شروع پاییز با عقب گرد نرخ تورم؛

کاهش نرخ تورم در پایتخت به محدوده ۴۰ درصد/ تورم برای این سه خوراکی منفی شد/ تب انتظارات تورمی سرد شده یا بازار‌ها رکودی؟

مرکز آمار در هفتمین روز آبان، با چند روز وقفه، سرانجام گزارش شاخص قیمت مصرف کننده را منتشر کرد. گزارشی که در یک کلام خبر از تداوم افت نرخ تورم در شروع پاییز دارد. اما سوال اساسی اینجاست که دلیل اصلی این روند چیست؟

کد خبر: ۱۲۰۱۴۰۱

تاریخ: ۰۷ آبان ۱۴۰۲ - ۱۸:۲۶

به گزارش تابناک اقتصادی؛ مرکز آمار اعلام کرده است در پایان هفتمین ماه سال، نرخ تورم سالانه برای خانوار‌های کشور به ٤٥،٥ درصد رسیده که نسبت به همین اطلاع در ماه قبل، ٠،٦ واحد درصد کاهش یافته است. منظور از نرخ تورم سالانه، درصد تغییر میانگین اعداد شاخص قیمت در یک سال منتهی به ماه جاری، نسبت به دوره مشابه قبل از آن می‌باشد. این در حالی است که این شاخص برای خانوار‌های شهری و روستایی به ترتیب ۴۵.۱ و ۴۷.۸ درصد به ثبت رسیده است که هر دو نسبت به ماه قبل، افت داشته اند.

در این میان، تورم سالانه به دو زیر مجموعه شامل تورم خوراکی‌ها و غیرخوراکی‌ها تقسیم می‌شود. به گونه‌ای که نرخ تورم سالانه برای کل کشور و در بخش خوراکی‌ها به رقم ۵۵ درصد رسیده است که نسبت به ماه قبل (۵۸.۲ درصد) کاهش دارد. همچنین برای گروه غیرخوراکی‌ها نیز نرخ تورم سالانه با رشد نسبت به ماه قبل، ۴۰.۹ درصد رسیده است. به بیان دیگر، تورم سالانه برای خوراکی ها، کاهشی و برای غیرخوراکی‌ها و خدمات، افزایش نسبی داشته است.

این در شرایطی است که نرخ تورم سالانه برای استان تهران با کاهش نسبت به ماه قبل به رقم ۴۰.۷ درصد رسیده است و نسبت به سایر استان‌ها کمترین است.

از سوی دیگر، منظور از تورم نقطه به نقطه، درصد تغییر عدد شاخص قیمت نسبت به ماه مشابه سال قبل می‌باشد. در مهر ماه امسال تورم نقطه به نقطه خانوار‌های کشور، ٣٩،٢ درصد بوده است؛ یعنی خانوار‌های کشور به طور میانگین، ٣٩.٢ درصد بیشتر از مهر ماه ١٤٠١ برای خرید یک «مجموعه کالا‌ها و خدمات یکسان» هزینه کردهاند. تورم نقطه به نقطه مهر ماه ١٤٠٢ در مقایسه با ماه قبل، ٠،٣ واحد درصد کاهش یافته است. این در حالی است که برای خانوار شهری و روستایی، نرخ تورم نقطه‌ای به ترتیب ۳۹.۳ و ۳۸.۸ درصد است.

رشد تورم ماهانه

در مهرماه ۱۴۰۲ تورم ماهانه خانوار‌های کشور برابر ۲.۳ درصد بوده است که نسبت به ماه قبل، افزایش دارد. (منظور از تورم ماهانه، درصد تغییر عدد شاخص قیمت، نسبت به ماه قبل می‌باشد). همچنین تورم ماهانه برای گروه‌های عمده «خوراکی ها، آشامیدنی‌ها و دخانیات»، ۰.۵ درصد و برای گروه عمده» کالا‌های غیرخوراکی و خدمات ۳.۳ درصد بوده است. تورم ماهانه بخش‌ها و گروه‌های مختلف در ماه جاری بصورت زیر است.

