سوژه سرودهایمان را از دل شعارها می‌گرفتیم

گفتگوی "تابناک" با محمد گلریز

کد خبر: ۱۲۲۰۰۱

تاریخ: ۰۴ مهر ۱۳۸۹ - ۱۳:۱۱

سرویس دفاع مقدس «تابناک» ـ نام اصلی او محمد علی گلپایگانی است که به محمد گلریز مشهور شده است اما مردم ما او را به عنوان آقای سرود «این پیروزی خجسته باد» می‌شناسند. خواننده‌ای که در کنار مردم ماند و شعارهای آنها را تکرار کرد. برای پیروزیشان خواند و زخمهایشان را با دریغا مرهم گذاشت.

صمیمیت و صفای باطن و صدای آرامبخش گلریز همواره دوست داشتنی بوده است و هنگامی که با یادآوری خاطرات سالهای دور و نزدیک ایران عزیزمان همراه می‌شود از شیرینی بیشتری برخوردار می‌گردد.

لبخندهای زیبای گلریز در اوج خستگی اش پس از کلاس آواز او در موسسه فرهنگی تماشاگه راز ما را مجذوب او کرده بود و توانستیم با او چند دقیقه‌ای گفت‌وگو کنیم. گفت‌وگویی که پرسش‌های آن را برداشته‌ایم تا «آقای سرودهای خاطره‌انگیز» بهتر بتواند حرف دلش را بازگو کند.

• در طول 8 سال دفاع مقدس بارها همراه گروه‌های هنری از جمله نویسندگان، شاعران، فیلمسازان و... به جبهه‌های مختلف می‌رفتیم و در آنجا برنامه‌های متعددی اجرا می‌کردیم. رزمندگان عزیز که ما را از نزدیک می‌دیدند بسیار خوشحال می‌شدند و روحيه مي گرفتند. ما هم بسیار خرسند می‌شدیم که درکنارآنان نشسته ایم و برای تهیه وتولید برنامه‌های هنری انرژي می‌گرفتیم.

• زبان هنر زبانی است که به راحتی می‌تواند مفاهیم را به مخاطب القا کند و تاثیر آن بیشتر و ماندگارتر خواهد بود و این تاثیر را در هنگامی که در جبهه می‌رفتیم می‌دیدیم که عزیزان بسیجی با چه شور و شوقی در آن برنامه‌ها شرکت می‌کردند و ما را مورد محبت خود قرار می‌دادند مثلا وقتی من سرود «این پیروزی خجسته بادـ ـ این پیروزی» و یا «ای بسیج...» را برای آنها اجرا می‌کردم می‌دیدم که روحیه می‌گیرند چرا که من و تمام گروه از استاد حمید سبزواری (شاعر) تا مرحوم مجتبی میرزاده (تنظيم كننده) احمد علي راغب( آهنگساز ) سعی می‌کردیم با صفا و اخلاص آن را تهیه و اجرا کنیم و این کمترین چیزی بود که ما می‌توانسیم در برابر آنهمه ایثار و فداکار ی انجام دهیم و اميدوارم به عنوان ذخیره آخرت دستم را بگيرد یا وقتی می‌شنیدیم که این سرود‌ها در صبح عملیات از طریق بلندگوهایی که بر خودروها ی جبهه نصب شده بود پخش می‌شوند به خود می‌بالیدیم و لذت می‌بردیم. آنها هم تحت تاثیر آن خلوص و یکرنگی قرار می‌گرفتند و در گفت وگو با ما اعلام رضایت و سپاس می‌کردند.

هرگاه یاد آن اجراها درکنار رزمندگان اسلام می‌افتم اشک در چشمانم حلقه می‌زند و به روح شهدای دفاع مقدس درود و صلوات می‌فرستم.

• سرود «ای شهیدان خدایی ـ نامتان پاینده بادا / در دیار آشنایی ـ عیشتان فرخنده بادا» با شعر استاد علی معلم و آهنگسازی احمد علی راغب و تنظیم فریدون شهبازیان یکی از سرودهایی بود که به شهدای انقلاب تقدیم شد و یا سرود «من ایرانی‌ام آرمانم شهادت» با شعری از شادروان سپیده کاشانی و آهنگسازی آقای محمد علی کیانی نژاد بسیار مورد تو جه قرار گرفت و به عنوان یکی از سرودهای ماندگار انقلاب به ثبت رسید.

سرودهایی از این دست که حال و هوای شهادت و فداکاری شهدا را زنده می‌کردند ادای دینی بود به مقام والای شهدا و تمامی ایثارگران 8 سال دفاع مقدس.

