انتقادهای تند و تیز فرهنگی سیدحسن‌خمینی؛ از دنیا عقب مانده ایم

حجت الاسلام و المسلمین سید حسن خمینی در آیین تجدید میثاق مدیران فرهنگی، دست‌اندرکاران هفته کتاب، کتابداران با آرمان های امام خمینی انتقادهای جدی را به عملکردهای فرهنگی مدیران مطرح کرد.

کد خبر: ۱۲۷۱۵۹۷

تاریخ: ۲۳ آبان ۱۴۰۳ - ۱۴:۳۸

یادگار امام با انتقاد از فیلترینگ و ممیزی سخت‌گیرانه بر کتاب‌ها، گفت:  بعضی وقت‌ها ما در چیزهایی گیر کرده‌ایم که دنیا از آنها عبور می‌کند امروز بحث بر سر بودن یا نبودن فیلترینگ مطرح است، اما در همین شرایط قریب 50 میلیون نفر عضو تلگرام هستند!

به گزارش سرویس فرهنگی  تابناک، حجت‌الاسلام و المسلمین سید حسن خمینی ظهر امروز در آیین تجدید میثاق مدیران فرهنگی، دست‌اندرکاران هفته کتاب، کتابداران و کارکنان نهاد کتابخانه‌های عمومی با آرمان‌های امام خمینی(س) گفت: همان اندازه که بشر از زُبُر به کتابت، از طومار به کتاب و بعد از کتاب‌ها به چاپ رسید، امروز ما وارد عرصه نوینی شده‌ایم و آن «عرصه دیجیتال» است. این بدان معنا نیست که کتاب بی‌ارزش شده، اما به معنای این است که نوع دیگری از کتابداری و کتابخوانی و اطلاع از مضامین دارد برای بشریت پیش می‌آید.

یادگار  امام یادآور شد: روزگاری کتابخانه‌ها محل نگهداری کتب و بعد آرام آرام محل تجمع خوانندگان بود. چون خانه‌ها کوچک شده و محل مطالعه ندارند، حتما نیاز به یک جایی دارند که در آن مطالعه کنند. هم نشر دیجیتال حرکت جدیدی است و هم انواع و اقسام دیگری که شاید بسیاری از آنها را الآن هنوز نتوانیم بگوییم چه خواهد شد، به وجود خواهد آمد. مثلا بسیاری از کتاب‌ها الآن صوتی شده و ممکن است و پس فردا اینها به نوع دیگری ممکن است با فلش‌ مموری وارد ذهن انسان ها شود.

وی با تأکید بر اینکه باید فضای کتاب و کتابخوانی را برای این نوآوری ها آماده کنیم، افزود: خودمان را برای ورود به عرصه‌هایی که بسیاری از آنها شروع شده، آماده کنیم. مثلا قبلا منتظر می‌ماندید که روزنامه فردا بیاید و یک نفر خبر را برای شما گزارش کند، اما امروز خبر را به طور زنده می‌بینید و منتظر نمی‌شوید یک نفر با فاصله یک روز برای شما گزارش کند

سید حسن خمینی اظهار  داشت: دوره و زمانه‌ای که در آن خبر را به صورت برخط می‌بینید، دیگر کسی خبر را در روزنامه نمی‌خواند. به همین ترتیب، در عرصه کتاب هم ممکن است چنین تحولاتی پدید آید. لذا اگر از حیث فرم خودمان را برای دوره جدید آماده نکنیم، طبیعتا عقب می‌افتیم. در این دوره جدید حتما موضوع ممیزی هم متفاوت از گذشته خواهد بود. امروز برای چاپ 500 نسخه کتاب، ممیزی سخت‌گیرانه اعمال می‌شود، اما همان کتاب به صورت فایل پی‌دی اف به طور وسیع منتشر می‌شود. بعضی وقت‌ها ما در چیزهایی گیر کرده‌ایم که دنیا از آنها عبور می‌کند امروز بحث بر سر بودن یا نبودن فیلترینگ مطرح است، اما در همین شرایط قریب 50 میلیون نفر عضو تلگرام هستند! یعنی حداقل در ظاهر، این روش ها اثر ندارد.

