شاهکار مهندسان ایرانی در سریلانکا

«اومااویا»، بزرگ‌ترین پروژه برقابی کشور سریلانکا، در سفر رئیس‌جمهور افتتاح شد‌ پروژه‌ای به ارزش بیش از نیم‌میلیارد دلار که به‌دست مهندسان ایرانی ساخته شده است.

کد خبر: ۱۲۳۳۹۷۱

تاریخ: ۰۶ ارديبهشت ۱۴۰۳ - ۱۹:۱۱

به گزارش «تابناک» به نقل از همشهری، پروژه سد چندمنظوره سریلانکا موسوم به «اومااویا» با ویژگی‌هایی منحصربه‌فرد که توسط مهندسان ایرانی اجرا شده است، دیروز با حضور سیدابراهیم رئیسی، رئیس‌جمهور افتتاح شد. این نخستین‌بار نیست که مهندسان ایرانی، پروژه‌های بزرگ را در دیگر کشور‌ها اجرا می‌کنند؛ اما اومااویا ویژگی‌هایی دارد که آن را خاص می‌کند. به‌گزارش همشهری، صادرات خدمات فنی و مهندسی، مرغوب‌ترین بخش از ترکیب تجارت خارجی است که ایران نیز از سال‌های دور در این حوزه فعال بوده است. تحریم‌های ظالمانه به قصد خانه‌نشین‌کردن مهندسان ایرانی به این بخش نیز حمله برد و توانست مقیاس صادرات فنی مهندسی ایران را کاهش دهد؛ اما مهندسان ایرانی ضمن دور زدن تحریم‌ها، بر شرکت‌های صاحب‌نام غربی نیز در صحنه‌های رقابت پیروز شدند و خود را در پروژه‌هایی که عنوان «بزرگ‌ترین» را یدک می‌کشیدند، جای دادند. اومااویا در سریلانکا، یکی از این پروژه‌ها بود که دیروز افتتاح شد. ایران در ابتدای دهه ۹۰ توانسته بود رکورد صادرات بیش از ۴ میلیارد دلاری خدمات فنی مهندسی را ثبت کند؛ اما این رقم حالا حدود ۱.۵ میلیارد دلار است و طبق وعده علی‌اکبر محرابیان، وزیر نیرو، قرار است طی ۲ سال آینده به ۵ میلیارد دلار نیز برسد.

آغاز تا انجام اومااویا

قریب به ۱۴ سال پیش، ایرانی‌ها برای حضور در پروژه چندمنظوره سریلانکا با ایتالیایی‌ها رقابت کردند و بعد از موفقیت در این رقابت، برای خلق شاهکار مهندسی در منطقه‌ای نسبتا محروم و خشک در ۲۰۰ کیلومتری شرق کلمبو، پایتخت سریلانکا، دست‌به‌کار شدند. از مارس ۲۰۱۰ که کلنگ پروژه اومااویا زده شد، عوامل زیادی دست‌به‌دست هم داد تا پایانی خوش برای این پروژه چندمنظوره رقم نخورد. در کنار تأخیر‌های کارفرما در تحویل زمین، محدودیت‌های بانکی ناشی از تحریم، تأخیر کارفرما در پرداخت‌ها و تعلیق موقت پروژه ناشی از مسائل ناشناخته زمین‌شناسی، در برهه‌های مختلف ترمز پیشرفت اومااویا را کشید، اما عاقبت از سال ۲۰۱۶، عملیات اجرایی پروژه با شتاب بیشتری آغاز شد که البته این‌بار نیز دست‌انداز‌های بزرگی نظیر کمبود سیمان، آرماتور و سایر نهاده‌ها در بازار سریلانکا، قطعی مکرر برق و کمبود گازوئیل از شتاب طرح کاستند و درنهایت با شیوع کرونا و مقررات سختگیرانه برای کنترل بیماری، سنگ بزرگ دیگری پیش پای مجریان پروژه افتاد. در نهایت اما، مهندسان ایرانی موفق شدند این پروژه را حتی در مواردی که برای نخستین‌بار توسط شرکت‌های ایرانی اجرا می‌شد به پایان برسانند و آن را با نام ایران آماده افتتاح کنند.

