مرور روزنامه‌های یکشنبه ۱۸ دی

پنج عامل مهم در اصلاحات بن‌سلمان / جهان از حمله به عین‌الاسد اعتماد به نفس گرفت / چگونه مخالف‌سازی و دشمن‌پروری کنیم؟

خطوط قرمز قطعی ایرانی، انتصاب سردار «رادان» به فرماندهی فراجا، آشتی مصلحتی رجب طیب اردوغان با بشار اسد، تامین کسری ۴۰۰ هزار میلیاردی بودجه از کجا؟ آیا پای رییسی به سد خبرساز باز می‌شود؟ دور باطل احیای برجام، افزایش حقوق قطره چکانی با معیار خط فقر و آیا انتقال آب زاب، نگین فیروزه‌ای ایران را نجات می‌دهد؟ از مواردی است که موضوع گزارش‌های خبری و تحلیلی روزنامه‌های امروز شده است.

کد خبر: ۱۱۵۸۴۴۲

تاریخ: ۱۸ دی ۱۴۰۱ - ۰۴:۳۳

به گزارش «تابناک»؛ روزنامه‌های امروز یکشنبه ۱۸ دی ماه در حالی چاپ و منتشر شد که انتصاب سردار رادان به فرماندهی فراجا، «چم شیر» پشت سد ابهامات، اخطار قانونی درباره تثبیت ارزی و بورس کالا شمشیر داموکلس خودرو در صفحات نخست روزنامه‌های امروز برجسته شده است.

در ادامه تعدادی از یادداشت‌ها و سرمقاله‌های منتشره در روزنامه‌های امروز را مرور می‌کنیم:

پنج عامل مهم در اصلاحات بن‌سلمان

عبدالرضا فرجی‌راد طی یادداشتی در شماره امروز جهان صنعت نوشت: استاد دانشگاه و دیپلمات پیشین نسلی که در عربستان سعودی به رهبری محمد بن‌سلمان قدرت را به دست گرفته، دارای تفکراتی کاملا متفاوت با نسل پیشین و سنتی این کشور است. در واقع بن‌سلمان به عنوان ولیعهد و جوانی جاه‌طلب چند نکته را به خوبی درک کرده است. نخست اینکه نقش انرژی فسیلی در دنیا در حال کمرنگ شدن است و تا چند دهه آینده ثروت و اقتصاد عربستان نمی‌تواند وابسته به انرژی فسیلی باشد.

دوم اینکه بن‌سلمان فهمیده اگر با تکنولوژی هوشمند و تحولاتی که امروز در دنیا به صورت پرشتاب در حال رخ دادن است همراه نشود به سرعت دچار عقب‌ماندگی خواهد شد. مساله سوم این است که نسل کنونی حاکمان عربستان به رهبری بن‌سلمان وجود رقابت در خاورمیانه با کشور‌هایی نظیر ایران، ترکیه و حتی امارات را درک کرده و می‌دانند که باید با استفاده از امتیازاتی که پول نفت برای آن‌ها به همراه آورده به سمت تکنولوژی‌های جدید بروند و در این رقابت ژئوپلیتیک منطقه‌ای به سرعت فاصله با رقبای خود را کاهش دهند و حتی از آن‌ها پیشی بگیرند.

مساله چهارم این است که سعودی‌ها می‌دانند حتی در میان کشور‌های شورای همکاری خلیج فارس نیز رقابت وجود دارد که اگر عربستان برنامه‌های جدیدی را تدوین نکند، از رقبای خود مانند امارات و قطر در این شورا عقب می‌ماند. لازم به ذکر است امارات چیزی از عربستان از منظر تولید و درآمد کم ندارد. به همین دلیل سعودی‌ها به سرعت در حال تنوع‌بخشی به اقتصاد خود هستند. در واقع حاکمان عربستان متوجه شده‌اند که باید برای نسل جوان عربستان به منظور دستیابی به خواسته‌های توسعه و آن چیزی که در دنیای مجازی و سفر‌های خارجی می‌بینند، شرایطی مناسب فراهم کنند.

