پزشکیان کدام مطالبات اجتماعی را محقق کرد؟

رفع فیلتر از برخی سکوهای خارجی، بازگرداندن اساتید و دانشجویان تعلیق‌شده، ابلاغ نکردن قانون حجاب و عفاف و به‌کار گماردن زنان و اقوام در جایگاه‌های مدیریتی از جمله مطالبات اجتماعی بود که دولت چهاردهم آنها را محقق کرده است.

کد خبر: ۱۲۸۱۶۳۵

تاریخ: ۱۶ دی ۱۴۰۳ - ۰۹:۱۲

در آستانه انتخابات ریاست‌جمهوری برخی مطالبات مهم اجتماعی شکل گرفته بود. ادامه فعالیت گشت ارشاد، قانون حجاب و عفاف، فیلترینگ فضای مجازی و برخورد با اساتید و دانشجویان از مهمترین مسائل اجتماعی بود که جامعه از آن دلخوری داشت.

به گزارش تابناک به نقل از ایسنا، فیلترینگ هم بر ارتباطات در فضای مجازی و هم بر کسب وکارها تاثیر منفی گذاشته بود. برخی اساتید و دانشجویان همچنان درگیر مسائل و اعتراضات سال ۱۴۰۱ بوده و از تدریس و تحصیل محروم شده بودند. از سویی بخش‌هایی از جامعه هم به گشت ارشاد اعتراض داشتند و این مطالبات پای خود را به انتخابات ریاست‌جمهوری باز کرد.

مسعود پزشکیان در دوره تبلیغات انتخابات ریاست‌جمهوری وعده داد که روند موجود برخورد با دانشجویان و اساتید را متوقف می‌کند. او مخالفت خود با گشت ارشاد را اعلام کرد و منتقد جدی فلیترینگ فضای مجازی بود و وعده داد که مطالبات اجتماعی در این زمینه را محقق می‌کند. او مخالف تبعیض نسبت به اقوام و مذاهب بود و همین وعده‌ها نقش مهمی در کسب رای در انتخابات داشت.

او پس از پیروزی در انتخابات و تشکیل دولت وفاق ملی، گام‌ در راه تحقق این وعده‌ها گذاشت.

برداشته شدن قدم‌های اولیه برای رفع فیلترینگ

پزشکیان در مناظره با سعید جلیلی در روز ۱۱ تیر درباره فضای مجازی بیان کرد: «در همه دنیا محدودیت وجود دارد اما الان که هیچ مساله‌ای نیست نباید برای مردم فیلتر بگذاریم. یک عده دکان درست کرده‌اند تا مردم فیلترشکن بخرند و بیشتر از پول موبایل، پول فیلترینگ بدهند. چرا این کار را می‌کنیم؟ با فیلترشکن دیگر نمی‌توانید کنترل داشته باشید و به هر سایتی می‌توان رفت. بحث‌های اداری، بانکی، دارایی و آموزش بوسیله اینترنت است و نمی‌توانید و  می‌خواهیم در قفس زندگی کرده و می‌خواهیم با دنیا ارتباط داشته باشیم. باید با سکوهای خارجی صحبت شده و با آن‌ها قرارداد ببندند. چه کسانی این فیلترشکن‌ها را می‌فروشند و چقدر بلا سر آن‌هایی آمده که از طریق فضای مجازی داشتند زندگی می کردند و این مردم را از زندگی ساقط کردند. محدودیت‌ها در تمام دنیا وجود دارد و در آمریکا هم وجود دارد. در زمانی که نیاز است می‌توان این کار را انجام داد ولی در وضعیت عادی همه دارند از فیلترشکن استفاده می‌کنند. چرا جلوی افرادی که فیلترشکن می‌فروشند گرفته نمی‌شود؟ زمانی تظاهرات و اعتصابات بود، می‌گفتیم هر حاکمیتی ممکن است قطع کند.»

