مرور روزنامه‌های یکشنبه ۲۱ فروردین

حمله به روحانیون و لزوم اصلاح یک چرخه معیوب/دستاورد‌های هسته‌ای جدید کشور و مذاکرات وین/تعمیق تخاصم تهران و تل‌آویو

رونمایی از ۹ دستاورد هسته‌ای در حضور رئیس‌جمهور، گرد و غبار تا فردا مهمان تهرانی‌هاست، نغمه‌های پیروزی در دژ ‏کی‌یف، چاقی؛ بلای جان یک سوم دانش‌آموزان ایرانی، پیام قاطع رئیسی از تهران به وین، جیب خالی فدراسیون ۴۳۰ میلیاردی ‏در سال جام جهانی، کدام سرمایه‌گذار خارجی با ۹۰ هزار یورو به ایران می‌آید؟ در انتظار ترمزی برای گرانی، جولان میکرون ‏و اُمیکرون! احتمال حذف دلار از معاملات نفتی ایران با جایگزینی ریال و طلا و کدام سرمایه‌گذار خارجی با ۹۰ هزار یورو به ‏ایران می‌آید؟ از مواردی است که موضوع گزارش‌های خبری و تحلیلی روزنامه‌های امروز شده است. ‏

کد خبر: ۱۱۱۲۹۸۴

تاریخ: ۲۱ فروردين ۱۴۰۱ - ۰۶:۳۸

به گزارش «تابناک»؛ روزنامه‌های امروز یکشنبه ۲۱ فروردین در حالی چاپ و منتشر شد که نگرانی از پیک بعدی کرونا ‏درایران، اجرای چراغ خاموش طرح صیانت، اتراق گرد و غبار در بیشتر مناطق کشور، آغاز ساخت نخستین پتروپالایشگاه کشور ‏و تهدید نوین صهیونیست‌ها در صفحات نخست روزنامه‌های امروز برجسته شده است. ‏

در ادامه تعدادی از یادداشت‌ها و سرمقاله‌های مننتشره در روزنامه‌های امروز را مرور می‌کنیم: ‏

حمله به روحانیون و لزوم اصلاح یک چرخه معیوب

ولی الله شجاع پوریان، مدیرمسئول همدلی با عنوان حمله به روحانیون و لزوم اصلاح یک چرخه معیوب در سرمقاله‌ی امروز ابن ‏روزنامه نوشت: از زمان حضور اسلام و در دوره‌های مختلف سیاسی و اجتماعی، همیشه روحانیت اصیل طبقه‌ای قابل‌احترام نزد ‏ایرانیان بوده است، تصدی بسیاری از امور دینی و دنیوی مردم توسط روحانیون صورت گرفته و فارغ از اینکه هرکدام از ‏سلسله‌های پادشاهی چه اهمیتی برای دین قائل بوده‌اند، روحانیون حتماً از مهم‌ترین و تأثیرگذارترین اقشار هر دوره بوده‌اند. شروع ‏بیداری ایرانیان و ماجرای تحریم تنباکو متأثر از جایگاه روحانیت در کشور بود و پس‌ازآن نیز در جنبش مشروطه، حوادث مهم ‏تاریخی و اجتماعی روحانیون پیش‌قراول مطالبات اجتماعی و سیاسی ایرانیان بوده‌اند، تا جایی که پس از انقلاب مشروطه و تشکیل ‏مجلس، روحانیون و طلاب نیز همچون شاهزادگان و قاجار، اعیان و اشراف، تجار، زمین‌داران و صنعتگران دارای حق انتخاب ‏شدن در مجلس بودند، ازاین‌رو نمی‌توان کتمان کرد که مقام و منزلت روحانیون به دوران پیروزی انقلاب اسلامی محدود نیست و ‏از دیرباز روحانیون مورداحترام ایرانیان بوده‌اند. اما تکرار برخی رفتار‌ها و گسترش بدبینی‌ها نسبت به روحانیون به‌ویژه در ‏سال‌های اخیر تلنگری است که ما را وامی‌دارد به واکاوی این پدیده بپردازیم. تازه‌ترین اتفاق در مشهد و حمله به سه روحانی، نابینا ‏کردن روحانی مسجد انصارالحسین در تهران، حمله به امام جماعت دانشگاه علوم پزشکی تهران، مجروح کردن امام‌جمعه روستای ‏معتمدیه، ضرب و شتم روحانی مشهدی در کرمانشاه، حمله به یک روحانی در مترو شهرری، حمله با قمه به روحانی در میدان ‏خراسان، ضرب و شتم امام جماعت مسجد دانشگاه امام صادق در مترو امام خمینی (ره)، به آتش کشیدن خودرو یک روحانی در قم، ‏حمله به دو روحانی در نیشابور، کتک زدن یک روحانی مقابل دخترش در قم، شهادت امام جماعت مسجد حاج کربعلی در همدان، ‏شهادت امام جمعه کازرون، حمله ۹ جوان به طلبه جوان در کرج، حمله به یک طلبه در ملایر، کتک خوردن یک روحانی در ‏قزوین و حمله با تیغ به یک روحانی در منطقه تهران‌نو نیز بخشی از حوادث ناگواری است که نشان می‎دهد حمله به روحانیون ‏شیعه به یک‌رویه تکراری در دهه گذشته تبدیل‌شده و این پدیده نیاز به واکاوی و آسیب‌شناسی جدی دارد.