• موسیقی پس از انقلاب اسلامی و بخصوص دوران دفاع مقدس ریتم‌های حماسی و مثل دو چهارم یا شش هشتم داشتند که در بین بسیجی‌ها به ریتم رژه‌ای مشهور بودند و بار معنوی آن دوران به همراه اشعار خوب شاعران متعهد و انقلابی این سرودها را ماندگار بلکه خاطره انگیز کرد و با شنیدن انها پس از سالها جانها طراوت دیگری می‌گیرند. این سرودها به عنوان بخشی از فرهنگ این مردم و فرزندانشان شدند.

در این سرودها هم شاعر هم آهنگساز وتنظیم کننده و هم خواننده بیشترین تلاش خود را می‌کردند تا بتوانند اثری جاودانه که ریشه در باورهای مردم مسلمان ایران داشتند تهیه کنند. ما به عنوان یک تکلیف و وظیفه ملی و اسلامی و اعتقادی به این آثار نگاه می‌کردیم.

• من و آقای احمد علی راغب در دوران انقلاب با مردم همگام و همراه می‌شدیم و به عنوان یک وظیفه شرعی و انقلابی در راه پیمایی‌ها شرکت می‌کردیم. در کنار ادای این وظیفه شرعی دقت می‌کردیم و از میان شعارهای مردم انقلابی که در راه پیماییها فریاد می‌زدند سوژه می‌گرفتیم و وقتی به منزل برمی گشتیم در زیر زمین منزل با آنها کلنجار می‌رفتیم و از آنها سرود می‌ساختیم مثلا سرود مشهور «این بانگ آزادی است ـ کز خاوران خیزد....» از شعار معروف ا... اکبر ـ خمینی رهبر مردم گرفته شد که حرف دل مردم بود و چون از دل برخاسته بود یکی از سرودهای ماندگار و جاودانه انقلاب شد یا سرود «الله یا الله ـ دارم سپاس بی‌قیاس ای کردگار من /.... آری خدای من ـ ای رهنمای من» با شعری از استاد سبزواری که باز هم از دل شعارهای مردم اقتباس شد و این نشان دهنده عمق پیوند ما به عنوان خدمتگزاران عرصه موسیقی و سرود با مردم بود. سعی می‌کردیم کارمان مردمی باشد و بدین ترتیب هنر انقلاب یک هنر مردمی شد و یکی از رمزهای جاودانگی این آثار هنری همین بوده است.

• در سال 1359 و پس از خواندن سرود «ای مجاهد شهید مطهر...» من و شهید مجید حدادعادل ( مسوول رادیو) و فریدون شهبازیان (مسوول واحد موسیقی صدا و سیما) و احمدعلی راغب و مجتبی میرزاده ( اهنگساز ) و حمید سبزواری( شاعر ) برای دیدار با امام خمینی به محل سکونت ایشان در دربند رفتیم. نخست با مرحوم حاج احمداقا دیدار کردیم و ایشان از ما تمجید کردند. سپس به طبقه ا ی که امام بودند رفتیم. امام با لباس راحتی نشسته بودند. دستشا ن را بوسیدیم و کنارشان نشستیم. معنویت اتاق و حضرت امام ما را تسخیر کرده بود. کسی که قرار بود به عنوان نماینده ما سخن بگوید نتوانست حرفی بزند و مات و مبهوت عظمت ومعنویت امام قرار گرفته بوديم. حاج احمداقا ما را معرفی کردند و فرمودند اینها گروهی هستند که سرود شهید مطهری و این بانگ ازادی است – کز خاوران خیزد و سرودهای انقلابی دیگری را تهیه و اجرا کرده‌اند.

حضرت امام ما را مورد مهر و محبت خود قرار دادند و دو بار فرمودند: خدا در پناه اسلام حفظتان کند. خدا در پناه اسلام حفظتان کند.

این دیدار تایید ی براین سرودها بود و باعث شد که حرف و حدیثهایی که در مورد موسیقی و حرمت آن بودتمام شود و این دیدار، فصل تازه‌ای در موسیقی پس از انقلاب گشود و اهالی موسیقی با آزادی و فراغ بال بهتری وارد عرصه شدند وکارهای ماندگاری تولید و منتشر کردند.

من افتخار می‌کنم که اولین خواننده‌ای بودم که به این شکل و با این نزدیکی در خدمت امام بودم و بدون واسطه باایشان دیدار کردم.

• من بيش از 1500 اثر هنري اجرا كرده ام نزديك به 60 سرود برای شهدای انقلاب و دفاع مقدس خوانده‌ام مانند «رفتند یاران» (در وصف شهید مظلوم بهشتی) راه رجا (در باره شهید رجایی و باهنر) یا شهید مطهری که هرکدام ازآنها بخشی از تاریخ ماست و پیام رسان استقامت و فداکاری مردم به اسلام وانقلاب اسلامی بوده‌اند.

