۲۵ دی ۱۴۰۳ - ۱۶:۳۰

عوامل تأثیرگذار بر تعداد بیت کوین‌های قابل استخراج

استخراج بیت کوین فرایندی است که طی آن، ماینرها یک سری تراکنش را براساس معیارهای مد نظر خودشان، مثلاً کارمزد، درون یک بلاک قرار داده و سپس سعی در حل کردن پارامترهای آن می‌کنند. اولین ماینری که بتواند پارامترهای بلاک مورد نظر را متناسب با معیارهای مشخص‌شده از سوی شبکه پیدا کند، پاداش آن را هم دریافت می‌کند.

حال برای اینکه بدانیم آخرین بیت کوین کی استخراج می‌شود، باید دو عامل مهم یعنی هاوینگ و محدودیت ۲۱ میلیون واحدی را بررسی کنیم. بااینکه در این مطلب مهمترین پارامترهای شبکه بیت کوین را برررسی می‌کنیم، اما برای آشنایی بیشتر با پادشاه ارزهای دیجیتال، مطلب بیت کوین چیست ما را مطالعه کنید.

نقش هاوینگ در پاداش بلاک‌ها

ماینرهای بیت کوین به‌طور متوسط هر ۱۰ دقیقه یکبار می‌توانند یک بلاک را استخراج کرده و پاداش آن را دریافت کنند. البته این ۱۰ دقیقه همیشه ثابت نیست و به‌خاطر عواملی مانند سختی شبکه و هش ریت، گاهی بیشتر و گاهی کمتر می‌شود. به این مدت زمان ۱۰ دقیقه‌ای، بلاک تایم (‌Block Time) یا زمان بلاک می‌گویند.

هاوینگ بیت کوین رویدادی است که پس از استخراج هر ۲۱۰ هزار بلاک (تقریباً هر ۴ سال یکبار به‌خاطر همان بلاک تایم ۱۰ دقیقه‌ای) به‌صورت خودکار اجرا شده و پاداش بلاک‌ها را نصف می‌کند.

در ابتدای تولد بیت کوین در سال ۲۰۰۹، پاداش بلاک‌ها ۵۰ واحد ‌بود، اما امروز در سال ۲۰۲۴ که ۴ رویداد هاوینگ را پشت‌سر گذاشته‌ایم، این پاداش به ۳.۱۲۵ واحد کاهش یافته است. در جدول زیر، جزئیات هاوینگ‌های پیشین و بعدی این ارز دیجیتال را مشاهده می‌کنید:

تاریخ

پاداش بلاک بیت کوین

ارتفاع بلاک

بلاک جنسیس

۳ ژانویه ۲۰۰۹

۵۰

۰

هاوینگ اول

۲۸ نوامبر ۲۰۱۲

۲۵

۲۱۰,۰۰۰

هاوینگ دوم

۹ جولای ۲۰۱۶

۱۲.۵

۴۲۰,۰۰۰

هاوینگ سوم

۱۱ می ۲۰۲۰

۶.۲۵

۶۳۰,۰۰۰

هاوینگ چهارم

۱۹ آوریل ۲۰۲۴

۳.۱۲۵

۸۴۰,۰۰۰

هاوینگ پنجم

~ سال ۲۰۲۸

۱.۵۶۲۵

۱,۰۵۰,۰۰۰

عرضه محدود ۲۱ میلیون واحدی بیت کوین

همانطور که احتمالاً می‌دانید، عرضه حداکثری بیت کوین به ۲۱ میلیون واحد محدود است. یعنی در نهایت، تنها ۲۱ میلیون واحد از این ارز دیجیتال وجود خواهد داشت. اما نکته مهم اینجاست که این محدودیت به‌صورت یک خط کد در شبکه این ارز دیجیتال مشخص نشده، بلکه عامل ایجادکننده آن، رویدادهای هاوینگ است.