برخی در دفاع از این ‏حملات کور و غیرانسانی، عملکرد برخی روحانیون دارای جایگاه در حاکمیت را دلیل موجهی برای حمله به این قشر می‌دانند، اما ‏واقع‌بینانه آن است که اولاً درصد کمی از قشر روحانیون در حکومت سهیم‌اند و در کنار ارتقای سطح رفاهی این قشر از ‏روحانیت، هنوز هم طلبه‌ها و روحانیون زیادی هستند که بدون وابستگی به حکومت و با کمترین درآمد به زندگی سالم، زاهدانه و ‏به‌دوراز رویکرد‌های سیاسی مشغول هستند و موردتکریم مردم نیز قرار دارند، حتی اگر نقدی بر عملکرد روحانیت در نحوه اداره ‏کشور وجود داشته باشد، باید حساب روحانیون دارای مسئولیت کلان را از طلبه‌ها و روحانیون عادی که اتفاقاً هنوز هم مورد رجوع ‏مردم هستند، جدا کرد.

از طرفی بر فرض مقصر بودن روحانیون حکومتی کدام مکتب و عقل سلیمی این‌چنین خشونت‌ورزی و ‏حملات کور حتی به مسئولان مقصر را تجویز و تأیید کرده است؟ اگر هر کسی به فراخور تشخیص و داوری خود بخواهد مسئولی ‏یا مدیری را اعم از روحانی یا غیر روحانی مجازات کند، آیا نتیجه‌ای جز هرج‌ومرج و آنارشیسم خواهد داشت؟ آیا شاهد بازتولید ‏خشونت در جامعه به‌عناوین‌مختلف نخواهیم بود؟ حمله به روحانیون همان‌قدر اشتباه است که حمله آمران به معروف و ناهیان از ‏منکر به شهروندان. خشونت، خشونت تولید می‌کند و هیچ جامعه‌ای با بازتولید خشونت به امنیت، آرامش و توسعه نرسیده است. ‏یکی از عوامل اصلی موردتکریم روحانیون، در چند قرن گذشته، قرار گرفتن روحانیت در کنار مردم و پیگیری مطالبات و بیان ‏دغدغه‌ها و نگرانی مردم بوده است، رویکردی که در این سال‌ها توسط بخش قابل‌توجهی از روحانیون حاکمیتی کنار گذاشته‌شده ‏است؛ گواه زنده، آنکه در روز‌های گذشته در گیرودار افزایش سرسام‌آور مواد غذایی در ماه رمضان، ائمه جمعه که باید بلندگوی ‏جامعه برای بیان اعتراضات و گلایه‌ها باشند، به صورتی هماهنگ بی‌توجه به رنج‌های معیشتی مردم، اعتراض خود را به «عدم ‏اجرای طرح صیانت» معطوف کردند؛ طرحی که خود به گواه فعالان اجتماعی و اقتصادی دریچه دیگری از معیشت بخش زیادی ‏از مردم را نیز مسدود می‌کند. این یعنی یک دنیا فاصله میان دغدغه‌های مردم و آنچه از تریبون نماز جمعه و از سوی روحانیون ‏مطرح می‌شود. اگر بناست در آینده شاهد افزایش و تکرار این حوادث کور و تلخ نباشیم، باید هم منتقدان روحانیت و هم بزرگان ‏روحانیت واقعیت‌های موجود را مرور کرده و در رفتار خود تجدیدنظر کنند تا این چرخه شوم و معیوب اصلاح شود‎. ‎

