تالاب لبریز از رسوبات انزلی؛ ناتوان در برابر هضم سیلاب

انباشت رسوباتی که طی سالیان متمادی حیات تالاب بین المللی انزلی را به مخاطره انداخته حال مسئولان اجرایی و کارشناسان استانی را یکصدا ساخته که این تالاب برای هضم سیلاب‌های فصلی نیازمند لاایروبی فوی است.

کد خبر: ۱۱۳۳۲۱۷

تاریخ: ۱۳ مرداد ۱۴۰۱ - ۰۸:۲۴

به گزارش ایرنا ،کاهش یک متری تراز آب دریای خزر ، عدم رعایت حق آبه تالاب انزلی ، انباشت انواع رسوبات، دفع غیر اصولی فاضلاب و ورود انواع پساب های خانگی و آلاینده ها تهدیدی برای حیات تالاب انزلی بشمار می رود.

اگرچه اطلاعات علمی دقیقی از میزان و حجم رسوبات وارده به تلاب انزلی وجود ندارد اما برخی به نقل از سازمان خواروبار و کشاورزی سازمان ملل متحد بار رسوبی وارده به تالاب انزلی را حدود ۳۸۶ هزار و ۶۰۲ تن اعلام کرده اند .

به گفته کارشناسان و پژوهشگران حوزه تالاب ، تالاب انزلی به جهت انباشت رسوبات از حالت اسفنجی خارج شده و دیگر توان جذب آب در خود را ندارد لذا وقوع هر نوع سیلاب در بالادست زنگ خطری برای شهرهای همجوار (انزلی، صومعه سرا ، رشت و خمام ) با این تالاب است.

لبریزی تالاب انزلی از رسوبات و آمادگی برای سیلابی شدن

فرماندار بندرانزلی اخیراً طی نشستی که با مدیرکل زمین شناسی و اکتشافات معدنی استان گیلان و رئیس اداره ارتباطات و اطلاعات اداره کل زمین شناسی و اکتشافات معدنی استان گیلان در راستای اجرای طرح مطالعات تالابهای استان گیلان برگزار شد، تالاب انزلی را به کاسه ای که اکنون از انواع رسوبات لبریز شده تشبیه کرد و گفت : اگر تالاب انزلی بصورت درست و اصولی لایروبی نشود این شهرستان با سیل های هولناکی مواجه خواهد بود که به تبع آن شهرهای همجوار نیز از این آسیب بی نصیب نخواهند ماند .

محمد پورخوش سعادت تصریح کرد : حوضچه غربی و مرکزی تالاب انزلی در مدتی کوتاه کاملا پر شده و کارکرد تالاب از حالت ضربه‌گیری سیلاب خارج شده است . اگر سیلی در نواحی مسکونی کم ارتفاع رخ دهد، تاسیسات زیربنایی مثل آب و فاضلاب، برق و گاز ما به شدت تخریب خواهند شد .

وی خواستار تخصیص اعتبارلازم برای تامین تجهیزات مقابله با سیلاب‌ها و حوادث احتمالی شد و افزود : برخی اعتقاد بر خودپالایی تالاب دارند اما در اکوسیستمی که دستکاری شده و ورودی تالاب به دریا با احداث موج شکن مسدود شده این امر چگونه امکانپذیر خواهد بود؟

فرماندار خاطر نشان کرد : خودپالایی تالاب حرف غلطی است و ما باید هرچه سریعتر رسوب‌زدایی را آغاز کنیم .احیای آب بندان‌ها نیز به مدیریت آب در حوضه آبخیز و وابستگی کشاورزان به آب تالاب در فصل کشاورزی و کاهش ورود رسوبات به تالاب کمک می کند.

وی با تاکید بر اجرای برنامه‌های بلندمدت مانند مدیریت رسوب و توجه به آبخیز داری در راستای احیاء تالاب انزلی ، گفت : ابتدا باید مدیریت یکپارچه وجود داشته باشد و مطالعات کارشناسی در خصوص تالاب انزلی انجام شود در این راستا همراهی جوامع محلی و سازمان‌های مردم‌نهاد نیز مفید خواهد بود.

نیاز فوری از تالاب به لایروبی

رئیس اداره ارتباطات و اطلاعات اداره کل زمین شناسی و اکتشافات معدنی استان گیلان نیز در گفت و گو با ایرنا با بیان اینکه لایروبی تالاب انزلی باید به سرعت و فوری انجام شود گفت : تالاب انزلی به لایروبی اساسی نیاز دارد اما این از حیطه اختیارات زمین شناسی خارج است ، این سازمان مطالعات را انجام و راهکار مناسب را ارائه می دهدو این دستگاههای اجرایی هستند که باید اقدامات فوری و عاجل را انجام دهند .