گزاره پنجم نیز این است که بن‌سلمان به خوبی متوجه شده، برای ادامه و تحقق چنین حرکتی، شرق دور به واسطه سرعت و پیشرفتی که در زمینه تکنولوژی داشته، می‌تواند به عربستان کمک‌های شایان توجهی کند. به همین دلیل است که امروز عربستان تمایل به نزدیکی با کشور‌های شرق دور پیدا کرده و با سیاست اقتصادی به دنبال ایجاد یک تعادل در سیاست خارجی است. در واقع این موضوع به صورت خودکار به ایجاد تعادل در سیاست خارجی نیز سرایت می‌کند. در همین راستا هر چند شاهد هستیم عربستان تعاملش با چین بیشتر به صورت اقتصادی است، اما در عمل در بخش سیاست خارجی و مسائل سیاسی و امنیتی نیز که سال‌ها وابسته به غرب بوده در حال گسترش و تحکیم روابط با پکن است.

نکته مهم دیگر این است که در عربستان، اقدامات و سیاست‌های اقتصادی به اصلاحات اجتماعی در این کشور پیوند خورده است. در واقع اصلی‌ترین هدف طرح‌های اقتصادی حاکمان سعودی، حمایت از نسل جوان این کشور است تا در آینده نظام سیاسی و حکمرانی دچار چالش نشود. به همین دلیل است که شاهد هستیم تحولات اجتماعی که توسط بن‌سلمان کلید خورده، یک رضایت نسبی را در جامعه و به خصوص در میان نسل جوان این کشور ایجاد کرده است. در همین رابطه است که نسل سنتی این کشور یا به صورت خودکار و یا به صورت اجبار از دور خارج می‌شود.

در واقع یکی از دلایلی که محمد بن‌سلمان توانست به صورت غیرقانونی و با خشونت بر رقبای خود غلبه کند در سایه همین اصلاحات و تحولات اجتماعی و اقتصادی بود که ضمن جلب نسل جوانی که نیاز به این تغییرات داشتند، مخالفت‌ها را نیز به حداقل رساند. یعنی این مخالفت‌ها در حد شاهزاده‌ها باقی ماند و به جامعه کشیده نشد؛ بنابراین بدنه جامعه عربستان وقتی مشاهده کرد که یک دعوای قدرت و نیز تحولات اجتماعی در حال رخ دادن است، میان حمایت از روش سنتی حکمرانی، همین تغییرات و اصلاحات اجتماعی را در اولویت خود قرار داده و جدال در بالای حاکمیت را به خود حاکمان واگذار کردند.

جهان از حمله به عین‌الاسد اعتماد به نفس گرفت

رسول سنائی‌راد طی یادداشتی در شماره امروز جوان نوشت: پایگاه هوایی عین‌الاسد که در زمان حکمرانی صدام بر عراق در دهه ۱۹۷۰ ساخته شده و آن زمان قادسیه نام داشت، در استان الانبار قرار دارد. این پایگاه هوایی از زمان اشغال عراق توسط ائتلاف امریکایی از سال ۲۰۰۳ مورد استفاده نیرو‌های مسلح امریکا قرار داشت و از مهم‌ترین پایگاه‌های استقرار نیرو، تجهیزات، عملیات و پشتیبانی اشغالگران به‌حساب می‌آمد.

این پایگاه یکی از مهم‌ترین پایگاه‌های استقرار و بهره‌برداری اشغالگران امریکایی به‌حساب می‌آمد، ولی پس از حمله موشکی نیرو‌های هوافضای سپاه پاسداران انقلاب اسلامی به آن شهرت جهانی پیدا کرد و به نمادی از آسیب‌پذیری و شکست ارتش امریکا در منطقه غرب آسیا تبدیل شد. این حمله تاریخی در زمانی کمتر از یک هفته از ترور قهرمان مبارزه با تروریسم صهیونیستی و تروریسم تکفیری، سردار قاسم سلیمانی و همراهانش در حاشیه فرودگاه بین‌المللی بغداد توسط ارتش اشغالگر امریکا و به دستور شخص رئیس‌جمهور آن کشور، به‌عنوان اولین واکنش سخت جمهوری اسلامی ایران در بامداد روز ۱۸ دی‌ماه ۱۳۹۸ انجام شد. همزمان با این حمله، پایگاه امریکایی دیگری هم در اربیل عراق مورد اصابت موشک‌های ایرانی قرار گرفت و باجود تأیید حمله و انتشار اخبار و مستندات مربوط به خسارت‌های سنگین آن، ارتش امریکا آن را بدون پاسخ گذاشت و رئیس‌جمهور قلدر و قمارباز امریکا، هرگونه تلفات انسانی را انکار کرد و تنها با گذشت چند روز از این حمله به ضربه مغزی نیرو‌های امریکایی بر اثر این جحمله اذعان شد.

