اجاره بهای مسکن بیش از دوبرابر افزایش یافته است

قیمت اجاره مسکن شهری در دی امسال نسبت به دی سال قبل به‌ اندازه ۲/۵ برابر رشد کرده است.

کد خبر: ۱۱۰۱۴۸۵

تاریخ: ۰۷ بهمن ۱۴۰۰ - ۱۲:۵۹

به گزارش تابناک، روزنامه همشهری نوشت: «رشد فزاینده قیمت اجاره‌بها که از تابستان امسال شروع شده بود، همچنان ادامه دارد. تازه‌ترین اطلاعات بانک مرکزی از تحولات بازار مسکن تهران نشان می‌دهد در دی‌ماه ‌۱۴۰۰، تورم نقطه‌به‌نقطه اجاره مسکن شهری برای چهارمین متوالی رکورد بالای ۵۰درصد ثبت کرده است.

در بازار سنتی اجاره مسکن ایران، قیمت اجاره‌بها همواره به‌ عنوان تابعی از ارزش واحد مسکونی محاسبه می‌شود و به همین واسطه، هرگونه جهش در قیمت مسکن با قدری تأخیر در قیمت اجاره‌بها نیز تخلیه خواهد شد. این وضعیت در رفتار قیمتی بازارهای مسکن و اجاره در ۱۰ماه امسال کاملا مشهود است؛ به‌ گونه‌ای که هر چند از اوایل امسال رشد قیمت مسکن نسبت به نرخ تورم مصرف‌کننده شیب ملایم‌تری داشته، اما شدت تورم بازار اجاره به حوالی ۲.۵برابر تورم مسکن رسیده و فشار مضاعفی به مستأجران وارد کرده است. در نتیجه تخلیه تورم انباشته مسکن در قیمت اجاره، در دی‌ماه امسال و در شرایطی که تورم نقطه‌به‌نقطه مسکن از ۲۰.۳ درصد عبور نکرده، تورم نقطه‌به‌نقطه بازار اجاره در شهر تهران ۵۰.۴ درصد و در کل نقاط شهری کشور ۵۴ درصد ثبت شده است.

حال و هوای بازار مسکن تهران

گزارش بانک مرکزی از تحولات بازار مسکن شهر تهران در دی‌ماه ۱۴۰۰ نشان می‌دهد قیمت مسکن با شتابی کمتر از تورم مصرف‌کننده در حال افزایش است و عملا با رسیدن تورم نقطه‌به‌نقطه آن به ۲۰.۳درصد (قیمت دی امسال نسبت به دی پارسال) همچنان در فاز تخلیه حباب قیمتی قرار دارد. البته مسکن به‌ عنوان نیاز اولیه زندگی و بزرگ‌ترین سرمایه‌گذاری اغلب خانوارها چنان قیمت سرسام‌آوری دارد که حتی یک درصد افزایش در قیمت آن نیز می‌تواند دوره انتظار خانوار برای خرید مسکن را تا چند سال به تعویق بیندازد اما از منظر اقتصادی و در تقابل بازار مسکن با سایر بازارها، وقتی میزان رشد قیمت مسکن از میانگین رشد قیمت سایر کالاهای مصرفی و سرمایه‌ای کمتر است، به‌ ناچار باید به آن لقب تخلیه حباب داد. آمارهای بانک مرکزی حاکی است در دی امسال، تعداد معاملات مسکن شهر تهران به ۹هزار و ۸۱۶فقره رسیده که نسبت به ماه قبل ۰.۵درصد و نسبت به ماه مشابه سال قبل ۱۷۹.۳درصد افزایش نشان می‌دهد. همچنین در این ماه میانگین قیمت خریدوفروش یک مترمربع زیربنای مسکونی در معاملات شهر تهران ۳۲میلیون و ۹۳۶هزار تومان ثبت شده که نسبت به ماه قبل ۱.۰۶درصد و نسبت به ماه مشابه سال قبل معادل ۲۰.۳درصد افزایش دارد.