پزشکیان پس از استقرار در پاستور این وعده خود را از یاد نبرد. دولت از مهرماه با همان رویکرد وفاق، موضوع رفع فیلترینگ را در جلسات شورای عالی فضای مجازی مطرح کرد و آن را پیش برد. گرچه این روند هم به دلیل همین رویکرد دولت، کمی زمان‌بر شد اما بالاخره در روز چهارم دی گام اول برای تحقق وعده دولت برداشته و واتس آپ و گوگل‌پلی رفع فیلتر شد.

البته مسئولان دولتی وعده‌ داده‌اند که در ادامه هم سایر سکوهای خارجی پرکاربرد در کشور رفع فیلتر خواهد شد. در همین راستا الیاس حضرتی، رئیس شورای اطلاع‌رسانی دولت در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «گفتمان وفاق ملی تجلی دیگری یافت و گام اول تحقق وعده رفع فیلترینگ رئیس‌جمهور پزشکیان، با همکاری سران قوا و اکثریت اعضای شورای عالی فضای مجازی عملی شد. این مسیر برای ایران ادامه دارد...»  ستار هاشمی وزیر ارتباطات هم قول داد مسیر رفع فیلتر سایر سکوها دنبال شود.

بازگرداندن تدریجی اساتید و دانشجویان به دانشگاه

یکی از وعده‌های پزشکیان تغییر در شرایط دانشگاه‌های کشور و باز کردن فضا برای دانشجویان و اساتید بود. او در مناظره با سعید جلیلی در انتقاد به شرایط دانشگاه‌ها بیان کرد: «بسیاری از دانشجویان که خواستند اعتراض کنند تعلیق شدند و اساتید را بازنشسته و بیرون کردند؛ وقتی در جو دانشگاه، جامعه و اداره کاری می‌کنیم که هر کسی بخواهد حرفی بزند او را بیرون می‌کنیم اما از طرف دیگر می‌گوییم خب مردم باید بیایند حرف بزنند؛ مردم اگر با ما بودند حق دارند به خیابان‌ها بریزند اما اگر با ما نبودند و اعتراضی به عملکرد ما داشتند اگر بیایند خلاف قانون است.»

در ادامه هم رئیس‌جمهور و هم معاون اول او خواستار بررسی شرایط اساتید و دانشجویانی شدند که با آنها برخورد فراقانونی یا سلیقه‌ای شده است. پزشکیان در جلسه معارفه سیمایی صراف وزیر علوم، تحقیقات و فناوری بیان کرد: «بنده اعلام کردم در خصوص همه اساتیدی که به هر طریقی دانشگاه‌ها با آنان لغو قرارداد یا اخراج کردند بازنگری کنید. دانشجوها را بازگردانید. حق است دانشجو حرف بزند. دانشجو نمی‌تواند آدم بدی باشد او فردا و آینده کشور است. دانشجو باید بتواند سوال کند.»

پزشکیان همچنین در نخستین نشست خبری خود گفت: «ما از کرسی آزاداندیشی به دستور رهبری انقلاب دفاع خواهیم کرد و از آزاداندیشی و اینکه هر کسی نقد کند فردا برایش پرونده درست نکنند، حمایت می‌کنیم و جلوی پرونده‌سازی را خواهیم گرفت.»

برخی رسانه‌ها از یک لیست ۵۰ نفره از اساتید خبر داده بودند که دانشگاه‌ها همکاری خود با آن‌ها را قطع کرده بودند. حسین سیمایی صراف وزیر علوم از تشکیل کارگروه ویژه برای بررسی شکایات دانشجویان و اساتید تعلیقی یا اخراجی در وزارت علوم خبر داد و گفت: « دستور رئیس جمهور و معاول اول این است تا به شکایات دانشجویان و اساتید نسبت به وضعیت اخراج و تعلیق آنها فرصت مجدد داده شود و مجدد مورد بررسی قرار بگیرد. من بازگشت یا عدم بازگشت آنها به دانشگاه را تایید نمی‌کنم، بلکه باید پرونده مورد بازنگری قرار بگیرد و موضوع بر اساس اصل وفاق، موازین قانونی و رافت اسلامی مورد تصمیم گیری قرار بگیرد.»