اما در گزارش‌های بعدی، وحشت و زمین‌گیر شدن نیرو‌های امریکایی بر اثر این حمله سنگین و سلب شدن هرگونه جرئت واکنش به دلیل پیامد‌های آن و دریافت ضربات شدیدتر، اعتراف شد، چراکه اقدام جمهوری اسلامی به حمله هم از وجاهت و مشروعیت حقوقی برخوردار بود و هم مردم ایران از این حمله و ادامه آن پشتیبانی کرده و خواستار انتقام سخت از تروریست‌های امریکایی بودند. نماد و نمود این مطالبه و اراده ملی را مردم شریف کشورمان در تشییع پیکر شهید سلیمانی و یاران شهیدش به دنیا نشان دادند که همراه با فریاد بلند انتقام موجب هراس کاخ سفید و پنتاگون شده و این پیام را به آنان مخابره کرده بود که هرگونه اشتباه محاسباتی آنان می‌تواند زمینه‌ساز جنگی با نتایج نامعلوم، اما تلفات بسیار سنگین و دامنه‌دار باشد. از این رو، آنان ترجیح دادند با انکار تلفات خود زیر پوشش ضربه مغزی، از ورود به باتلاقی شبیه جنگ ویتنام یا حتی بدتر از آن اجتناب کنند. گرچه پاسخ سخت جمهوری اسلامی ایران به شهادت سردار سلیمانی در حمله به پایگاه هوایی عین‌الاسد، مقتدرانه و کوبنده بود، اما می‌توان آن را فقط یک سیلی برای جلوگیری از ادامه شرارت تروریسم دولتی امریکا به حساب آورد که نمی‌تواند جایگزین انتقام سخت از این حادثه تلخ شود. با وجود این، این سیلی جانانه چند دستاورد و پیامد آشکار و پنهان داشت که به آن ارزشی راهبردی و تعیین‌کننده می‌بخشد. پیامد‌هایی چون؛

۱- اثبات توان و اراده مقابله جمهوری اسلامی با امریکا و تغییر معادله قدرت که در کنار ماجرای سرنگونی هواپیمای بدون سرنشین امریکا، حاکی از شکل‌گیری موازنه جدیدی از قدرت در منطقه و پایان دوران سلطه بلامنازع امریکا بود.

۲- بی‌اعتباری ادعای برتری قدرت امریکا و ذهنیت نظم جهانی تک‌قطبی بعد از فروپاشی شوروی سابق در سطح منطقه و جهان و کاهش اعتبار این کشور نزد متحدان منطقه‌ای و جهانی آن که تا پیش از این به‌دنبال اتحاد و ائتلاف با آن برای تأمین امنیت خود بودند، اما امریکایی‌ها در این حادثه قادر به تأمین امنیتی برای خود نشده بودند.

۳- پدید آمدن یا تشدید اعتمادبه‌نفس در نیرو‌های مخالف امریکا برای ورود به عرصه مقابله و درگیری با امریکا که بیش و پیش از هر جا در خود کشور عراق به ثمر نشسته و پس از این حمله، موج حملات پیاپی علیه پایگاه‌های اشغالگران امریکایی به‌دست نیرو‌های مردمی به صورت مداوم در حال انجام است؛ بنابراین حمله موشکی به عین‌الاسد، انتقام سخت ایران از ترور شهید سلیمانی نبود، اما زمینه‌ساز این انتقام به حساب می‌آید که می‌تواند از ابعاد سخت فراتر برود و ان‌شاءالله با توسعه به ابعاد نرم نه‌تن‌ها سلطه منطقه‌ای و حتی جهانی امریکا را به چالش کشیده و افول قدرت آن را سرعت بخشد.

