تابناک بررسی می کند/

علی اکبر رائفی پور؛ از منبرهای نوجوانانه پسند تا عرض اندام رسمی در سیاست

در سال‌های اخیر، موسسه مصاف و بنیان‌گذار آن، علی اکبر رائفی پور، با استفاده از تکنیک‌های رسانه‌ای نوین و فعالیت‌های گسترده در فضای مجازی، توجه بسیاری را به خود جلب کرده‌اند.

کد خبر: ۱۲۵۰۲۰۰

تاریخ: ۰۶ مرداد ۱۴۰۳ - ۰۹:۱۶

به گزارش تابناک، آغاز کار رائفی پور از سالهای آخر دهه هشتاد شمسی شروع شد، سخنرانی هایی که کاملا برای "نسل جدید" طراحی شده بود، استفاده از هیجانات کلامی بالا، بیان مطالب و برداشت های جنجالی و شاذ از تاریخ اسلام، استفاده از طنز کلامی نوجوان پسند،تهییج مخاطب مذهبی حامی حاکمیت، تحقیر مخالفان با حملات مستقیم و گزنده و استفاده مستمر از تئوری توطئه و البته استفاده از جستجوی اینترنتی برای تولید محتوا؛ اینها شاخص های اصلی گفتمان رائفی پور و بعدها موسسه مصاف شد.

رائفی پور را می توان پدیده ای خاص در تاریخ منبری های غیر معمم در ایران توصیف کرد، شاید بتوان از حدودی رائفی پور را با فخرالدین حجازی در دهه شصت مقایسه کرد، فخرالدین حجازی سخنران آتشین و شاعرپیشه ای بود که انقلابی گری  را با چاشنی اغراق و شاعرانگی به توده های مردم تقدیم می کرد، البته رائفی پور فقط به منبر و سخنرانی بسنده نکرد و طرح های بلند پروازانه و جاه طلبانه ای چون طراحی سلاح انفرادی و رادار را هم امتحان کرده است.

البته رائفی پور اینقدر زیرک بود که از هر مناظره و گفتگوی مستقیم با منتقدان/مخالفان شانه خالی کند، بازی رائفی پور این بود که در "تریبونی یک طرفه" حرفش را بزند و برود، همین نکته باعث شده است تا تقریبا هیچ نقد و حلاجی علمی و صحت سنجی از انبوه سخنرانی های مذهبی-سیاسی-فرهنگی و تاریخی او صورت نگیرد، این نقد نشدن هم به رائفی پور سود رساند و هم در  نهایت به ضرر او شد.

نگاهی به برخی کلید واژه هایی که از درون موسسه مصاف درآمد و بعدها به دایره لغات فرهنگ سیاسی کشور اضافه شد، خود گویای نکات زیادی از میزان نقش آفرینی اوست، از آن جمله است واژه: "غربگدا" که اختراع اختصاصی مصاف/رائفی پور بود.

رائفی پور در بیست سال اخیر حلقه واسط و وصل طیفی از نوحوانان مذهبی عصر اینترنت با سیاست بود، این نقش افرینی ویژه و تا حدود زیادی بی انتنظام و سلیقه ای، از مصاف و رائفی پور چهره ای خاص ساخت که باعث شد بخت خود را بیشتر و بالاتر هم بسنجد.

رائفی پور و مصاف در مقطع انتخابات مچلس دوازدهم، اسفند 1402 رسما ی وارد عرصه سیاست رسمی ایران شده و با تأسیس حزب «صبح ایران»، نقش فعالی در انتخابات مجلس شورای اسلامی ایفا کرده است. در این یادداشت به بررسی تأثیرات و تبعات فعالیت‌های رسانه‌ای و سیاسی این موسسه و چالش‌های قانونی مرتبط با آن پرداخته‌ایم.

با گذشت سال‌ها و ارائه ویدیو کلیپ‌ها و سخنرانی‌ها، موسسه مصاف برای بسیاری از کاربران این سوال را مطرح کرده که علی اکبر رائفی پور کیست و چه شغلی دارد. او که به گفته خودش حسابداری خوانده و از سود سرمایه‌گذاری ۶۰۰ میلیونی در آهنگری گذران زندگی می‌کند، کارگروه‌های متفاوتی با بودجه‌ها و واریز‌های نذورات مردمی در حوزه‌های مختلف مدیریت می‌کند.

حضور در شبکه‌های اجتماعی
کاربران ناشناس و طرفداران بسیاری در شبکه‌های اجتماعی، به ویژه توییتر، در کنار اسم خود یا نام پروفایلشان اعلام کرده‌اند که طرفدار مصاف و علی اکبر رائفی پور هستند یا یکی از اعضای این موسسه‌اند و او را «استاد» صدا می‌کنند. این اکانت‌ها به انتشار (ریتوییت) و حمایت از مواضع علی اکبر رائفی پور و پاسخ به کاربران می‌پردازند.