مختصات ابرپروژه اومااویا

پروژه برقابی سریلانکا که توسط مهندسان کشورمان و با پیمانکاری شرکت فراب ایران اجرا شده، شامل ساخت ۲ سد، یک‌تونل انتقال آب و ۲ واحد نیروگاه زیرزمینی برقابی با مجموع ظرفیت ۱۲۰ مگاوات است که طبق گفته‌های وزیر نیرو، ۵۳۰ میلیون دلار هزینه در برداشته و دولت سریلانکا کل مبلغ را به‌صورت نقدی پرداخت کرده است. البته ۵۰ میلیون دلار از این هزینه در قالب «اعتبار خریدار» و طی قراردادی بین بانک توسعه صادرات ایران و وزارت دارایی سریلانکا تسویه شده که بازپرداخت آن با دولت سریلانکا خواهد بود.

اجرای صفر تا ۱۰۰ پروژه چندمنظوره اومااویا توسط مهندسان ایرانی انجام شده و طراحی و ساخت شفت عمودی زیرزمینی آن به ارتفاع ۶۱۸ متر، جزو عمیق‌ترین شفت‌های ساخته‌شده توسط مهندسان ایرانی است. جالب اینکه حفاری این شفت به روشی نوین و کاملا مکانیزه و بدون دسترسی میانی انجام شده است. نکته دیگر اینکه این طرح در منطقه‌ای نسبتا محروم و خشک اجرا شده و شرکت ایرانی به‌واسطه فعالیت‌های داوطلبانه و خیریه‌ای مانند ساخت جاده دسترسی و تأمین آب برای مردم محلی، نشان عالی مسئولیت اجتماعی را نیز دریافت کرده است. براساس آمار‌های شرکت فراب، در اوج فعالیت‌های اجرایی این پروژه ۱۸۰۰نفر مشغول به فعالیت بوده‌اند که ۴۰۰نفر از آن‌ها متخصصان ایرانی، ۱۳۷۰نفر از کشور سریلانکا و ۳۰ نفر از سایر کشور‌ها بوده‌اند.

ایران در باشگاه سدسازان برتر جهان

وزیر نیرو در مراسم افتتاح پروژه اومااویا گفت: براساس اعلام کمیسیون بین‌المللی سد‌های بزرگ، ایران جزو کشور‌های برتر جهان در بخش سدسازی است و همچنین در حوزه تولید برق حرارتی جزو ۱۰کشور اول جهان محسوب می‌شود. علی‌اکبر محرابیان با اشاره به اینکه ایران پنجمین کشور جهان از لحاظ وسعت شبکه‌های آبیاری و زهکشی است، افزود: ما در عرصه تولید تجهیزات و قطعات موردنیاز تصفیه‌خانه‌های آب و فاضلاب موفق شدیم بیش از ۹۵درصد نیاز خود را در داخل کشور تأمین کنیم. وزیر نیرو خاطرنشان کرد: به برکت این دستاورد‌ها بیش از ۲۰۰سد بزرگ و ۶۰۰سد کوچک با حجم مخزن حدود ۶۰میلیارد مترمکعب و حدود ۲.۵میلیون هکتار شبکه آبیاری و زهکشی مدرن و صد‌ها تصفیه‌خانه آب و فاضلاب در ایران ساخته شده است. با توجه به ظرفیت کشور در صدور خدمات فنی و مهندسی در بخش آب و برق و فاضلاب چند پروژه بزرگ را در کشور‌های مختلف جهان یا در حال اجرا داریم یا به اتمام رسانده‌ایم. او با اشاره به توان مهندسان ایرانی در سدسازی، گفت: در کشور تاجیکستان  از میان پروژه‌های به بهره‌برداری رسیده می‌توان به سد و نیروگاه سنگ توده و از پروژه‌های در حال ساخت می‌توان به سد راغون به‌عنوان بزرگ‌ترین طرح عمرانی در جهان و به تعبیری مرتفع‌ترین سد جهان به ارتفاع ۳۳۵متر و حجم ذخیره ۱۴میلیارد مترمکعب توسط مشاوران و پیمانکاران بین‌المللی ازجمله شرکت‌های ایرانی  اشاره کرد.

مشخصات فنی غول نیم میلیارد دلاری ایرانی در سریلانکا

طرح چند‌منظوره اومااویا در ۲۳۰ کیلومتری پایتخت سریلانکا، شامل دو سد به نام‌های دایرابا و پوهولپولاست که قرار است آب مازاد رودخانه‌های اومااویا و ماهاتوتیلااویا را در دو حوضه آبریز مجزا به مناطق کم آب منتقل کند.