تضعیف تولید و تقاضای مصرفی

بررسی معاملات دی‌ماه مسکن شهر تهران به تفکیک عمر بنا حاکی است در این ماه فقط ۳۳.۶درصد از کل معاملات به واحدهای نوساز و تا پنج سال ساخت اختصاص داشته که این میزان در مقایسه با دی‌ماه پارسال ۵.۴واحد درصد و نسبت به اوایل دهه ۹۰ حدود ۲۷درصد کاهش نشان می‌دهد. این مسئله از یک‌سو به‌ دلیل ناتوانی متقاضیان از تأمین مالی واحدهای نوساز و گران‌قیمت در دوره جهش قیمت مسکن بوده و از سوی دیگر نشانه کاهش توان سازندگان مسکن برای تولید این کالاست. بررسی جنس تقاضای مسکن در بازار تهران حاکی است در دی امسال، به لحاظ مساحت، واحدهای مسکونی با سطح زیربنای کمتر از ۸۰مترمربع، سهمی معادل ۵۸.۵درصد از معاملات انجام‌شده را به‌ خود اختصاص داده‌اند. ضمن این که ۶۲.۵درصد از واحدهای مسکونی با قیمتی کمتر از میانگین قیمت معامله شده‌اند. نکته دیگر این که ۴۸.۹درصد از معاملات مسکن تهران در دی‌ماه به واحدهای مسکونی با ارزش کمتر از دو میلیارد تومان اختصاص داشته است.

از منظر اقتصادی، بخش عمده متقاضیان مصرفی مسکن حداقل با یکی از سه شاخص متراژ کمتر از ۸۰، قیمت کمتر از میانگین یا ارزش کمتر از دو میلیارد تومان مطابقت خواهند داشت اما کاهش شدید قدرت خرید خانوارها باعث شده بخش عمده معاملات در این سه شاخص حداقلی نیز به خریدهای سرمایه‌گذاری اختصاص داشته باشد.

نمای معاملات مسکن تهران

بررسی توزیع معاملات مسکن تهران بر حسب مناطق مختلف شهر حاکی است از میان مناطق ۲۲گانه شهر تهران، همچنان منطقه پنج با سهم ۱۴.۸درصدی از کل معاملات، بیشترین تعداد قراردادهای مبایعه‌نامه را به‌ خود اختصاص داده و عنوان بورس مسکن تهران را برای خود حفظ کرده است. از نگاهی دیگر، در میان مناطق ۲۲گانه شهرداری تهران، بیشترین متوسط قیمت یک مترمربع زیربنای مسکونی معادل ۷۰میلیون و ۲۲۰هزار تومان به منطقه یک اختصاص داشته که ۱۷درصد بالاتر از دی‌ماه سال قبل است و در مقابل پایین‌ترین میانگین قیمت منطقه‌ای مسکن تهران معادل ۱۵میلیون و ۶۵۰هزار تومان به منطقه‌۱۸ اختصاص پیدا کرده که ۲۸.۸درصد بالاتر از مدت مشابه سال قبل است.

زبانه تورم در بازار اجاره

در شرایطی که دو سال از ابلاغ ستاد ملی مقابله با کرونا مبنی بر تمدید خودکار قراردادهای جاری اجاره با افزایش ۱۵تا ۲۵درصدی می‌گذرد و همچنان این مصوبه لازم‌الاجراست، آمارهای رسمی از جهش نرخ تورم بازار اجاره حکایت دارد. بر اساس گزارش بانک مرکزی در دی‌ماه امسال شاخص کرایه مسکن اجاری در شهر تهران ۵۰.۷درصد و در کل مناطق شهری ۵۴درصد نسبت به ماه مشابه سال قبل افزایش پیدا کرده است. ابتدای هفته نیز مرکز آمار ایران در گزارش تورم دی‌ماه، از رشد شدید تورم بازار اجاره پرده برداشته بود؛ تا جایی که در همان روز سران قوا در جلسه‌ای بر ضرورت رسیدگی به تحولات بازار اجاره و حمایت از مستأجران تأکید کردند. قاعده بازار سنتی اجاره ایران که مبتنی بر تعیین قیمت اجاره بر اساس ارزش ملک است، یکی از اصلی‌ترین عوامل جهش‌های مکرر قیمت اجاره در بازار ایران است.»