یادگار امام در ادامه سخنان خود تصریح کرد: کتاب به علت اینکه بسیار ارزشمند است، هم شهرت، ثروت می‌آورد و بعضا پلکان ترقی در قدرت می‌شود. مثلا می‌گویند یک آقایی 25 جلد کتاب دارد؛ اگر کتاب‌هایش خوب فروش برود، حق تألیف بابت قیمت پشت جلد می‌گیرد و یواش یواش به عنوان «نویسنده گرامی» و «مؤلف بزرگوار» شناخته می‌شود. اما اینها چقدر ارزش دارد؟

وی ادامه داد: مرحوم شیخ انصاری 150 سال پیش سه جلد مکاسب نوشته و از آن روز تا حالا تمام حوزه‌های علمیه، هرچه نوشته‌اند، پیرامون او نوشته‌اند. مرحوم آخوند خراسانی یک جلد کفایه نوشته، آن وقت به یک کس دیگری می‌گویید چقدر کتاب نوشته‌ای؟! 550 جلد کتاب نوشته است. آیا ما می‌توانیم کیفیت را در اینجا به کمیت برگردانیم؟ ماجرا این است که در کتابت و کتاب باید کاری کنید که ارزش کتاب به میزان صفحات نباشد.

سید حسن خمینی افزود: در دانش‌های دیگر هم همین است. امروز داشتن 2 یا 3 مدرک دکترا مد شده، اما اندازه لیسانسه هم سواد ندارند! وقتی می‌خواهید امتیاز بدهید، لاجرم باید به کمیّات برگردانید؛ این کمیّات واقعیت هستند؟ یکی از تعاریف دنیای جدید این است که تلاش کرده کیفیت را به کمیت برگرداند. اما یک سری کیفیات را نمی‌شود، گفت. ایشان عالم‌تر است چون کتاب بیشتر نوشته است؟ بعضی ها در «کتاب‌سازی» مهارت دارند؛ خودم شاهدم کسی برای نام سال، در روز 21 فروردین دو هزار صفحه کتاب نوشته بود!

وی تأکید کرد: بسیاری از عددها و ارقام که در لباس روحانیت یا غیر روحانیت ارائه‌ می‌شود، کاذب است. واقعا این مشکل بزرگی است؛ هم مدارک که خیلی فنی شده و بلد هستند مدرک بگیرند، تحقیق بنویسند و رزومه‌سازی کنند و هم در نفس کتاب. برای غنای فرهنگی کشور عدد و رقم‌ها کافی نیست. بسیاری از تجدید چاپ‌ها متعلق به تعبیر خواب ابن سیرین است؛ اینها تولید فرهنگی در یک کشور نیست. این کمیت گرایی ها در مورد رساله نویسی در دانشگاه‌ها هم وجود دارد. پایان نامه‌ای بوده که 3 نفر با آن مدرک دکترا گرفته‌اند!

یادگار امام همچنین با بیان خاطره ای در مورد کتابخوانی امام خمینی، اظهار داشت: شاید کتاب‌هایی که از امام مانده بیش از 30 جلد نباشد؛ اما رفقایی داشته‌اند که خیلی پر کتاب بوده‌اند. ابوی ما نقل می‌کرد که امام شب روی یک کاغذ کوچک می‌نوشتند «رسائل، جلد 13» و به من می‌دادند و من به خانه مرحوم سید احمد زنجانی می‌رفتم و آن کتاب را می‌گرفتم و می‌آوردم به امام می‌دادم. یعنی خود امام پر کتاب نبوده‌اند ولی پر مطالعه بوده‌اند.