در تصویر زیر، نمودار انتشار کوین‌های جدید BTC را مشاهده می‌کنید:

نمودار عرضه بیت کوین‌های جدید

آخرین بیت کوین چه زمانی استخراج می‌شود؟

اکنون که با مهمترین عوامل تأثیرگذار بر فرایند ماینینگ بیت کوین آشنا شدیم، به این سؤال می‌رسیم که آخرین بیت کوین کی استخراج می‌شود؟

با درنظر گرفتن زمان تولد بیت کوین در سال ۲۰۰۹ با پاداش بلاک ۵۰ واحدی و اولین هاوینگ آن در سال ۲۰۱۲ و همچنین چرخه ۴ ساله هاوینگ، ۳۲ هاوینگ طول می‌کشد تا پاداش بلاک به‌قدری کوچک شود که دیگر امکان نصف شدن آن نباشد. بنابراین، می‌تواند گفت که در آخرین هاوینگ بیت کوین، پاداش بلاک به ۰ نمی‌رسد، اما آنقدر کوچک می‌شود که قابل چشم‌پوشی است.

بنابراین با محاسبه فرمول زیر:

۲۱۴۰ = ۲۰۱۲ + ۴ × ۳۲

در سال ۲۱۴۰، آخرین هاوینگ بیت کوین روی بلاک شماره ۶,۷۲۰,۰۰۰ اجرایی می‌شود و پاداش ماینینگ را به نزدیکی صفر می‌رساند. حال با جمع پاداش کل بلاک‌ها، به عدد ۲۱ میلیون می‌رسیم که همان عرضه حداکثری بیت کوین است. در سال ۲۱۴۰ چون استخراج بلاک‌های جدید هیچ پاداشی برای ماینرها به‌همراه ندارد، به معنای این است که تمام ۲۱ میلیون واحد آن استخراج شده است.

پس از استخراج آخرین بیت کوین چه اتفاقی می‌افتد؟

بااینکه پاداش بلاک در طول زمان کاهش می‌یابد، اما افزایش قیمت بیت کوین جبران‌کننده است. علاوه‌براین، با افزایش استفاده از بیت کوین در زندگی روزمره افراد، کارمزدهایش نیز افزایش یافته است.

حال سؤال این است که با پایان پاداش‌دهی بلاک‌های بیت کوین در سال ۲۱۴۰، چه اتفاقی برای شبکه آن می‌افتد؟ آیا این بلاک چین تعطیل می‌شود یا ماینرها انگیزه‌های دیگری برای ادامه کار پیدا خواهند کرد؟

انگیزه‌های فعلی ماینرهای بیت کوین برای ماینینگ

ابتدا اجازه دهید انگیزه‌های فعلی ماینرهای بیت کوین برای شرکت در فرایند ماینینگ را بررسی کنیم:

انگیزه‌های مالی

اولین انگیزه، درآمد مالی است. ماینرها با استخراج هر بلاک، پاداش و کارمزد تراکنش‌های داخل آن را دریافت می‌کنند.

پشتیبانی از تمرکززدایی

ارزهای دیجیتال جایگزینی غیرمتمرکز برای سیستم‌های مالی متمرکز هستند. بنابراین، افراد با شرکت در ماینینگ، باعث حفظ شبکه‌ای مقاوم در برابر سانسور و کنترل واسطه‌ها می‌شوند. بسیاری از ماینرهای بیت کوین نیز وجود چنین سیستمی را لازمه زندگی مدرن می‌دانند.

سرمایه‌گذاری بلند مدت

برخی از ماینرها به حیات بیت کوین در بلندمدت باور دارند و جمع‌آوری آن را به چشم یک سرمایه‌گذاری بلندمدت می‌بینند. هش ریت معیاری است که میزان قدرت محاسباتی آورده‌شده به شبکه توسط افراد مختلف را نشان می‌دهد. هش ریت بیشتر به‌معنای مشارکت افراد بیشتر در این شبکه است.

حال هرچه هش ریت بالاتر باشد و تعداد افراد بیشتری در فرایند ماینینگ بیت کوین دخیل باشند، شانس آن‌ها برای پیدا کردن بلاک‌ها و دریافت پاداش آن کمتر می‌شود. بااین‌حال، افزایش قیمت بیت کوین جبران‌کننده این مشکل است.

