بررسی تابناک از کش و قوس‌های اجرای یک قانون؛

قانون معافیت یا قانونِ معاف از اجرا؟/ چشم انتظاری مشمولان بالای ۳۵ سال ؛ چرا سازمان نظام وظیفه سین نمی کند؟

مصوبه «معافیت سربازی مشمولان بالای ۳۵ سال با دو فرزند» گویی طلسم شده است و هربار طراحان آن به در بسته می‌خورند.

کد خبر: ۱۲۴۶۹۹۲

تاریخ: ۱۹ تير ۱۴۰۳ - ۰۷:۳۷

تابناک-ریحانه شیشه گر: مصوبه «معافیت سربازی مشمولان بالای ۳۵ سال با دو فرزند» گویی طلسم شده است و هربار طراحان آن به در بسته می‌خورند.

حتما بخوانید: تعلل مسئولان در ابلاغ معافیت مشمولان؛ زمان اجرا، انتظار می کشد!

ماجرا از این قرار بود که مجلس به عنوان مشوق ارزنده‌ای برای فرزندآوری زوج‌های بدون فرزند یا تک فرزند و گام کوچکی برای رهایی کشور از خطر تله جمعیتی در سال‌های آینده طرحی را برای معافیت مشمولان بالای ۳۵ سال با دو فرزند ارائه می‌دهد.

داستان داشت خوب پیش می‌رفت تا اینکه شورای نگهبان با یک شرط، خط داستان را عوض کرد.

حقوقدانان شورای نگهبان معتقد بودند که این مصوبه تنها برای افرادی که غائب نیستند قانونی است و اجرای این مصوبه برای غائبین مغایر با قانون اساسی است.

با این حال و با وجود برخی انتقادات به نظر شورای نگهبان، قید غیر غائب به این مصوبه اضافه شد و پس از کش و قوس‌های فراوان چند روز پیش بود که رسما اعلام شد: «مجمع تشخیص مصلحت نظام در راستای سیاست‌های کلی جمعیت، معافیت مشمولان بالای ۳۵ سال سن و دارای دو فرزند و غیر غایب، از دوره ضرورت خدمت وظیفه عمومی را به مصلحت دانست.».

اما نکته قابل توجه این است که همین قانون که به نظر می‌رسد مشمول افراد زیادی هم نمی‌شود با وجود اعمال نظر شورای نگهبان و مجمع تشخیص مصلحت نظام توسط سازمان نظام وظیفه عمومی «سین» نمی‌شود و معلوم نیست دقیقا چه زمانی قرار است اجرا شود.

سازمان نظام وظیفه عمومی در پاسخ به پیگیری‌های تابناک می‌گوید تاکنون در این زمینه قانونی ابلاغ نشده و یا به عبارت دیگر «اصلا پیامی دریافت نکرده که بخواهد آن را سین کند»

نکته‌ای که مورد انتقاد مخاطبان تابناک قرار گرفته و اینکه معلوم نیست دقیقا این قانون در کدام راهرو گیر کرده، مخاطبان را کلافه کرده است.

علی اصغر عنابستانی فردی که در زمان بررسی و تصویب این قانون در مجلس به عنوان نماینده و عضو کمیسیون اجتماعی حضور داشته به تابناک می‌گوید: آمار واقعی افرادی که بالای ۳۵ سال سن و دو فرزند دارند و غائب هم نیستند تقریبا نزدیک به صفر است و تاثیر این مصوبه بر ساماندهی موضوع سربازان بسیار اندک است.

او می‌افزاید: با این وجود تاخیر در اجرای این قانون ممکن است افراد دیگری را از شمول این قانون خارج کند چرا که به هرحال ممکن است فردی به عنوان مثال در حال تحصیل در مقاطع دکتری باشد و هر لحظه تحصیلاتش به پایان برسد و در صورتی که این طرح اجرایی نشود مجبور به غیبت در سربازی شود.

عنابستانی می‌گوید ۳ میلیون نفر سرباز غائب در کشور وجود دارد و ساختار حاکمیت هرچه سریعتر باید این افراد را تعیین تکلیف کند.

به گفته این نماینده پیشین مجلس، این افراد به هر دلیل موجه یا غیرموجه تکلیف قانونی خود را انجام ندادند، اما در عین حال بابت این موضوع سال‌ها از دریافت خدمات معمولی در کشور محروم شدند و ممکن است در صورت ادامه این روند به سمت مسیر‌های خلاف و غیرقانونی پیش روند.

عنابستانی می‌گوید: در بحث سربازی حرفه‌ای که در مجلس مورد پیگیری قرار گرفت این موضوع مطرح شد که این ۳ میلیون نفر به عنوان ذخیره تامین مالی سربازی حرفه‌ای مورد استفاده قرار گیرند و با این منبع سربازی اجباری به سمت سربازی حرفه‌ای تغییر پیدا کند.

عنابستانی البته معتقد است که نگاه ستاد کل نیرو‌های مسلح نسبت به موضوع سربازی اجباری تا حدودی تغییر کرده است؛ در گذشته گارد این ستاد نسبت به موضوعات سربازی کاملا بسته بود و حتی حاضر به بررسی موضوعات مرتبط با سربازی نبودند، اما این نگاه تغییر کرده است.

او همچنین معتقد است نگاه دستگاه‌های نظارتی مانند شورای نگهبان و مجمع تشخیص مصلحت نظام نیز به موضوعات باید تغییر کند و با تغییر نگاه به سمت حل مسئله بروند

عنابستانی در خاتمه از سازمان نظام وظیفه و دیگر دستگاه‌های مرتبط خواست تا به همان میزان که موضوع اجرای سربازی و امنیت کشور حساس هستند به آینده افرادی که درگیر این مسائل شدند حساس باشند چرا که به شاید این افراد شرایط زندگی شان به گونه‌ای بوده که امکان حضور در سربازی را نداشتند و باید به حل مسئله کمک کرد.