از چاله فیلترینگ تا چاه بدافزارها!

از اوایل مهرماه اینترنت در ایران محدود شد و تمامی پیام‌رسان‌ها و شبکه‌های اجتماعی پرکاربر زیر تیغ فیلترینگ قرار گرفتند.

کد خبر: ۱۱۵۷۸۹۲

تاریخ: ۱۴ دی ۱۴۰۱ - ۰۹:۵۴

به گزارش «تابناک» به نقل از دنیای اقتصاد، کاربران در طول ۳ ماه گذشته مجبور شده‌اند برای دسترسی به اینترنت جهانی از فیلترشکن‌های متفاوت استفاده کنند و گاهی برای خرید وی‌پی‌ان‌ها هزینه‌های گزافی را بپردازند. با این همه اما چندی پیش وزیر ارتباطات دلیل کندی سرعت اینترنت برای کاربران را استفاده از فیلترشکن عنوان کرد.

این در حالی است که کاربران بدون استفاده از فیلترشکن‌ها امکان دسترسی به اینترنت آزاد را ندارند.

آمارهای گوگل‌پلی نیز نشان می‌دهد در این مدت فیلترشکن‌ها برای کاربران ایرانی جزو پر دانلودترین اپلیکیشن‌ها بوده‌اند. استفاده از فیلترشکن‌های گوناگون تنها برای چند لحظه استفاده از اینترنت بین‌الملل باعث شده کاربران بدون در نظر گرفتن مسائل امنیتی هرگونه اپلیکیشنی را روی تلفن‌های همراه خود نصب کنند. آنها در جست‌وجوی راهی برای دسترسی به اینترنت آزاد حالا به اینترنت ماهواره‌ای استارلینک هم چشم امید دوخته‌اند.

محدودیت‌های اینترنتی اما نه تنها باعث نشد تا کاربران از استفاده اینترنت بین‌الملل دست بکشند، بلکه حتی بررسی داده‌های گوگل‌پلی در پاییز سال جاری توسط سامانه تحلیل داده لایف‌وب هم نشان می‌دهد که از میان ۱۰۰ اپلیکیشن محبوب کاربران ایرانی گوگل‌پلی، بیش از ۷۰ درصد آنها در دسته فیلترشکن‌ها قرار داشته‌اند و پیام‌رسان‌های تلگرام و واتس‌اپ هم در جایگاه هفتم و هشتم این لیست جای گرفته‌اند.

از طرفی استفاده تدریجی از دیش‌های استارلینک برای دسترسی به سرویس اینترنت ماهواره‌ای هم نشان می‌دهد که کاربران به دنبال راه‌های مختلف دور زدن فیلترینگ هستند.

در همین راستا، رئیس اتحادیه دستگاه‌های مخابراتی ارتباطی و لوازم جانبی تهران هم با استناد به گفته‌های یک مقام مسوول، تعداد دیش‌های اینترنت ماهواره‌ای استارلینک فعال در کشور را ۸۰۰ دستگاه اعلام کرد. این موضوع نشان‌دهنده آن است که کاربران تمام تلاش خود را برای داشتن یک اینترنت آزاد به‌کار گرفته‌اند.

حالا فیلترینگ و تلاش برای دور زدن این محدودیت‌ها، با گسترش استفاده از بدافزارها توسط کاربران، امنیت آنها در فضای مجازی را به خطر انداخته است. داده‌های بنیاد Shadowserver که در حوزه امنیت سایبری فعال است، نشان می‌دهد ایران در روزهای گذشته در میان کشورهای با بیشترین آلودگی به بدافزارهای شناخته‌شده قرار گرفته است و متوسط میزان آلودگی سیستم‌های ایران طی سه ماه گذشته، کشور ما را در جایگاه هفتم قرار داده است.

از طرفی گزارش سالانه سایت «کلود فلیر» که یکی از بزرگ‌ترین شبکه‌های تحویل محتوا یا CDN در جهان است، نشان می‌دهد که از انتهای سپتامبر ۲۰۲۲ و همزمان با اعمال محدودیت‌های اینترنتی در ایران، نوع ترافیک ایران تغییر کرده و به نخستین کشور دارای ترافیک مخرب تبدیل شده است که در این میان، استفاده گسترده مردم از ابزارهای رایگان و نامعتبر برای دور زدن فیلترینگ و محدود شدن دسترسی به سرویس‌های نرم‌افزاری مانند گوگل‌پلی و در نتیجه آپدیت نشدن بسیاری از ابزارها، باعث بروز این تغییر ترافیکی شده است.

طبق آمار کلود فلیر، کشورهایی که بیشترین ترافیک مخرب را داشتند، ترکمنستان، جزایر بریتیش ویرجین و جمهوری سیشل هستند، ولی از انتهای سپتامبر نوع ترافیک ایران تغییر کرده و حالا تبدیل به نخستین کشور دارای ترافیک مخرب شده است. این تغییر همزمان با محدودیت‌های گسترده در اینترنت کشور اتفاق افتاده است.