در همین راستا روند بازگشت اساتید و دانشجویانی که حکم قضایی نداشتند به دانشگاه‌ها آغاز شده است. مسعود حبیبی معاون فرهنگی و دانشجویی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی روز چهارم آذر در یک نشست خبری اظهار کرد: «با توجه به تاکید رهبر معظم انقلاب بر عفو و دستور رئیس جمهور حداکثر ۶۰ دانشجوی علوم پزشکی که احکام ۱۴۰۱ و ۱۴۰۲ را داشتند به کلاس درس بازگشتند. از آنجایی که نگاه کمیته انضباطی دانشگاه تربیتی است و این دانشجویان اخراجی در فضای ناآرام رفتارهایی داشتند که احکام برای آنها در سال های ۱۴۰۱ و ۱۴۰۲ صادر شده بود، اکنون حکم آنها متوقف شده و پرونده هایشان در حال بررسی است.»

با این حال یک روزنامه اصلاح طلب در روز ۲۳ آذر ادعا کرده بود که تاکنون کمتر از ۱۰ درصد اساتید اخراجی به دانشگاه‌ها بازگردانده شده‌اند.

ابلاغ نشدن قانون عفاف و حجاب

بازگشت گشت ارشاد و تصویب قانون عفاف و حجاب در جلسه غیرعلنی مجلس شورای اسلامی به یکی از دغدغه های بخشی از اقشار جامعه تبدیل شده بود و این موضوع در انتخابات ریاست‌جمهوری نیز محل بحث داوطلبان انتخابات شد. پزشکیان منتقد گشت ارشاد بود و در دانشگاه تهران درباره گشت ارشاد بیان کرد: «به هیچ وجه با زور نمی‌توان یک تفکر را در جامعه حاکم کرد. تاکنون نه مجوز مطب داشتم، نه سهام داشتم و نه پولی از مریضی گرفته‌ام. طرح نور و گشت ارشاد به نتیجه نخواهد رسید. نباید کاری کنیم تا دختران و زنان ما نسبت به اعتقادات متنفر باشند. اینکه هر کس چه پوششی دارد به ما ارتباطی ندارد. تا جایی که در اختیار من باشد در مقابل این موضوع خواهم ایستاد و سایر افراد و نهادها را نیز قانع خواهم کرد.»

او در اولین نشست خبری خود در پاسخ به پرسش نشریه اندیشه پویا و اظهارات خبرنگارش مبنی بر اینکه پیش از آمدن به محل برگزاری برنامه تلاش کرده با گشت ارشاد مواجه نشود، گفت: «باز هم گشت ارشاد اذیت می‌کند؟ قرار نبود برخورد کنند. پیگیری می‌کنیم که دیگر کسی را اذیت نکنند.»

کاهش فعالیت گشت ارشاد در حالی محقق شد که روز ۲۳ آذر قرار بود قانون عفاف و حجاب  ابلاغ شود ولی دولت اعلام کرد این قانون ابهام دارد. رئیس‌جمهور در دومین گفت وگوی تلویزیونی خود درباره قانون عفاف و حجاب  گفت: «در این رابطه خیلی بحث داریم و گفتگو کردیم. می‌خواستند در اوایل آغاز بکار دولت آن را اجرا کنند اما از آنجا که برای بنده به عنوان مجری قانون خیلی سوال‌ها و ابهام‌ها در این رابطه وجود داشت به این نتیجه رسیدیم که امکان اجرای آن به این سادگی نیست. یعنی ما می‌خواهیم یک چیزی را درست کنیم ممکن است با این مداخله کلی چیزهای دیگر را خراب کنیم. حالا قرار است گفتگو کنیم و ببینیم روند قضیه را به چه شکلی می‌توانیم تعامل کنیم که هم آن اصول و ارزش اعتقادی خودمان را داشته باشیم، هم کاری نکنیم که آن وفاق و همدلی جامعه را به هم بزنیم. می‌گویند اگر کاری را می‌خواهید خراب کنید خوب به آن حمله نکن بد از آن دفاع کن! اگر قرار باشد کاری را می‌خواهم انجام دهم نتوانم خوب اجرا کنم و بد دفاع کنم ممکن است خیلی بدتر شود. باید حداقل آن کسانی که می‌خواهند این کار را بکنند آن مهارت، توانمندی، باور و اعتقاد را داشته باشند که یک چنین بستری را من در سیستم اداری خودم آماده نمی‌بینم و یک چنین رفتاری را یک مقدار مسئله‌دار می‌بینم، حالا باید بنشینیم گفتگو کنیم و ببینیم به چه شکلی این اتفاق می‌افتد.»