دستاورد‌های هسته‌ای جدید کشور و مذاکرات وین

موسوی خلخالی‎ ‎‏ طی یادداشتی در شماره امروز شرق با عنوان دستاورد‌های هسته‌ای جدید کشور و مذاکرات وین نوشت: محمد ‏اسلامی، رئیس سازمان انرژی اتمی کشورمان، اعلام کرده است که در شانزدهمین سال روز ملی فناوری هسته‌ای که امروز شنبه ‏با حضور رئیس‌جمهور برگزار می‌شود، از دستاورد‌های جدید هسته‌ای کشورمان در زمینه‌های مختلف پزشکی و کشاورزی و ‏زیست‌محیطی و همچنین توسعه‌های زیرساخت هسته‌ای کشور بهره‌برداری می‌شود. آنچه امروز رونمایی خواهد شد، در نتیجه ‏سرمایه‌گذاری‌های کلان و مؤثر کشور در راستای توسعه توان هسته‌ای و زیرساخت‌های کشورمان است که می‌تواند در جهت ‏توسعه اقتصادی و زیربنا‌های کشور و همچنین رفع بسیاری از نیاز‌های کشورمان به‌ویژه در زمینه درمانی، کشاورزی و تأمین آب ‏مورد نیاز مؤثر باشد. این در حالی است که مذاکرات هسته‌ای کشورمان برای بازگشت آمریکا به توافق و رفع تحریم‌ها به اوج خود ‏رسیده و وارد فاز حساس و سرنوشت‌سازی شده است.

به گفته مقامات ارشد کشورمان از جمله حسین امیرعبداللهیان، وزیر امور ‏خارجه کشورمان، مذاکرات هسته‌ای به توافق نهایی بسیار نزدیک شده و تنها یک یا دو مورد حل‌نشده باقی مانده که به اتخاذ ‏تصمیم‌های سیاسی نیاز دارد. در اینجا این پرسش مطرح می‌شود که دستاورد‌های جدید هسته‌ای کشورمان، به‌ویژه آن دسته از ‏دستاورد‌ها که می‌تواند نزد غربی‌ها حساسیت ایجاد کند، تا چه اندازه می‌تواند بر مذاکرات هسته‌ای تأثیر بگذارد؟ آیا این دستاورد‌ها ‏می‌تواند توان تازه‌ای به مذاکره‌کنندگان بدهد که با دست پرتری در گفتگو‌ها شرکت کنند و امتیاز بگیرند یا اینکه حساسیت طرف ‏مقابل را تشدید خواهد کرد و این موضوع روند مذاکرات را پیچیده‌تر خواهد کرد؟ با توجه به سیر حرکت هسته‌ای کشور در ‏سال‌های اخیر، بعید به نظر می‌رسد که این دستاورد‌ها بتواند تأثیر عمیقی بر مذاکرات بگذارد. قبل از هر چیز باید به این نکته ‏اشاره کنیم که تمامی این دستاورد‌ها که در چارچوب تحقیق و توسعه نیز می‌گنجد، ذیل برجام است و به‌هیچ‌وجه خارج از خطوط ‏برجام نیست؛ بنابراین درصورتی که اتفاق خاصی نیفتد و مسئله خاصی پیش نیاید، انتظار نمی‌رود این دستاورد‌ها خدشه‌ای به روند ‏مذاکرات وارد کند.

نکته دیگری که می‌توان به آن اشاره کرد، خود توانایی هسته‌ای ایران است. برخلاف آنچه دولت قبلی آمریکا ‏انتظار داشت و حتی جناحی در دولت فعلی آمریکا انتظار داشته است، توانایی هسته‌ای ایران با وجود فشار‌های موجود و اعمال ‏تحریم‌های سخت نه‌تن‌ها کُند نشده بلکه سرعت هم گرفته است. فراموش نکنیم که هدف اصلی آمریکا و متحدان غربی‌اش از امضای ‏برجام محدودکردن توانایی هسته‌ای ایران و اعمال نظارت‌های سخت بر آن بود. حالا آمریکایی‌ها به‌روشنی می‌بینند که خروجشان ‏از برجام و تلاش برای بی‌اثرکردن آن، نه‌تن‌ها باعث کندشدن برنامه هسته‌ای ایران نشده، بلکه توسعه هسته‌ای کشور به روال ‏طبیعی، با وجود سختی‌های بسیار، ادامه داشته است. حتی اقدامات ایذایی اسرائیل علیه برنامه هسته‌ای کشورمان که هیچ‌گاه با ‏محکومیت کشور‌های غربی و شریک در برجام همراه نشد نیز نتوانسته است حرکت آن را متوقف یا کُند کند. از این بابت می‌توان ‏گفت دستاورد‌های هسته‌ای کشورمان می‌تواند پاسخی کوبنده به مدعیان کُندکردن حرکت هسته‌ای ایران باشد. اما این دستاورد‌ها تا ‏چه اندازه می‌تواند به مذاکره‌کنندگان کمک کند؟ هنگامی که ایران غنی‌سازی ۶۰ درصدی را آغاز کرد، حرکت آمریکایی‌ها و ‏متحدان اروپایی‌شان برای مذاکره با ایران شتاب گرفت و روند مذاکرات در وین برای رسیدن به نتیجه سریع‌تر شد. غنی‌سازی ‏‏۶۰‌درصدی خط قرمزی بود که طرف غربی هیچ‌گاه گمان نمی‌کرد ایران به سمت آن برود.

