مُهر قرمز بر پرونده ۳۶۶ کاندیدای انتخابات خبرگان

از میان ۵۱۰ کاندیدای انتخابات مجلس خبرگان تنها صلاحیت ۱۴۴ نفر تایید شده است و چهره های شاخصی چون حسن روحانی و محمود علوی با عدم ردصلاحیت از سوی این شورا روبرو شدند.

کد خبر: ۱۲۲۰۸۱۴

تاریخ: ۲۰ بهمن ۱۴۰۲ - ۲۰:۲۰

به گزارش «تابناک» به نقل از خبرآنلاین، پرونده بررسی صلاحیت نامزدهای ششمین انتخابات مجلس خبرگان رهبری بسته شد تا کاندیداها آماده تبلیغات برای رأی آوردن در انتخابات ۱۱ اسفند شوند.

بنا به گفته هادی طحان نظیف، سخنگوی شورای نگهبان، از میان ۵۱۰ داوطلب ثبت نام کرده در انتخابات خبرگان برای تصاحب ۸۸ کرسی این مجلس، صلاحیت ۱۴۴ نفر توسط شورای نگهبان تأیید شده و ۳۶۶ نفر یا انصراف داده اند یا مُهر قرمز ردصلاحیت بر پرونده شان نقش بسته است.

اما آمارهای اعلام شده درباره ششمین دوره انتخابات مجلس خبرگان حاوی نکات قابل توجهی است.

فقط ۱۲ نفر ردصلاحیت شدند!

بررسی ادوار شش گانه انتخابات مجلس خبرگان رهبری حکایت از آن دارد که در ادوار اولیه، تعداد کاندیداهای تایید صلاحیت شده به نسبت کاندیداهای رد صلاحیت شده، سهم بالاتری را داشته اند که می‌تواند نشانه ای از رقابتی بودن انتخابات در ادوار اولیه و نگاه بازتر هیات های نظارتی در بررسی صلاحیت ها باشد.

آنگونه که فارس گزارش داده، طبق آمار اعلام شده توسط وزیر کشور در انتخابات اولین دوره خبرگان رهبری که در تاریخ ۱۹ آذر ۱۳۶۱ برگزار شده بود، ۱۶۸ نفر برای تصاحب ۷۶ کرسی مجلس خبرگان کاندیدا شده بودند که از میان آنها ۱۵۶ نفر تایید صلاحیت و ۱۲ داوطلب باقی مانده، صلاحیتشان احراز نشده بوده است.

اولین انتخابات که بررسی صلاحیت ها به دست فقهای شورای نگهبان داده شد

در دوره دوم انتخابات مجلس خبرگان رهبری نیز که تعداد کرسی های خبرگان به ۸۳ صندلی افزایش یافته بود، ۱۷۱ نفر داوطلب شده بوده اند، در این دوره از انتخابات برای اولین بار مرجع تشخیص صلاحیت نامزدهای مجلس خبرگان «فقهای شورای نگهبان» معرفی شده بود و این فقها نیز از میان ۱۷۱ نفر صلاحیت ۱۰۹ نفر را تأیید کردند. شورای نگهبان برای نخستین بار مهر قرمز خود را بر پرونده ۶۲ نفر باقی مانده زد. این انتخابات در سال ۱۳۶۹ برگزار شده بود.

ردصلاحیت شدگان از تایید شدگان پیشی گرفتند

سومین دوره انتخابات مجلس خبرگان رهبری در آبان ماه سال ۱۳۷۷ برگزار شد. در این انتخابات ۳۹۶ کاندیدا برای رقابت بر سر ۸۵ صندلی خبرگان ثبت نام کرده بودند. شورای نگهبان با صدور اطلاعیه ای در تاریخ ۱۴ مهرماه سال ۱۳۷۷ از تایید صلاحیت ۱۶۷ نفر خبر داد و اعلام کرد که صلاحیت ۲۱۴ نفر از داوطلبان خبرگان احراز صلاحیت نشده اند.

هم دعایی ردصلاحیت شد هم مجید انصاری

بنا به روایت هم میهن، در چهارمین دوره از انتخابات مجلس خبرگان تعداد کرسی ها به ۸۶ عدد افزایش یافت. در این دوره از انتخابات خبرگان ۴۹۳ نفر کاندیدا شدند که از میان آنها شورای نگهبان تنها صلاحیت ۱۶۱ نفر را تایید کرد. این انتخابات در ۲۴ آذر ۱۳۸۵ در حالی برگزار شد که صلاحیت شخصیت های شاخصی چون مجید انصاری، محمود دعایی و محمدرضا عباسی فرد احراز نشده بوده است.

از دوره پنجم انتخابات خبرگان تعداد کرسی ها به ۸۸ صندلی افزایش پیدا کرد. در این دوره از انتخابات که در ۷ اسفند ۱۳۹۴ برگزار شد، طبق آمار رسمی وزارت کشور، ۸۰۱ نفر کاندیدا شده بودند که از این میان شورای نگهبان ۱۶۱ نفر را احراز صلاحیت کرده است و ۶۴۰ نفر باقیمانده نتوانستند از فیلتر شورای نگهبان با موفقیت عبور کنند.