تورم برای این سه خوراکی منفی شد

بررسی شاخص قیمت کالا‌ها برای مصرف کننده در مهرماه نشان می‌دهد نرخ تورم ماهانه سه گروه منفی بوده است. به گونه‌ای که نرخ تورم ماهانه برای «روغن‌ها و چربی ها» منفی یک درصد، برای «میوه و خشکبار» منفی ۴.۳ درصد و برای «سبزیجات» منفی ۰.۶ درصد به ثبت رسیده است.

تب انتظارات تورمی سرد شده یا بازار‌ها رکودی؟

برخی تحلیل ها، کاهش تورم در یکی دو ماه گذشته را به دلیل رکود ایجاد شده در بازار‌ها و سیاست انقباضی بانک مرکزی عنوان می‌کنند. موضوعی که بانک مرکزی آن را تکذیب کرده و تاکید دارد: اشاره به وضعیت رکود اقتصادی بدون ذکر آمار و ارقام، اشاره صحیحی نبوده و انتظار این است که تحلیل مبتنی بر ارائه آمار و شواهد صحیح ارائه گردد.

سیاست گذار پولی کشور معتقد است: "بانک مرکزی بر اساس رسالت اصلی خود در زمینه کنترل تورم و ثبات قیمت‌ها (که منافع آن به عموم مردم و تمام فعالان اقتصادی خواهد رسید) اقدام به تنظیم سیاست‌های پولی، کنترل رشد ترازنامه بانک‌ها و اعمال سیاست‌های تثبیت اقتصادی به منظور کنترل انتظارات تورمی و تورم نموده است. چرا که تورم‌های بالا و مزمن، اثرات مخرب بسیاری در اقتصاد دارد؛ کاهش قدرت خرید مردم، کاهش رفاه اجتماعی، عدم پیش بینی پذیری اقتصاد، خروج سرمایه و افزایش شکاف درآمدی را می‌توان از پیامد‌های آن برشمرد. از این رو مهار تورم و ثبات اقتصاد کلان از عوامل اصلی موثر بر افزایش رفاه و رشد اقتصادی به شمار می‌رود؛ لذا عمده بانک‌های مرکزی دنیا موضوع کنترل تورم را به عنوان هدف اصلی سیاست پولی خود دنبال می‌کنند. پیگیری همزمان این سیاست‌ها ضمن ایجاد آرامش و ثبات در بازار‌های دارایی (مسکن، ارز، طلا و خودرو) منجر به کاهش رشد نقدینگی شده است؛ به نحوی که رشد متغیر مذکور طی مسیر کاهشی از ۳۹ درصد در سال ۱۴۰۰ به ۳۱.۱ درصد در سال ۱۴۰۱ و به ۲۶.۹ درصد در شهریور ۱۴۰۲ رسیده است. همچنین به تبع اتخاذ سیاست‌های مزبور، سیالیت نقدینگی با کاهش شدیدی مواجه شده است؛ به نحوی که رشد پول‏-به عنوان جز سیال نقدینگی‏- از محدوده بالای ۷۰ درصد در اغلب هفته‌های اسفندماه ۱۴۰۱ طی روند نزولی به سطح ۳۹ درصد در مهرماه سال جاری رسیده است. سرعت رشد پول معیاری برای سنجش وضعیت انتظارات تورمی است به طوری که افزایش آن، نشان دهنده نگرانی جامعه از رشد قیمت‌ها و تلاش برای تبدیل پول به دارایی‌های امن و مصون از تورم است. در مقابل، اما کاهش سرعت رشد پول، نشان دهنده فروکش کردن انتظارات تورمی و بازگشت اعتماد و آرامش به جامعه نسبت به ثبات قیمت هاست."