اما در اوج بحران در روابط ایران و ‏آمریکا که جهان عملا نظاره‌گر تنش‌آفرینی‌های طرف آمریکایی و بی‌عملی طرف اروپایی بود، آغاز غنی‌سازی ۶۰‌درصدی توسط ‏ایران، به دلیل وجود فضای سخت و حساس و همچنین تشدید انتقاد‌ها به رفتار‌های غرب در جامعه جهانی سبب شد غربی‌ها نتوانند ‏اقدام خاصی انجام دهند. این بار به نظر نمی‌رسد توسعه برنامه هسته‌ای ایران به حساسیت غنی‌سازی ۶۰‌درصدی باشد. ‏درحال‌حاضر آنچه برای طرف غربی حساسیت‌برانگیز است، فاصله زمانی ایران تا ساخت بمب اتم است. برخی محافل آمریکایی ‏می‌گویند این فاصله درحال‌حاضر به دو هفته کاهش یافته درحالی‌که آنچه مطلوب است، فاصله زمانی دست‌کم یک سال است و ‏انتظار می‌رود با احیای مجدد برجام به دو سال هم کاهش یابد. اگر دستاورد‌های هسته‌ای کشور بازگوکننده این بخش از نگرانی ‏غرب باشد، احتمال دارد واکنشی از جانب غرب را به دنبال داشته باشد، در غیر این صورت انتظار نمی‌رود تأثیر چندانی بر ‏تحرکات غرب داشته باشد. شاید بتوان گفت بیشترین احساس خوشحالی را خود سازمان انرژی اتمی داشته باشد که بر توسعه ‏برنامه هسته‌ای کشور همواره اصرار داشته و دستاورد‌های جدید را در راستای برنامه‌های خود می‌داند‎. ‎

تعمیق تخاصم تهران و تل‌آویو

نادر کریمی‌جونی طی یادداشتی در شماره امروز جهان صنعت با عنوان تعمیق تخاصم تهران و تل‌آویو نوشت: حضور رژیم ‏صهیونیستی در منطقه خاورمیانه به‌طور اخص در خلیج‌فارس حساسیت منفی مقامات تهران را برانگیخته است. تا همین دو سال ‏گذشته صلح رژیم صهیونیستی با کشور‌های عربی و اسلامی چندان در دسترس به نظر نمی‌رسید و در کانون‌های هوادار ‏فلسطینی‌ها، تلاش تل‌آویو و ایالات‌متحده را در زمینه برقراری صلح میان اعراب و مسلمانان با رژیم صهیونیستی از پیش ‏شکست‌خورده می‌دانستند. ‏

تمام مخالفت‌هایی که از سوی گروه‌ها، کشور‌ها و افکار عمومی مسلمان‌ها علیه این عادی‌سازی صورت گرفت البته کامیاب نبود و ‏نتوانست از عمیق‌تر شدن روابط دولت‌های عربی با دولت رژیم صهیونیستی جلوگیری کند. روشن است که با بهبود این روابط، ‏گام به گام حضور و نفوذ رژیم صهیونیستی در خلیج‌فارس گسترش پیدا می‌کرد و به همان نسبت نگرانی‌ها در تهران، بیشتر و ‏بیشتر می‌شد. در این دوران ایران با شدیدترین لحن نسبت به همسایگی رژیم صهیونیستی با ایران هشدار می‌داد و به رهبران ‏کشور‌های عربی حوزه خلیج‌فارس گوشزد می‌کرد که این بازی برایشان عواقب خطرناکی دربر خواهد داشت. نمی‌توان انکار کرد ‏که در همان حال و در تل‌آویو از اینکه رژیم صهیونیستی توانسته حضور ایران در سوریه و همسایگی با رژیم صهیونیستی را ‏تلافی کند و پس از حضور غیررسمی در کردستان عراق این‌بار در کشور‌های عربی جنوب ایران حضور رسمی داشته باشد، ‏خوشحالی حاکم بود و جشن گرفته می‌شد‎. ‎

