قوانین موضوعه درباره سقط جنین غیرسالم چه می‌گویند؟

سقط جنین قانونی یکی از مسائلی است که همواره بر سر آن بحث و گفت‌وگو بوده و از لحاظ شرعی و قانونی بررسی شده است. در این نوشتار بررسی می‎کنیم که موضوع سقط جنین دارای معلولیت ذهنی چگونه جرم‌انگاری شده و چه ضمانت اجرایی برایش در نظر گرفته شده است.

کد خبر: ۱۰۶۵۰۶۲

تاریخ: ۲۹ تير ۱۴۰۰ - ۰۸:۲۲

به گزارش «تابناک»؛ بر اساس ماده‎واحده مصوب در جلسه علنی مجلس شورای اسلامی در تاریخ دهم خردادماه سال ۱۳۸۴، سقط درمانی باید به تشخیص قطعی سه پزشک متخصص و تایید پزشکی قانونی مبنی بر بیمار بودن جنین باشد و عللی مانند عقب‎افتادگی یا ناقص‌الخلقه بودن که باعث حرج مادر است و همچنین بیماری‌هایی که مادر را تهدید جانی کنند، باید قبل از ۴ ماهگی جنین باشد و در صورت رضایت زن مجاز است و پزشک انجام‌دهنده، مسئولیتی نخواهد داشت.

در ادامه نیز تخلف از مفاد ماده، جرم‌انگاری شده است و با توجه به قانون مجازات اسلامی، مجازاتی برایش در نظر گرفته شده است؛ بنابراین در حالت کلی سقط جنین در ایران غیرقانونی محسوب می‌شود، مگر اینکه ادامه حیات جنین منجر به مرگ مادر یا خود جنین شود یا هر بیماری لاعلاج و سختی که باعث به‌ وجود آمدن مشکلات جدی در زندگی خود جنین یا خانواده‌اش شود وجود داشته باشد. در صورتی که این نوع مشکلات متوجه جنین شده باشد، عملیات سقط جنین می‌تواند با معرفی‌نامه پزشک معالج یا درخواست والدین یا دستور مقام قضایی تا قبل از چهار ماهگی صورت پذیرد؛ بنابراین به ‌نظر می‌رسد که سقط جنین دارای معلولیت ذهنی نیز قانونی است. اما باز هم بستگی دارد و باید به تایید پزشک متخصص برسد.

غیرقانونی محسوب شدن سقط جنین در مواردی به‎جز مفاد ماده مذکور، باعث فزونی شمار سقط جنین‌هایی که زیرزمینی و بدون نظارت مستقیم پزشک انجام می‌گیرد، شده است.

نگاه شرع و دین به سقط جنین

پاسخ به سوالاتی که مردم در رابطه با سقط جنین ناقص‌الخلقه و جنینی که ادامه باروری آن، منجر به تهدید حیات مادر می‌شود، از رهبری پرسیده بودند که ایشان پاسخ دادند، اگر ادامه حیات باعث تهدید حیات مادر شود، سقط جنین جایز است. اما ناقص‌الخلقه بودن جنین دلیلی برای سقط او محسوب نمی‌شود و درست نیست که سقط شود. حتی اگر قبل از ۴ ماهگی که روح هنوز در آن دمیده نشده باشد. در حالت کلی با توجه به سخنان رهبری، سقط جنین حرام است و حتی اگر استمرار حاملگی (مشکل از جنین نباشد) باعث تهدید حیات مادر جنین شود، هم نباید آن را سقط کرد. مگر اینکه با استمرار حاملگی، هم جنین و هم مادرش در خطر باشند و نتوان هر دوی آن‌ها را نجات داد و با سقط جنین، حداقل مادر بتواند نجات پیدا کند. ایشان معتقد است که سقط جنین حتی اگر حاصل از زنا باشد، نیز حرام است و کسی که مباشر در سقط آن بوده، باید دیه بپردازد. همچنین اگر مرد و زن برای سقط جنینی رضایت داشته باشند که شرایط مذکور برای سقط جنین را ندارد، عملی حرام انجام داده‌اند و مباشر یعنی کسی که عمل سقط را انجام داده (چه پزشک باشد چه پرستار) باید دیه جنین را بپردازد.

مقدار دیه جنین

نرخ دیه جنین‌های سقط ‌شده در سال ۱۴۰۰ ارقام متفاوتی را دربرمی‌گیرد. برای مثال دیه نطفه که در رحم مستقر شده، ۹ میلیون و ۶۰۰ هزارتومان و همچنین دیه‌های دیگر که برای جنین تا قبل از دمیده شدن روح در نظر گرفته شده، متفاوت اعلام شده است. اما بعد از پیدا شدن روح، اگر جنین پسر باشد دیه کامل (۴۸۰ میلیون تومان) و اگر دختر باشد نصف دیه (۲۴۰ میلیون تومان) به او تعلق می‌گیرد.

اگر هم جنین مشتبه باشد و جنسیتش دقیق مشخص نشده باشد سه‎چهارم دیه به او تعلق می‌گیرد، یعنی ۳۶۰ میلیون تومان.

سقط قانونی و غیرقانونی جنین چگونه انجام می‌شود؟

اگر شرایط قانونی سقط جنین احراز شود و سن بارداری نیز کمتر از نوزده هفته باشد، مجوز سقط جنین صادر می‌شود و زن و مرد با طی کردن مراحل می‌توانند برای سقط جنین اقدام کنند و در نهایت با ارائه مدارک و کسب اجازه مادر و… سقط جنین انجام می‌شود.

سقط جنین روش‌های غیرقانونی نیز دارد که البته به هیچ عنوان انجام آن‌ها پیشنهاد نمی‌شود. چرا که غیرشرعی و غیرقانونی‌اند و حتی ضرر‌های زیادی هم به خود زن باردار وارد می‎کنند.