پشت پرده درخواست کشورهای اروپایی برای خروج فوری اتباع خود از ایران

جدای از اقدامات برخی کشور‌های اروپایی در اعلام هشدار قرمز به شهروندان خود نسبت به ایران، اتحادیه اروپا نیز اعلام کرده که موضوع اعمال تحریم‌های حقوق بشری علیه ایران در جلسه آینده شورای روابط خارجی اروپا مطرح خواهد شد.

کد خبر: ۱۱۴۴۰۰۹

تاریخ: ۱۶ مهر ۱۴۰۱ - ۱۳:۵۴

اکرم محمدی منش- بین الملل تابناک: همزمان به وقوع ناآرامی ها در کشور به دنبال فوت مهسا امینی، برخی کشورهای اروپایی نیز فرصت را برای افزایش فشارهای بین المللی بر ایران مناسب دانسته و اقداماتی علیه کشورمان در دستور کار قرار دادند.

در همین رابطه، وزارت اطلاعات جمهوری اسلامی ایران، روز گذشته با صدور بیانیه ای از بازداشت اتباع اروپایی مرتبط با اغتشاشات خبر داد.

در بیانیه وزارت اطلاعات آمده است: تبعه‌ی بیگانه از اتباع آلمان، لهستان، ایتالیا، فرانسه، هلند، سوئد و ... در صحنه‌ی اغتشاشات یا در پشت صحنه‌های توطئه بازداشت شدند.

در این راستا، دولت هلند روز جمعه (۷ اکتبر/ ۱۵مهرماه) از همه اتباع خود خواسته از ایران خارج شوند.
وزارت خارجه هلند علاوه بر این، وضعیت سراسر ایران برای سفر را «قرمز» اعلام کرد و به تمامی اتباعش توصیه کرده از سفر به ایران خودداری کنند.

بیشتر بخوانید

کمبود سوخت در پمپ بنزین‌های فرانسه

با آنکه ناآرامی ها در ایران به پایان رسیده، هلند دلیل این تصمیم را «اعتراض‌ها به قتل مهسا امینی» ذکر کرده است.
ساعاتی بعد از صدور این بیانیه از سوی هلند، فرانسه نیز از شهروندانش خواست هر چه سریعتر خاک ایران را ترک کنند.

فرانسه مدعی شد شهروندان این کشور در معرض بازداشت‌های خودسرانه قرار دارند.

وزارت خارجه فرانسه در بیانیه‌ای تصریح کرد: «هر فرانسوی که در حال بازدید از ایران است، از جمله شهروندان دو تابعیتی در معرض دستگیری، بازداشت خودسرانه و دادگاه غیرمنصفانه قرار دارد.»

این بیانیه بعد از آن صادر شده که ایران اقدام به انتشار فیلمی از اعترافات دو جاسوس دستگیر شده فرانسوی که برای ایجاد آشوب در کشور تلاش می‌کردند، نمودهاست.

در همین رابطه، دکتر «ابراهیم باقری» کارشناس مسائل اروپا در گفت‌وگو با تابناک اظهار داشت: کشورهای اروپایی همواره از هرگونه اعتراض و ناآرامی در ایران حمایت و تلاش کرده اند از این طریق ایران را تحت فشار قرار دهند و در پرونده های مورد اختلاف امتیازگیری کنند.

وی افزود: در ناآرامی‌های سال‌های ۸۸، ۹۶ و ۹۸ همانند ناآرامی‌های اخیر، کشور‌های اروپایی به بهانه‌های حقوق بشری سعی کردند از این مساله در راستای تحت فشار گذاشتن جمهوری اسلامی ایران استفاده کنند. البته این دستورکار‌ها تاکنون دستاوردی برای آن‌ها نداشته است.

این کارشناس مسائل اروپا به تحرکات اخیر کشور‌های اروپایی برای اعمال تحریم‌های حقوق بشری با اهداف خاص تحت فشار گذاشتن ایران و امتیازگیری در سایر حوزه‌ها اشاره کرده و توضیح داد: جدای از اقدامات برخی کشور‌های اروپایی در اعلام هشدار قرمز به شهروندن خود نسبت به ایران، اتحادیه اروپا نیز اعلام کرده که موضوع اعمال تحریم‌های حقوق بشری علیه ایران در جلسه آینده شورای روابط خارجی اروپا مطرح خواهد شد.

این بیانیه در حالی مطرح می‌شود که لورنس نورمن، خبرنگار روزنامه وال‌استریت ژورنال در توییتی با آوردن متن بیانیه اتحادیه اروپا به نقل از دیپلمات‌هایی که نام آن‌ها را نیاورده است، نوشت: «اتحادیه اروپا تحریم‌هایی را به دلیل سرکوب اعتراضات علیه جمهوری اسلامی ایران اعمال خواهد کرد».