هش ریت بیت کوین طی ۵ سال گذشته

انگیزه ماینرها برای ادامه کار پس از استخراج آخرین بیت کوین

بااینکه بسیاری از ما در سال ۲۱۴۰ زنده نیستیم که بدانیم دقیقاً چه اتفاقی در آن زمان برای بیت کوین می‌افتد و البته هیچ‌چیز هم در دنیای کریپتو قطعی نیست، اما از جمله عواملی که می‌توانند جبران‌کننده نبود پاداش برای بلاک‌های بعدی بیت کوین باشند، شامل موارد زیر است:

کارمزد تراکنش‌ها

با صفر شدن پاداش بلاک‌ها در سال ۲۱۴۰، کارمزد تراکنش‌ها مهمترین انگیزه ماینرها برای ادامه ماین کردن بلاک‌های جدید بیت کوین جهت اعتبارسنجی تراکنش‌های کاربران و حفاظت از شبکه خواهد بود.

به‌همین‌خاطر، انتظار می‌رود که کارمزد تراکنش‌ها به‌قدری زیاد شود که در مقایسه با قیمت بیت کوین در آن زمان، جبران‌کننده هزینه ماینرها برای ماینینگ از جمله نگهداری و تعمیرات ریگ‌های ماینینگ، برق، خنک‌کننده‌ها و دیگر موارد باشد.

تحولات اقتصادی

ماهیت محدود بیت کوین نقش آن به‌عنوان یک «ذخیره ارزش» را ثابت خواهد کرد. با اتمام ورود کوین‌های جدید، خصیصه کمیابی این ارز دیجیتال می‌تواند باعث افزایش ارزش و حتی تقاضا به‌عنوان پوششی در برابر تورم ایجاد‌شده توسط سیستم‌های فیات سنتی شود.

تداوم ماینینگ

فرضیه بسیاری از افراد این است که حتی پس از اتمام پاداش‌دهی استخراج بلاک‌ها در سال ۲۱۴۰ هم حجم تراکنش‌ها افزایش خواهد یافت. فعالیت بیشتر نیز خود کارمزدهای بیشتری را برای ماینرها به‌همراه دارد که ماینینگ مبتنی بر کارمزد را به یک منبع سودآوری پایدار تبدیل می‌کند.

نوآوری و تکامل

با استخراج آخرین بیت کوین در سال ۲۱۴۰، ممکن است ماینرها راه‌های درآمدی جدیدی پیدا کنند. برای مثال، شاید بتوان از گرمای تولیدی دستگاه‌ها برای دیگر اهداف، مثلاً در صنعت کشاورزی یا گرمایش منازل استفاده و چیزی که زمانی یک محصول جانبی بلااستفاده بوده است را به یک جریان درآمدی جدید تبدیل کرد.

بنابراین، مشابه کاری که استخراج‌کنندگان طلا در دنیای واقعی برای پردازش و فروش محصولات جانبی آن مانند مس و نقره انجام می‌دهند، ماینرهای بیت کوین نیز احتملاً در آینده روش‌هایی برای بازیافت انرژی تولیدی آن به‌عنوان منبع درآمد ثانویه خود پیدا خواهند کرد.

تا کنون چند واحد بیت کوین استخراج شده و چقدر برای ماینینگ باقی مانده است؟

تا آوریل یا می ۲۰۲۸ (فروردین و اردیبهشت ۱۴۰۷) که هاوینگ بعدی بیت کوین رخ دهد، به‌خاطر بلاک تایم ۱۰ دقیقه و پاداش ۳/۱۲۵ واحدی بلاک‌ها، روزانه ۴۵۰ بیت کوین استخراج خواهد شد.

تا امروز در ۱۱ ژانویه ۲۰۲۵ (۲۲ دی۱۴۰۳)، ۹۴/۳۲۷ درصد از سقف عرضه ۲۱ میلیون واحدی بیت کوین معادل ۱۹,۸۰۸,۶۲۵ واحد استخراج شده و تنها ۱,۱۹۱,۳۷۵ واحد دیگر برای ماین شدن باقی مانده است.