وی ادامه داد: «یک مثال می‌زنم. مثلا من راننده اسنپ هستم، یک خانمی می‌آید سوار می‌شود حجابش آن نیست که می‌خواهند هم من و هم او را جریمه خواهند کرد، مرا از زندگی ساقط می‌کنند، او به من چه ربطی دارد؟ مثال دیگر، من مثلا یک غذاخوری دارم یکی می‌گوید افراد با فلان پوشش را راه نده و اگر راه داد او را جریمه کنند آیا این را جامعه خواهد پذیرفت؟ با این روش امکان‌پذیر است؟ به این سادگی نیست، ما نباید کاری کنیم که حتی کسانی که به این موضوع ارتباطی ندارند را هم ناراضی کنیم. روش حل مسئله از مدرسه شروع می‌شود، ما اینها دستمان بوده نتوانستیم آموزش دهیم حالا به اینجا رسیده می‌خواهیم با این حرفها اصلاح کنیم، می‌شود؟»

شهرام دبیری معاون امور مجلس رئیس‌جمهور در این زمینه گفت: «ما درخواست کرده‌ایم که این قانون به دولت ابلاغ نشود و بماند تا اینکه در آینده درخصوص آن تصمیم‌گیری شود و بتوانیم یک لایحه اصلاحی برای آن ارسال کنیم. رئیس مجلس هم از ما خواسته بود که یک لایحه اصلاحی درخصوص این قانون به مجلس ارسال کنیم اما فعلا درخواست ما این است که شورای عالی امنیت ملی مداخله کند تا این قانون به دولت ابلاغ نشود و ان‌شاءالله سر فرصت یک لایحه اصلاحی برای آن تقدیم مجلس کنیم.»

باز شدن درهای دولت به روی زنان، اقوام و مذاهب

پزشکیان در انتخابات قول داد که از ظرفیت زنان، اقوام و مذاهب در مدیریت کشور استفاده کرده و در این زمینه عدالت را محقق کند. او درباره زنان گفته بود که «باور دارم که حضور زنان در سطوح بالای مدیریتی و تصمیم گیری، حق آنها و ضرورتی برای پیشرفت کشور است. هدف من افزایش سهم زنان در مناصب مدیریتی کشور بر اساس شایسته سالاری و عدالت است. من حق انتخاب شدن زنان در مناصب سیاسی را به رسمیت می‌شناسم و جایگاه امور زنان را در ساختار دولت ارتقاء خواهم داد.»

او همچنین در دوره رقایت‌های انتخاباتی در جمع مردم بهارستان گفت: «قول می‌دهم صدای شما بی‌صدایان باشم. اگر به ریاست جمهوری انتخاب شوم، می‌ایستم و صدای اقوام خواهم بود، صدای کارگران خواهم بود، صدای دختران و زنان خواهم بود، صدای فرودستان و حاشیه‌نشینان خواهم بود.»

رئیس جمهور برای تحقق وعده خود به زنان فرزانه صادق را برای وزارت راه و شهرسازی، فاطمه مهاجرانی را به عنوان سخنگوی دولت، شینا انصاری را به عنوان رئیس سازمان محیط زیست و زهرا بهروزآذر را هم به عنوان معاونت زنان و خانواده رئیس‌جمهور انتخاب کرد. تاکنون نیز ۷۰ زن در رده‌های مختلف مدیریتی انتخاب شده‌اند.

از سویی برای اولین بار استاندارهای کرد، بلوچ و عرب برای استان‌های کردستان، سیستان و بلوچستان و خوزستان و چند فرماندار اهل سنت انتخاب شدند. عبدالکریم حسین‌زاده که او هم اهل سنت است نیز برای معاونت توسعه روستایی و مناطق محروم کشور انتخاب شد.