همزمان پیتر استانو، سخنگوی مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا نیز درباره گزینه‌های احتمالی این اتحادیه در تحریم حقوق بشری ایران گفت: «ماهیت دیپلماسی محرمانه بودن آن است، در حالی که فرآیند‌های آماده سازی تصمیم در حال انجام است».

وی تاکید کرد: اتحادیه اروپا در بیانیه‌ای که اخیراً منتشر شد، هر آنچه در این مرحله مهم می‌داند علنی اعلام کرد. استانو به جلسه مطبوعاتی جمعه پیش نیز اشاره کرد که طی آن به همین موضوع پرداخته شده است؛ جلسه‌ای که استانو در آن به فهرست ۹۰ نفره اتحادیه اروپا در تحریم مقام‌های ایرانی اشاره کرده که پیش از این در لیست سیاه اروپا قرار گرفته بودند.

متعاقب آن جوزپ بورل، مسئول سیاست خارجه اتحادیه اروپا نیز به نشست بعدی شورای روابط خارجی اروپا (در تاریخ ۱۷ اکتبر/ ۲۵ مهر) اشاره و عنوان کرد در حال بررسی تحریم‌های جدید علیه ایران هستسم و به بررسی این مساله تا نشست بعدی شورای روابط خارجی ادامه خواهیم داد.

اظهارات بورل در حالی است که حسین امیر عبداللهیان، وزیر خارجه ایران، روز گذشته در گفت‌و‌گوی تلفنی با وی گفته بود که اگر اتحادیه اروپا بر اساس اتهامات بی اساس و در جهت ترغیب آشوبگران و تروریست‌هایی که جان و مال مردم ایران را هدف قرار داده‌اند، اقدام سیاسی شتاب زده‌ای کند، بداند پاسخ متقابل می‌دهیم. به دنبال واکنش ایران، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا نیز به امیر عبداللهیان گفته بود: «می‌پذیرم که آشوب و تروریسم، موضوعی است که با اعتراضات مسالمت آمیز ـ که باید پاسخ مناسبی به آن داده شود ـ تفاوت دارد و درصدد نیستیم روابط اتحادیه اروپا با جمهوری اسلامی ایران دچار مشکل شود.»

ابراهیم باقری ادامه داد: به نظر می‌رسد هشدار برخی کشور‌های اروپایی به شهروندان خود در ایران و درخواست دو کشور هلند و فرانسه به ترک شهروندان خود از ایران تصمیمی است که در حاشیه نشست جامعه سیاسی اروپا در پراگ مطرح شده است. با توجه به اینکه نشست بعدی شورای روابط خارجی اتحادیه اروپا قرار است در تاریخ ۱۷ اکتبر (۲۵ مهر) در لوکزامبورگ برگزار شود، تحرکات اخیر کشور‌های اروپایی در اعمال تحریم‌های همه جانبه در قبال ایران در قالب اتحادیه اروپا و درخواست روز گذشته دولت‌های هلند و فرانسه از اتباع خود برای ترک ایران و هشدار برخی دیگر از کشور‌های اروپایی به شهروندان خود در ایران از چند منظر قابل بررسی است:

نخست اینکه به زعم بسیاری از کشور‌های اروپایی به ویژه کشور‌های آتلانتیک گرا و نزدیک به ایالات متحده، معتقدند که برای بیش از دو دهه از زمانی که مذاکرات هسته‌ای با ایران شروع شده است، تحریم‌های حقوق بشری علیه ایران به حاشیه رفته و با جدیت بیشتری پیگیری نشده است. از منظر این گروه از کشور‌ها که انگلیس رهبری آن‌ها را بر عهده دارد، تحریم‌های حقوق بشری نیز باید در کنار سایر تحریم‌ها جمهوری اسلامی ایران را تحت فشار قرار دهد. این مساله هر چند در اعتراضات سال‌های ۱۳۹۶ و ۱۳۹۸ نیز دنبال شده بود، اکنون جدا هم به لحاظ نهادی در قالب اتحادیه اروپا و هم از طریق کشور‌های مختلف اروپایی پیگیری می‌شود.

دوم آنکه با توجه به بن بست ایجاد شده در مذاکرات احیای برجام و تلاش ایالات متحده و اروپا برای تحت فشار گذاشتن ایران از طریق اعمال تحریم های متعدد، تحریم های حقوق بشری به نوعی تکمیل کننده پازل تحریم ها علیه ایران است که از منظر آنها، وضعیت کنونی اعتراضات در ایران فرصت چنین کاری را ایجاد کرده است.

سوم اینکه اینکه این کشورها احتمال دستگیری عوامل خود در داخل ایران را دارند و این اظهارات به نوعی پیش دستی برای جلوگیری از این مساله است. در واقع کشورهای اروپایی درصددند نخست با اضطراری نشان دادن وضعیت ایران توجه جهانیان و واکنش های آنان را به هر نوع دستگیری در داخل ایران معطوف کرده و نوعی بازدارندگی در برابر دستگیری عوامل خود در ایران ایجاد کنند.