براساس زمان‌بندی ۴ ساله هاوینگ، در سال ۲۰۳۲ بیش از ۹۹ درصد از بیت کوین‌ها استخراج می‌شود و ماین کردن ۱ درصد باقی‌مانده آن بیش از ۱۰۰ سال طول خواهد کشید.

آیا سقف عرضه۲۱ میلیون واحدی بیت کوین قابل تغییر است؟

بااینکه گفتیم یک خط کد برای عرضه حداکثری ۲۱ میلیون واحدی بیت کوین وجود ندارد، اما با تغییر کدهای بنیادی آن که بر هاوینگ و دیگر معیارهای شبکه تأثیر می‌گذارند، می‌توان این محدودیت را تغییر داد و استخراج آخرین واحد آن را به تعویق انداخت یا کلاً آن را حذف کرد.

بااین‌حال، چنین تغییری نیازمند اجماع توسعه‌دهندگان و همه افراد فعال در شبکه بیت کوین است و برای رسیدن به چنین اجماعی، نودهای شبکه بیت کوین باید نرم‌افزارهایشان را آپدیت کرده و تغییرات پیشنهادی را بپذیرند. درغیراین‌صورت، مشابه اتفاقاتی که در گذشته رخ داده است، یا یک زنجیره جدید ساخته و شبکه فورک خواهد شد یا تغییرات پیشنهادی به‌دلیل نبود نودهای موافق اصلاً اعمال نمی‌شوند.

مسئله دیگر اینکه رسیدن به چنین اجماعی به‌خاطر طراحی ذاتی بیت کوین بسیار چالش‌برانگیز است. کمیابی و محدودیت عرضه بیت کوین از مهمترین عوامل افزایش قیمت آن طی این ۱۵ سال حضور در بازار بوده و بعید است کسی موافق از بین بردن این محدودیت باشد.

سؤالات متداول

آخرین بیت کوین کی استخراج می‌شود؟
آخرین بیت کوین در سال ۲۱۴۰ و پس از رسیدن پاداش بلاک‌های آن به نزدیکی صفر استخراج خواهد شد. بااینکه محدودیت ۲۱ میلیون واحدی عرضه بیت کوین در کدهای آن نوشته نشده است، اما رویداد‌های ۴ ساله هاوینگ باعث کوچک شدن پاداش ماینینگ تا جایی می‌شوند که در سال ۲۱۴۰ دیگر امکان کسب بیت کوین جدید از شبکه وجود ندارد.

آیا هاردکپ ۲۱ میلیون واحدی بیت کوین را می‌توان تغییر داد؟
با تغییر کدهای بنیادی شبکه بیت کوین امکان حذف محدودیت ۲۱ میلیون واحدی آن وجود دارد، اما این کار نیازمند اجماع توسعه‌دهندگان و دیگر فعالین شبکه است که دسترسی به آن بسیار بعید به‌نظر می‌رسد.

پس از استخراج آخرین بیت کوین چه اتفاقی می‌افتد؟
پس از استخراج آخرین بیت کوین، عوامل دیگری از جمله کارمزد تراکنش‌ها، تحولات اقتصادی و احتمالاً راه‌حل‌های درآمدی جدید جبران‌کننده نبود پاداش استخراج بلاک‌های جدید در سال ۲۱۴۰ به بعد خواهند بود.

جمع‌بندی

باتوجه به زمان‌بندی ۴ ساله رویدادهای هاوینگ و همچنین پاداش استخراج بلاک‌ها، آخرین بیت کوین در سال ۲۱۴۰ استخراج خواهد شد. سؤال بسیاری از افراد این است که پس از اتمام پاداش‌دهی بلاک‌ها، چه بر سر این ارز دیجیتال خواهد آمد؟ آیا ماینرها همچنان به ماین کردن بلاک‌های جدید و تأیید تراکنش‌ها ادامه خواهند داد یا شبکه را ترک کرده و باعث تعطیلی آن می‌شوند؟ پاسخ به این سؤال‌ها به بررسی عواملی از جمله کارمزد تراکنش‌ها، تحولات اقتصادی، انگیزه ادامه ماینینگ و همچنین نوآوری‌های ماینرها در ایجاد راه‌حل‌های درآمدی ثانویه بستگی دارد.