سیدحسن خمینی وارد میدان شد اما ...

بمب خبری این دوره از انتخابات، رد صلاحیت شخصیت های برجسته کشور از جمله سیدحسن خمینی که تولیت آستان حرم امام(ره) را برعهده داشت، بود. علاوه بر او، نام چهره های دیگری مانند آیت‌الله موسوی بجنوردی عضو سابق شورای عالی قضایی،محمد غرضی وزیر اسبق پست، مهدی طائب رئیس قرارگاه عمار، مجید انصاری معاون پارلمانی حسن روحانی و مرتضی آقا تهرانی نماینده وقت مجلس نیز در میان رد صلاحیت شدگان دوره پنجم خبرگان رهبری به چشم می خورد.

در ششمین دوره از انتخابات مجلس خبرگان رهبری که همزمان با انتخابات دوازدهمین دوره مجلس شورای اسلامی در ۱۱ اسفند ۱۴۰۲ برگزار خواهد شد، برای مشخص شدن صاحبان ۸۸ کرسی مجلس خبرگان، بر طبق اعلام ستاد انتخابات کشور،۵۱۰ نفر ثبت نام کرده اند. از این تعداد، بنابر اعلام هادی طحان سخنگوی شورای نگهبان، ۱۴۴ نفر تایید صلاحیت شدند.

همچنین باید اشاره کرد که طبق خبرهای منتشر شده، یکی از نامزدهای این انتخابات از حوزه انتخابیه هرمزگان انصراف داده و یکی دیگر از آن‌ها نیز یعنی آیت‌الله عبدالنبی نمازی در ۸ بهمن ماه( ۴روز بعد از اعلام نتایج صلاحیت ها) فوت کرده است.

از سوی دیگر این انتخابات با ردصلاحیت چهره های شاخصی چون حسن روحانی و سیدمحمود علوی که سابقه چند دوره حضور در مجلس خبرگان را داشته اند همراه شد.

خوش اقبالی کاندیداهای ادوار اول و دوم

در دو دوره اول انتخابات مجلس خبرگان رهبری آمار رد صلاحیت شدگان برخلاف دوره های بعد، کمتر بوده است. اما از دوره سوم تا ششم فقهای شورای نگهبان تعداد بیشتری از کاندیداهای مجلس خبرگان رهبری را رد صلاحیت کرده اند و آنگونه که آمارها می گوید، در هر دوره بر تعداد رد صلاحیت ها افزوده شده است. آنچنان که در دوره پنجم با رد صلاحیت ۶۳۵ کاندیدا می توان گفت که کمتر از یک چهارم داوطلبان توسط شورای نگهبان تایید شده اند.

*آمار تعداد داوطلبان و تایید و ردصلاحیت شدگان در ۶ دوره انتخابات مجلس خبرگان رهبری را به تفکیک در جدول زیر مشاهده کنید؛

ادوار انتخابات خبرگان

تعداد داوطلبان

تایید صلاحیت شدگان از سوی شورای نگهبان(نفر)

رد صلاحیت شدگان از سوی شورای نگهبان(نفر)

۱۳۶۱(اول)

۱۶۷

۱۵۶

۱۲

۱۳۶۹ (دوم)

۱۷۱

۱۰۹

۶۲

۱۳۷۷ (سوم)

۳۹۶

۱۶۷

۲۱۴

۱۳۸۵ (چهارم)

۴۹۳

۱۶۱

۳۳۲

۱۳۹۴( پنجم)

۸۰۱

۱۶۱

۶۳۵

۱۴۰۲(ششم)

۵۱۰

۱۴۴

۳۶۶

ریزش ثبت نام کنندگان در دوره ششم

آنگونه که آمارها نشان می دهد، در دوره ششم از انتخابات مجلس خبرگان رهبری، تعداد ثبت نام کنندگان به صورت قابل محسوسی کاهش یافته است. در این دوره از انتخابات فقط ۵۱۰ نفر ثبت نام کرده اند که در مقایسه با آمار ثبت نام کنندگان در دوره پنجم که بنابر آمار رسمی وزارت کشور ۸۰۱ نفر بوده اند ، ۲۹۱ نفر کاهش داشته است.

شاید بتوان علت بخشی از این عدم کاندیداتوری را مربوط به شرایط جدید انتخابات مجلس خبرگان از جمله شرط سنی و سطح تحصیلات مرتبط دانست. اما سرد بودن فضای انتخابات دلیل دیگری است که می توان برشمرد.