چگونه مخالف‌سازی و دشمن‌پروری کنیم؟

مجید ابهری طی یادداشتی در شماره امروز آفتاب یزد نوشت: رفتارشناسان و روانشناسان کتب مختلف، مقالات فراوان در زمینه‌های دوستیابی و تبدیل دشمن به دوست نوشته، در اکثر کشور‌ها منتشر کرده و در اختیار علاقمندان قرار داده اند.
این رفتار‌ها محدود به دوران حاضر و زمان‌های معاصر نبوده است و از دوران گذشته سعدی، حافظ و امام محمد غزالی کتب و مطالب منحصر بفردی در قواعد دوستی و نگاهداری دوستی نوشته‌اند که شاهکار‌های ادبیات فارسی می‌باشند.
برتر از منابع یاد شده در نهج البلاغه که بعد از قرآن کریم غنی‌ترین و استوارترین کتاب دینی می‌باشد اندرز‌های متعدد و بیانات مختلفی در زمینه‌های پیشگیری از دشمن‌پروری و دستورات جاویدانی در جهت دوست‌یابی و معیار‌های شناختن دوست تشخیص وی از دشمن وجود دارد، که اگر انسان به این ضوابط توجه و عمل نماید؛ هیچوقت نهال کینه و دشمنی کاشته و آبیاری نمی‌شود.
سعدی سخن بسیار والایی در قاعده نگهداری دوست و مواظبت از تغییر وی به دشمن دارد که وقتی به خانه دوست درآمد چشم وزبان ودست خود را در گور کن تا از آن خانه بدر آیی.
دست خود از اموال و چشم از نوامیس و زبان خود از سخن چینی نگهدار که در این صورت جایگاه تو نزد دوست هر روز رفیع‌تر گردد.

در سطح کلی جامعه نیز دوست‌یابی و تبدیل دشمن به دوست بسیار ساده و مقدور است فقط قصد و اراده لازم دارد.
در چهل سال گذشته دوستان رنگ عوض کرده و نفوذ در صف نزدیکان زیان‌های جبران‌ناپذیر و وحشتناکی بر پیکره کشور و بدنه جامعه وارد نموده‌اند. بسیاری از ترور‌ها و انفجارات و سرقت اطلاعات و جاسوسی با دست کسانی اجرا شده که کسی حتی باور و ظن بد نیز در مورد آن‌ها نداشته است. از این جهت که نام منافق بر افرادی اطلاق می‌شود که زبان آن‌ها صددرصد با اندیشه و نظر آن‌ها متفاوت است.

افراد آموزش دیده در راستای مخالف‌سازی و دشمن‌پروری در سازمان‌های دولتی، خصوصی و حتی سازمان‌های نظامی و امنیتی با رفتار‌های نادرست و خلاف قانون موجب ایجاد نارضایتی در مردم و مایوس نمودن امیدواران می‌شوند.
هنوز هم در بعضی از دوایر وتشکیلات هستند کسانی که با ایجاد تعویق در کار‌های مراجعان، بدزبانی ودرشت گویی به آن‌ها این اشخاص را نسبت به شاکله و سازمان انقلاب بدبین می‌نمایند. بد رفتاری با مراجعان و پاسخ‌های نامناسب به آن‌ها یکی از ساده‌ترین روش‌های مخالف‌سازی بوده که در جامعه ما به وفور مشاهده می‌شود. سپردن مسئولیت‌ها به افراد نامناسب یکی از واضح‌ترین روش‌های مخالف‌پروری و ناراضی‌سازی بوده و رابطه سالاری اساس این رفتار‌ها می‌باشد. گاه بعضی از افراد در لباس دوست و دلسوز، اما در واقع در جایگاه یکی از زنجیره‌های دشمن و ستون پنجم اقدام به پیاده‌سازی طرح‌های شوم دشمنان آشکار و نهان می‌نمایند.
تندروی‌های غیر منطقی و دور از معیار‌های عقلی اصلی‌ترین رفتار مخالف‌سازی افراد بوده و لازم است نخبگان و جوانان دلسوز و علاقمند، نگاه‌ها و سخنان رهبری معظم را به عنوان شاقول درستی و صحت افکار و حرکت‌ها برگزیده و در امور فرهنگی و اجتماعی اساس حرکت‌ها را بر منوال یاد شده قرار دهند.