تکنیک‌های رسانه‌ای و تاثیرات سیاسی
در سال‌های اخیر، نام علی اکبر رائفی پور بیشتر شنیده شده، خصوصاً در ویدیوهایی که به سیاست و پیش‌بینی‌های او درباره ترسالی و خشکسالی و نفوذ سیاسی می‌پردازد.

در سال گذشته، با آغاز مقدمات انتخابات مجلس شورای اسلامی و عزل معاون سیاسی وزارت کشور، محمدرضا غلامرضا، به دلیل ارسال نامه‌ای به نمایندگان و صدور بخشنامه‌ای مبنی بر عدم ارتباط فرمانداران با نمایندگان در مراسمات و افتتاحیه‌ها به دلیل احتمال شائبه انتخاباتی، علی اکبر رائفی پور، به عنوان یکی از طرفداران غلامرضا، در فضای مجازی کنش‌های متعددی داشت. او به انتقاد از افراد و حمایت از غلامرضا پرداخت. فعالیت‌های سیاسی رائفی پور با انتشار تصاویر دیدارهایش با افراد مختلف سیاسی و گزارش‌هایی از دستگیری وی در ایام حج سال گذشته و تلاش مسئولان برای بازگشت او به ایران، بیشتر به چشم آمد و نقش او در عرصه سیاسی پررنگ‌تر شد.

ورود به عرصه انتخابات
در فرآیند انتخابات مجلس شورای اسلامی، گروه‌های زیرمجموعه جریان اصولگرا با تاسیس احزاب جدیدی چون شریان، امنا، و صبح ایران، شعارها و اهداف مستقلی را به نمایش گذاشتند. این رویکرد که به عنوان David and Rules   به طور عام «تفرقه بنداز و حکومت کن» یا در معنای مثبت «بهره‌برداری از تنوع» نیز شناخته می‌شود، شامل تاسیس چندین حزب با پوشش‌های متفاوت و ارائه لیست نامزدهای مشترک بود. هدف اصلی این استراتژی افزایش شانس پیروزی گروه‌های زیرمجموعه اصولگرایان در انتخابات و کسب کرسی‌های بیشتر در مجلس بود. آنها با تقسیم آرای حامیان خود در میان چندین حزب، توانستند از شکاف در آرای رقبا بهره‌مند شوند و تعداد نمایندگان خود را افزایش دهند. موسسه مصاف نیز بخشی از این مجموعه بود.

اهمیت فضای مجازی
رقابت‌های رسانه‌ای و سیاسی در انتخابات مجلس و ریاست جمهوری ۱۴۰۳ نشان‌دهنده تغییرات عمیق انتخاباتی و اهمیت فضای مجازی در شکل‌دهی افکار عمومی است. در ایران، به علت نظارت و قوانین موجود، افشای اطلاعات خصوصی افراد به طور کلی امکان‌پذیر نیست. با این حال، در روزهای پایانی انتخابات، اطلاعات خصوصی برخی از رقبای مصاف توسط اکانت‌های خارج از کشور افشا شد. اکانت‌های مرتبط با مصاف نیز برای تثبیت قدرت و افزایش تعداد نمایندگان خود، این اخبار را بدون ارائه سندهای معتبر به طور گسترده منتشر کردند و با تکنیک «سوال از مسئولین و شفافیت»، این اطلاعات را مطرح ساختند.

تأثیرات و تبعات
هرچند که استفاده از تکنیک‌های رسانه‌ای و افشاگری‌های بدون سند قابل اتکا می‌تواند به انتشار و مطرح شدن سوالاتی منجر شود که در نهایت موفقیت‌هایی مانند کسب کرسی‌های بیشتر در مجلس را بین رقبا به دنبال داشته باشد، اما این رویکرد ممکن است موجب کاهش اعتماد عمومی و کاهش مشارکت در انتخابات نیز گردد. حتی برخی گروه‌ها به این وضعیت به عنوان «لیستی رای ندادن» اشاره کرده‌اند، که نشان‌دهنده اثرات احتمالی چنین اقداماتی بر اعتماد عمومی به پیشکسوتان در سیاست و ایجاد شفافیت در مسئولین است.

با این وجود، موسسه مصاف با حضور رسمی در صحنه سیاسی و ثبت حزب خود با نام «صبح ایران»، پس از مدت‌ها فعالیت غیررسمی، در اولین مراسم رسمی خود شرکت کرد. با این حال، بر اساس گزارش‌های خبرگزاری قوه قضاییه، حکمی برای تشویش اذهان عمومی در یکی از پرونده‌های قضایی علی اکبر رائفی پور صادر شده است.

همچنین، در جریان انتخابات دور دوم مجلس شورای اسلامی، با انتشار اسنادی مبنی بر تراکنش‌های حساب‌های موسسه مصاف، پرونده قضایی برای این موسسه و رائفی پور در دست بررسی است.

برخی نشانه ها حاکی از آن است که قرار است کتاب مصاف بسته شود، باید دید آیا رائفی پور به این تعطیلی اجباری تن می دهد یا برنامه جدیدی برای هواداران و نهاد تحت امرش، یعنی مصاف دارد.