اخیرا هم افتخار داشته ام که سرودی با شعری زیبا از استاد سبزواری با عنوان حديث گل مطلع «سحرگاهان چون نسیم سحر عزم گلشن کن ـ بیا بنشین در بساط چمن گل به دامن کن» با اهنگسازي هادي آزرم خوانده ام که ان را خیلی دوست دارم. سرود دیگری به نام «مرد حماسه» تقدیم به شهید مهدی باکری با شعری از کلامی زنجانی با اهنگسازی اقای عظیمی و تنظیم شهرام رکوعی خوانده ام که انهم شنیدنی است. سرود دیگری به نام «امید» به پیشنهاد صنایع دفاعی کشورمان با شعری از ایرج قنبری و اهنگسازی اقای عظیمی و تنظیم فرزندشان امیر عظیمی تهیه کرده ایم که به پیشرفتهای دفاعی ما در این سالها اشاره دارد. کار دیگری نیز با شعری از عبدالجبار کاکایی اهنگسازی اقای عظیمی و تنظیم اقا ی حقی برای هوانیروز آماده کرده ایم که امیدوارم مورد توجه قرار گیرند.

• بی تردید فرهنگ و ارزشهای دفاع مقدس و حماسه سی ساله انقلاب اسلامی ملت بزرگ ایران پیامهای بسیاری برای جهانیان دارد که متاسفانه برخی در تبلیغ و انتشار آن کم کار ی کرده‌اند و فقط در مناسبتهایی مانند هفته دفاع مقدس یا سالروز ازادی سازی خرمشهر به ان می‌پردازند.حال انکه این فداکاری‌ها و حماسه‌ها باید در قالبها ی هنری از جمله سرود وترانه وتصنیف عرضه و ماندگار شوند و با توجه به تهاجمی که فرهنگ غرب و استکبار جهانی برای زیر سوال بردن توفیقات نظام جمهور ی اسلامی در سی سال و پیروز ی و افتخارات 8 سال دفاع مقدس دارد بسیار حیاتی و لازم است تمامی دست اندرکاران فرهنگی و رسانه‌ای کشور تلاش خود را در جهت ابلاغ و انتشار این ارزشها و افتخارات به عمل آوردند.

در طول این سی سال ما شخصیتهای کم نظیری مانند شهید همت، باکری، زین الدین،صیاد، بایایی، برونسی، پلارک و... را داشتیم که با ایمان به خدا از همه چیز خود گذشتند و جاودانه شدند.

ما پيوسته باید با معرفی هنرمندانه این عزیزان سرافراز و تمامی شهدا و ایثارگران دفاع مقدس به انتشار فرهنگ فداکار ی کمک کنیم.

تهیه و تولید و عرضه کارهای هنری از جمله موسیقی حماسی که در بردارنده ارزشها ی دفاع مقدس است باید با پشتیبانی مسوولین فرهنگی گسترش یابد و مبادا که خود را به عرضه بی رویه موسیقی کوچه و بازاری و یا لس آنجلسی مشغول کنیم و از تولید موسیقی‌های فاخر که بر اساس فرهنگ و تمدن اسلامی و ایرانی و نشر معارف انسانی است غافل شویم.

بارها این هشدار را از زبان مقام معظم رهبری شنیده ایم که فرموده‌اند باید به هنر در خدمت انقلاب، ارزش و بها داد و برای هنرمندان این عرصه راه را باز کرد و از آنها پشتیبانی نمود. برخی اوقات می‌بینیم برخی از دست اندرکاران امور فرهنگی نسبت به این موضوع کم توجهی می‌کنند و امید است که از این پس شاهد تلاس بیشتر آنان در این جهت باشیم.

• در ماه مبارک رمضان امسال برنامه‌ای با عنوان رحیق آسمانی با تهیه کنندگی کاظم نوری تولید کردیم که در نوع خود جدید و بکر بود. در این برنامه اشعار ی براساس آیات نورانی قرآن کریم انتخاب شده بود که اجرا می‌کردم و یکی از کارشناسان مذهبی به نام اقاي صالحي كوشا نیز آن آیات را تفسیر می‌کرد. علیرغم اینکه برنامه در ساعات پایانی شب پخش می‌شد بسیار مورد استقبال قرار گرفت و بسیاری از بینندگان ضمن اظهار مهر و لطف از ما می‌خواستند که اینگونه برنامه‌ها در زمانی مناسبتر مانند قبل یا بعد از اذان مغرب پخش شود تا مورد استفاده بیشتر مردم مومن ما قرار گیرند.

گفتگو و عکس از: سید حبیب حبیب پور / محمد کاظم پور