پانته‌آ گیاهچی اضافه کرد: تالاب انزلی بر اثر انباشت با انواع رسوبات به تدریج روند خشک شدن را طی می‌کند و در حل حاضر از حالت اسفنجی جاذب آب خارج شده و بصورت خمیری و سیلیت درآمده است.

وی تصریح کرد: تالاب انزلی اقداماتی ضرب الاجلی و سریع در رابطه با احیای تالاب در کنار مطالعات اصولی و سیستماتیک نیاز دارد؛ اگر عمق تالاب از آنچه که هست کمتر شود بارندگی منجر به سیلاب خواهد شد و آب در شهر و منازل مردم جاری می شود.

گیاهچی با تاکید بر اینکه باید سعی کنیم وضعیت موجود را حفظ کنیم، اظهار داشت: یکی از دغدغه های حاضر متولیان فضایی برای تخلیه رسوبات است. کشورهای توسعه یافته که تکنولوژی و توان استخراج مواد آلوده از رسوبات را دارند، این رسوبات را در صنعت بکار می‌گیرند و مواد آلی باقی مانده در کشاورزی استفاده می‌شود و یا بصورت بلوک به کشورهای متقاضی فروخته می شود. اگر در کشور ما تکنولوژی لازم برای استخراج وجود ندارد می توان این مواد را به کشورهای متقاضی فروخت.

شناسایی نقاط بحرانی انباشت رسوب تالاب انزلی

مدیرکل زمین شناسی و اکتشافات معدنی استان گیلان با بیان اینکه سازمان زمین شناسی نقاط بحرانی انباشت رسوب در تالاب انزلی را شناسایی است ، افزود: برای شهرستان بندرانزلی و استان گیلان ۱۰ پروژه در قالب گزارش و نقشه تدوین شده و نقشه مقیاس ۵۰ هزار زمین ریخت شناسی انزلی با هزینه ای بالغ بر ۲۰۰ میلیون تومان در حال انجام است که در این نقشه نقاط خشک شده تالاب انزلی مشخص خواهد شد .

مسلم امانی به ایرنا گفت: پایش داده ها نشان می دهد بیشترین رسوبات از رودخانه پسیخان وارد تالاب انزلی می شود و باید در این نقطه جلوی ورود رسوب به تالاب انزلی گرفته شود . علاوه بر ورود انواع رسوبات ، فاضلاب ها و زباله ها به تالاب، اجرای پروژه کنارگذر انزلی نیز که این تالاب را به ۲ قسمت تقسیم کرده است یکی از عوامل دخیل در روند خشکی تالاب انزلی محسوب می شود .

وی با اشاره به ساخت و سازهای غیرقانونی در حریم رودخانه ها گفت: با بررسی مسیرهای هوایی رودخانه ها در دهه های مختلف و مقایسه آن با حال حاضر می توان دید مسیر اصلی رودخانه ها تغییر کرده است و ساخت سازهای غیرمجاز در حرایم رودخانه ها نیز در این انحراف مسیر نقش پررنگی داشته اند. اگر دستکاری انسان در طبیعت نبود سیلاب مسیر خود را باز می یافت.

امانی با بیان اینکه این دستکاریها و انباشت رسوبات خطر وقوع سیلاب را در انزلی و سایر شهرهای مجاور تالاب را افزایش داده است افزود: در صورت بروز سیلاب شهرستانهای خمام ، بخش پیر بازار و نقاط مختلفی از شهرها و روستاهای همجوار با خطر سیلاب مواجه خواهند شد . در این راستا سازمان زمین شناسی طرح مطالعات تالابهای استان گیلان به بصورت پایلوت در بندرانزلی اجرا خواهد کرد.

اجرای طرح مطالعات تالابهای استان گیلان بصورت پایلوت در بندرانزلی

مدیرکل زمین شناسی و اکتشافات معدنی استان گیلان از اجرای طرح مطالعات تالابهای استان به مرکزیت انزلی خبر داد و افزود : سازمان زمین شناسی برنامه های مطالعاتی را در زمینه رسوب شناسی ، ژئوشیمی رسوبی و آلاینده های زیست محیطی در رودخانه های منتهی به تالاب انزلی در دست اجرا و بررسی دارد که این طرح از شهریور ماه امسال آغاز به کار خواهد کرد.

امانی ادامه داد : در این طرح 18 ماهه مطالعاتی ۲ دستگاه در آبکنار و سرخانکل مستقر می شود که بصورت توالی ۲۴ ساعته نرخ رسوب را پایش می کنند . علاوه بر این در هر ۲۵۰ متر مغز گیری تا عمق ۶ متر انجام می شود تا لایه بندی های رسوبات تالاب مانند دانه بندی و جنس رسوب مشخص شود.