برخی نیز ردصلاحیت ها را عامل بی رغبتی چهره های شاخص برای کاندیداتوری می دانند، آنگونه که مجید انصاری عضو مجمع روحانیون مبارز، علت استقبال کم از انتخابات مجلس خبرگان را رد صلاحیت های گسترده دوره پیش دانسته و گفته است:«به دلیل برخورد بد و رد صلاحیت‌هایی که در انتخابات ادوار سابق مجلس خبرگان انجام دادند، در این دوره از انتخابات مجلس خبرگان تعداد زیادی به هیچ وجه حاضر نشدند اسم بنویسند چراکه آبروی خودشان را که از جوی آب نگرفته‌اند. کما اینکه سید حسن آقا در انتخابات این دوره مجلس خبرگان ثبت‌نام نکرد.»

از سوی دیگر، علی جنتی، عضو کابینه یازدهم نیز در مصاحبه ای با خبرگزاری خبرآنلاین، شورای نگهبان را دلیل ثبت نام نکردن اشخاص در انتخابات مجلس خبرگان ذکر و خاطرنشان کرده است:«در دوره‌های مختلفی که من شاهد انتخابات مجلس خبرگان رهبری بوده‌ام متاسفانه فقهای شورای نگهبان براساس طراحی و مهندسی انتخابات عمل می‌کنند و می‌دانند چه کسانی می‌توانند وارد مجلس خبرگان شوند و چه کسانی نباید وارد شوند.»

وی همچنین گفته است:« تعدادی از نامزدها را می‌شناسم که به آن‌ها گفته شده اگر به فلان استان بروید تایید می شوید اما در استان دیگر تایید نمی‌شوید. علت این است که شورای نگهبان خودش در آن استان کاندیدایی را قبول دارد و می‌خواهد نامزد خودش رای بیاورد.»

مهر قرمز بر پرونده حسن روحانی

همانطور که اشاره شد، از ردصلاحیت شدگان برجسته دوره ششم انتخابات مجلس خبرگان رهبری، حسن روحانی رئیس جمهور ادوار یازدهم و دوازدهم که عضو فعلی مجلس خبرگان رهبری نیز هست، بوده که جنجال ها و واکنش های زیادی را به همراه داشت. رد صلاحیتی که با سناریوسازی های تندروها علیه او عجیب و دور از ذهن نبود.

سیدمحمود علوی که وزیر اطلاعات دولت های یازدهم و دوزادهم بود و سابقه عضویت در ادوار چهارم و پنجم مجلس خبرگان را نیز در کارنامه خود دارد، چهره برجسته دیگری است که صلاحیتش در دوره ششم انتخابات خبرگان توسط فقهای شورای نگهبان احراز نشده است.

مجلس خبرگان؛ منطقه ممنوعه زنان!

حضور زنان در مجلس خبرگان رهبری در این دوره از انتخابات نیز همچون ادوار گذشته یک علامت سوال بزرگ بود، چراکه سال هاست مجلس خبرگان رهبری جایگاهی برای زنان اختصاص نداده است. تنها حضور نماینده زن در مجلس خبرگان قانون اساسی در سال ۱۳۵۸ اتفاق افتاد که به نوعی یک تابوشکنی بوده است. او کسی نبود جز «منیره علی» مشهور به «منیره گرجی» (متولد ۱۳۰۸، تهران) با تحصیلات حوزوی که عضو مجلس خبرگان قانون اساسی شد.

در میان ادوار شش گانه مجلس خبرگان رهبری، در دوره پنجم انتخابات، ۱۶ زن کاندیدا شدند که هیچکدام وارد گود رقابت انتخاباتی نشدند. اما در انتخابات میان دوره ای در سال ۱۳۹۸، یک زن از استان فارس تا مرحله آزمون اجتهاد پیش رفته است.

حال آنکه، امسال در دوره ششم انتخابات، طبق آمارهای اعلام شده در دومین روز ثبت نام ها، ۲درصد از کاندیداها را زنان تشکیل می دادند و ۹۸ درصد باقیمانده سهم مردان بوده است. البته باید خاطرنشان کرد که این آمار فقط در روزهای اولیه ثبت نام ها اعلام شد و هیچگونه اطلاعی از تعداد زنان ثبت نام کرده در این دوره در دست نیست.

درباره امکان حضور زنان در مجلس خبرگان رهبری، آیت‌الله اراکی، عضو هیئت‌رئیسه مجلس خبرگان رهبری در آذرماه سال جاری گفته بود؛ «منع قانونی وجود ندارد که خانم‌ها عضو خبرگان شوند. اما یا خانم‌هایی که واجد شرایط هستند جلو نمی‌آیند یا برخی نتوانستند شرایط حضور را محقق کنند و در کسب شرایطی که در عضویت وجود دارد، موفق نبودند.»

البته این نخستین‌بار نیست که بحث نامزدی زنان در مجلس خبرگان مطرح می‌شود و سال ۹۳ نیز قربانعلی دری‌نجف‌آبادی، عضو هیات‌رییسه مجلس خبرگان رهبری گفته بود حضور زنان در انتخابات خبرگان رهبری ایرادی ندارد.