صهیونیست‌ها به ویژه خوشحال بودند که می‌توانند در نزدیکی مرز‌های ایران فعالیت‌های تهران و هوادارانش را در سوریه و لبنان ‏پاسخ دهند و از موضع بالاتری با مهم‌ترین دشمن خود مقابله کنند. در عین حال ایران از آنچه که همسایگی با رژیم صهیونیستی ‏در عراق یا خلیج‌فارس یاد می‌کرد نگران بود. این نگرانی به طور شفاف در موضع‌گیری‌های مقامات وزارت امور خارجه و ‏چهره‌های نظامی کشورمان به چشم می‌خورد با این حال صهیونیست‌ها اراده خود را بر باقی ماندن در خلیج‌فارس معطوف کرده و ‏درصدد نفوذ در ترتیبات و ساختار امنیتی خلیج‌فارس هستند. از جمله این تلاش‌ها می‌تواند فعالیت‌ها و رایزنی‌های فشرده مقامات ‏نظامی- امنیتی رژیم صهیونیستی در کشور‌های حاشیه جنوبی خلیج‌فارس باشد تا جایی که احتمال می‌رود رژیم صهیونیستی ‏پایگاه‌های اطلاعاتی در برخی از همسایگان جنوبی ایران تاسیس کرده باشد. اما از آنجا که به قول امیرعلی حاجی‌زاده، ایرانیان نیز ‏خدایی دارند، در همین هفته‌هایی که تلاش تل‌آویو برای ایفای نقش در خلیج‌فارس تشدید شده است، تلاش مبارزان فلسطینی در ‏سرزمین‌های اشغالی نیز تشدید شده و عملیات‌های شهادت‌طلبانه علیه شهروندان رژیم صهیونیستی که تا پیش از این با استفاده از ‏سلاح‌های سرد و یا حمله با خودرو صورت می‌گرفت اکنون وارد فاز حمله با سلاح گرم شده و نشان می‌دهد فلسطینی‌ها توانسته‌اند ‏با سلاح گرم به قلب شهر‌های رژیم صهیونیستی نفوذ و عملیات‌های خونین اجرا کنند. در آخرین نمونه از این عملیات‌ها، یکی از ‏عملیات‌کنندگان فلسطینی موفق به فرار شده که برای سیستم‌های امنیتی رژیم صهیونیستی نوعی شکست محسوب می‌شود و ‏نگران‌کننده است. با این حال ایرانیان منتظر نمانده‌اند و شلیک موشک به نقطه‌ای در اربیل عراق نشان داد که تهران به چیزی ‏بیشتر از فعالیت‌های شهادت‌طلبانه علیه منافع و امنیت رژیم صهیونیستی و صهیونیست‌ها می‌اندیشد. از این بابت می‌توان انتظار ‏داشت که این عملیات‌ها و هدف قرار دادن مراکز منتسب به صهیونیست‌ها در اطراف ایران تکرار شود. در بارزترین تهدید، اخیرا ‏و پس از دیدار یک مقام امنیتی- نظامی صهیونیستی از منامه، تهران به بحرین هشدار داده است که مقامات بحرینی از آنچه در ‏اربیل گذشته عبرت بگیرند. اما حمله موشکی به بحرین و مقری که منتسب به صهیونیست‌هاست دشواری‌های زیادی دارد.

در ‏وهله نخست، حکومت بحرین به لحاظ حقوقی و حق حاکمیت از نگاه جامعه بین‌المللی با آنچه در کردستان عراق و حکومت ‏خودمختار کردستان عراق وجود دارد تفاوت ماهوی دارد و ایران احتمالا نتواند آنچه در اربیل انجام داد را در بحرین انجام دهد. ‏نکته دیگر آن است که گمان می‌رود مجموعه فعالیت‌های ضدامنیتی رژیم صهیونیستی در بحرین، در محیط جغرافیایی پایگاه ‏آمریکایی‌ها انجام شود و اگر ایران به این پایگاه حمله کند نه فقط به خاک یک کشور عضو سازمان ملل متحد حمله کرده و ممکن ‏است تهران با اتخاذ تدابیر تنبیهی مواجه شود، بلکه حمله به این پایگاه می‌تواند پاسخ متقابل را از سوی نظامیان آمریکایی دربر ‏داشته باشد؛ امری که ایران به طور شفافی از بروز آن جلوگیری می‌کند. در مجموع شاید بتوان موقعیت ایران در مواجهه با رژیم ‏صهیونیستی را موقعیتی پیچیده ارزیابی کرد و اگرچه صهیونیست‌ها نتوانسته‌اند مذاکرات احیای برجام را نابود کنند، اما روند ‏حاضر، تخاصم و تظاهر به تخاصم میان تهران و تل‌آویو را رو به رشد و فزاینده می‌نمایاند. ‏