۱۲ میلیون مجرد درگیر با چالش های ازدواج

نمی‎توان از تشکیل خانواده، فرزندآوری و ضرورت خروج از بحران «جمعیت» در کشور سخن گفت، اما شرایط «ازدواج» را برای جوانان تسهیل نکرد.

کد خبر: ۱۲۴۱۵۸۳

تاریخ: ۱۹ خرداد ۱۴۰۳ - ۱۳:۲۲

به گزارش تابناک، مسئله ازدواج در یک نگاه کلی وابسته به عوامل و پیش‎نیازهای متعددی است که تسهیل‎گری و فراهم آوری اغلب آن ها از وظایف دولت به شمار می‎‌آید؛ مواردی همچون اشتغال، مسکن و تسهیلات ازدواج که چنان‎چه فراهم شود، بی شک هر جوان در سن ازدواج، علاقه‎مند به تشکیل خانواده و فرزندآوری است. حال باید از نامزدهای انتخابات ریاست جمهوری پیش رو و رئیس جمهور آینده پاسخ این پرسش را جویا شد که برای امر ازدواج و تسهیل آن چه برنامه ای را پیش روی دولت خود دارند؟

۱۲ میلیون جوان در سن ازدواج

ما در این گزارش، ابعاد مسئله ازدواج، موانع و چالش های پیش روی آن را که مانع از افزایش جمعیت و فرزندآوری می شود، بررسی می کنیم. در نخستین گام باید سرکی به آمار جوانان در سن ازدواج بکشیم. در این زمینه، به تازگی سینا کلهر سخنگوی وزارت ورزش و جوانان و معاون امور جوانان وزارت ورزش و جوانان در نشستی خبری به آماری اشاره کرده است: «جوانان در شرف ازدواج از ۱۶ میلیون به ۱۲ میلیون کاهش یافته است. تغییرات جمعیتی کشور مهم‌ترین علت این کاهش است.» در همین حال و هوای آماری، ۲۶ اردیبهشت گذشته مسعود عالمی سرپرست مؤسسه تحقیقات جمعیت در نشست علمی «تحولات، سیاست‌ها و برنامه‌های جمعیتی ایران» گفته است: «در بحث تجرد طبق آخرین آمار ۱۱.۶ میلیون مجرد در سن ازدواج داریم. این عدد بسیار بزرگ است و همین بازه سنی انباشت عدم ازدواج‌هایی است که در سال‌های گذشته اتفاق افتاده است.»

۸۸ درصد علاقه مند به ازدواج هستند

جالب است که بدانیم تعداد قابل توجهی از این حدود ۱۲ میلیون دختر و پسر در سن و آماده ازدواج، تمایل به ازدواج دارند. سرپرست مؤسسه تحقیقات جمعیت می گوید: «۸۸ درصد جوانان در سن ازدواج، تمایل به ازدواج دارند و ما با مسئله عدم تمایل به ازدواج مواجه نیستیم. ما یک‎سری موانع اقتصادی مثل شغل و مسکن داریم که ناشی از سوء مدیریت است.»

اما خانه ندارند

اگر دلایل ازدواج نکردن و به دنبال آن فرزندنیاوردن را جست وجو کنیم، اشتغال و به ویژه مسکن سهم بیشتری در این امر دارند. این پژوهشگر حوزه جمعیت معتقد است: «از عوامل عدم فرزندآوری در کشور موضوع مسکن است چراکه سهم بالایی در سبد هزینه خانواده دارد. عرضه زمین ما محدود است ولی تقاضا مرتب زیاد می شود و قیمت زمین و مسکن افزایش پیدا می‌کند. انباشت عدم ازدواج و عدم فرزندآوری ناشی از سوءمدیریت است...» همچنین آخرین بررسی های مرکز افکارسنجی دانشجویان ایران(ایسپا) بر همین آسیب صحه می گذارد که چون خانه نداریم، ازدواج نمی کنیم یا فرزند نمی آوریم. آذرماه ۱۴۰۲ این مرکز درباره دلایل تمایل نداشتن به فرزندآوری به این نتایج رسیده است: « جامعه آماری زنان و مردان متاهل که در سن باروری قراردارند نشان می‌دهد، ۷۵.۴ درصد از مردان و ۶۸.۳ درصد از زنانی که تمایل به فرزندآوری ندارند به مقدار زیاد و خیلی زیاد نداشتن مسکن مناسب را از دلایل عدم تمایل به فرزندآوری در کنار سایر عوامل و دلایل ذکر کرده‌اند.»

۷۰ درصد حقوق برای اجاره

حال اگر جوان آماده ازدواج یا متاهل فاقد مسکن و کارگر یا حقوق بگیر باشد، چند درصد دریافتی او صرف اجاره بها می شود. دراین زمینه شاید دانسته ها و تجربه های پیرامونی هر یک از ما، بهترین پاسخ این پرسش باشد. در عین حال نماینده کارگران در شورای عالی کار مراجعه معتقد است: «۷۰درصد حقوق کارگران صرف اجاره بها و هزینه‌های مسکن می شود.» بااین عدد و رقم و با یک ضرب وتقسیم ساده می توان دریافت که از میزان حقوق دریافتی یک کارگر چه میزان از آن برای اجاره بها، هزینه می شود.

قانون آمد، اما کارگشا نشد

قانون «جوانی جمعیت» که سال ۱۴۰۰ به تصویب مجلس شورای اسلامی رسید، از پرطمطراق ترین قوانین به ثمر رسیده یک دهه اخیر در کشور است؛ اما آیا یک قانون هرچقدر هم جامع و کامل باشد، به تنهایی کافی است که مشکلات را برطرف کند؟ پاسخ طبیعتا منفی است، چون به باور برخی، قانون جوانی جمعیت همچون سنگ بزرگی برای نزدن بود. قانونی که در سه سال گذشته و در جریان نظام بودجه ریزی هیچ گاه حق خود را از سبد بودجه کشور دریافت نکرده است.

قانون بدون بودجه

فاطمه محمدبیگی، عضو وقت کمیسیون بهداشت مجلس، ۲۳ اردیبهشت گذشته یکی از دردهای این قانون را این طور روایت کرده است: «چرا باید بودجه قانون جوانی جمعیت و حمایت از خانواده از ۱۰.۵ هزارمیلیارد تومان در سال ۱۴۰۱، به ۷.۵ هزارمیلیارد تومان در سال ۱۴۰۲ و سپس به ۶.۵ هزارمیلیارد تومان در سال جاری کاهش یابد؟»

سخت مثل وام ازدواج

در این میان، شاید وام ازدواج آرام بخشی بر نگرانی‌های یک زوج جوان باشد. اما این وام در سال‌های اخیر با مشکلات متعددی همچون تاخیر در پرداخت و سخت گیری های بانک ها برای تضامین (با وجود تصریح بانک مرکزی برای کافی بودن یک ضامن) روبه رو بوده است. در این زمینه به گزارش ۱۶ خرداد باشگاه خبرنگاران مراجعه و حرف یک جوان را بازگو کنیم، خود بهترین درد از دردهای این وام است: «در مورد وام ازدواج که در بانک مسکن استان مرکزی ثبت نام کردیم و هشت ماه از ثبت نام ما می‌گذرد و همچنان نفر صدم هستیم گزارش تهیه کنید. از طرف دیگر دوستانمان که نوبت دریافت وام ازدواجشان فرا رسیده بود این بانک از آن ها ۳ نفر ضامن خواسته است خواهش می‌کنم پیگیری کنید.»

پس آقای رئیس جمهور!
پس آقای رئیس جمهور، اگر علاقه مند هستید بنابر تکلیف قانون جوانی جمعیت ازدواج و فرزندآوری را آسان کنید، با روند فعلی این مطالبه و تکلیف قانون محقق نمی شود و حتما می دانید که آمارهای جمعیتی و سرعت پیرشدن کشور در چه شیب تندی قرار گرفته است، پس همین امروز اگر تدبیری در این بخش نشود، قطعا فردا دیر است.

منبع: روزنامه خراسان