مرور روزنامه‌های پنجشنبه نوزدهم فروردین ماه

تصمیم اشتباه ستاد ملی کرونا و یک گل به خودی ترسناک/بی‌قراری در قرارگاه مرغ! ‏/چالش‌های خارجی و داخلی برجام در سه صحنه

رسیدن ظرفیت غنی‌سازی به ۱۶ هزار و ۵۰۰ سو، تبدیل فرصتی ایرانی به تهدیدی انگلیسی! حراج مقدسات برای ‏انتخابات ۱۴۰۰، اقتصاد روی موج دیپلماسی، لزوم تعطیلی دو هفته‌ای تهران، جنجال‌های بی‌پایان گاندو، موج وحشی قرمز! ‏ماجرای ۱۷ بار خودکشی یک قاتل! دورنمای تورمی ۲۰۲۱، پایان تحریم‌ها؛ یک ماه دیگر؟ اظهارات جنجالی علی مطهری در ‏کلاب هاوس، ایران، چه وقت از ویروس کرونا نجات پیدا خواهد کرد؟ و شایعه استعفای رییسی و صف بهارستانی پاستور، از ‏مواردی است که موضوع گزارش‌های خبری و تحلیلی روزنامه‌های امروز شده است. ‏

کد خبر: ۱۰۴۴۷۵۶

تاریخ: ۱۹ فروردين ۱۴۰۰ - ۰۳:۴۱

به گزارش «تابناک»؛ روزنامه‌های امروز پنجشنبه نوزدهم فروردین ماه در حالی چاپ و منتشر شدند که در صفحات نخست خود ‏موضوع کرونا و قرمز شدن بیشتر مناطق کشور را با تیترهایی همچون چه کسانی در ستاد کرونا افسار ویروس وحشی را رها ‏کردند؟ (کیهان)، «کرونا» از شما به شما نزدیک‌تر است (اعتماد)، عامل بازگشت روز‌های سیاه کرونا توبیخ شود (آفتاب یزد)، ‏ایران قرمز شد (جهان صنعت) و موج وحشی قرمز (خراسان) برجسته کرده اند. ‏

در ادامه تعدادی از یادداشت‌ها و سرمقاله‌های منتشره در روزنامه‌های امروز را مرور می‌کنیم: ‏

تصمیم اشتباه ستاد ملی کرونا و یک گل به خودی ترسناک

سید صادق غفوریان طی یادداشتی با عنوان امان از این گل به خودی ترسناک! در شماره امروز خراسان نوشت: از بهمن ماه که ‏زمزمه سفر‌های نوروزی و تصمیم گیری برای کم و کیف این سفر‌ها مطرح شد، نهایتا به رویکردی «شُل انگارانه» منجر شد. ‏موج گسترده سفر‌ها و لولیدن در اماکن گردشگری و تفریحی و از سویی رونق نسبی دورهمی‌ها طبیعتا چنین شرایطی را به وجود ‏می آورد. بماند که از هفته‌ها قبل، وزیر بهداشت و مسئولان بیمارستان‌های علوم پزشکی کشور در برابر مسئولان ارشد و مردم ‏به التماس و درخواست افتادند که آی ستاد ملی کرونا سفر‌ها را آزاد نکن و آی مردم «تو را به خدا» سفر نروید. اما این خواهش و ‏تمنا‌ها نتیجه‌ای در بر نداشت و دقیقا بر اساس پیش بینی بحران از هفته سوم فروردین دچار این بلا شدیم. ‏

طبق آمار رسمی پلیس در ایام نوروز ۴۱ میلیون خودرو در جاده‌ها تردد داشته اند و نسبت به سال ۹۸ بدون کرونا فقط ۱۶ درصد ‏کاهش داشته است و طبق تحلیل پلیس راهور یعنی سفر‌ها در نوروز ۱۴۰۰ همچون روال همه نوروز‌ها انجام شده است و این یعنی ‏فاجعه آلودگی ویروسی. شاید تعبیر دیروز یک فعال رسانه‌ای که نوشت: «خیز چهارم کرونا گل دقیقه ۹۰ ویروس نیست بلکه گل ‏به خودی ستاد ملی مقابله با کروناست!» مناسب‌ترین تعبیر و تعریف از ما، کرونا و این ستاد است. ‏

توجیه ستاد ملی کرونا، نان بود؟ دوگانه جان یا نان در برابر کرونا، از چالش برانگیزترین موضوعات کرونا در تمام جهان بوده ‏است. اقتصاد کشور ما نیز به تبع آن چه در اقتصاد و معیشت مردم در همه نقاط جهان رخ داده تحت تاثیر شدید قرار گرفته به ‏نحوی که برخی دولت‌ها ناچار به تصمیمات «ویژه» می‌شوند و با گوشه چشمی به اصل «ایمنی گله ای» (ابتلای همگانی) ‏ممکن است در مواقع خاص، تصمیم خاص اتخاذ کنند. همان طور که از گفته معاون کل وزیر بهداشت، ستاد ملی کرونا نیز ‏رویکرد اقتصادی و رونق گردشگری در ایام نوروز را بر رویکرد قرنطینه و اعمال محدودیت‌ها ترجیح داده است: «در ستاد ملی ‏کرونا و هیئت دولت، وزن دهی به کرونا و سایر موضوعات از جمله اقتصاد و گردشگری متفاوت بود. ما در وزارت بهداشت تاکید ‏داشتیم با لغو سفر‌های نوروزی از فرصت طلایی عید و تعطیلات، برای خاموش کردن شعله‌های کوچک کرونا استفاده کنیم، اما با ‏آن موافقت نشد.» ‏

به هر روی امروز با این رویکرد، دچار موج سهمگین کرونا شده ایم و شاید باید به مسئولان ستاد و مقامات اجرایی و تصمیم گیری ‏کشور این طور بگوییم که: حالا خودتان بیایید این وضع اسفناک را جمع و جور کنید! آیا می‌توانید؟ بعید می‌دانم... ‏
امروز کشور همسایه ما در شرایطی که طبق اذعان خودشان، در هیچ مرحله‌ای از تولید واکسن نیستند، حدود یک چهارم جمعیت ‏خود را واکسینه کرده است. در زمانی که ما در پیچ و خم تحریم و تمسخر واکسن‌های روسی و چینی بودیم، این کشور همسایه با ‏قدرت تمام واکسن مورد نیاز را خریداری و وارد کرده است. بی شک نمی‌خواهیم دستاورد بزرگ دانشمندان مان در به ثمر ‏رساندن دست کم چهار واکسن ایرانی را نادیده انگاریم، اما مسئولان باید بپذیرند که در بخش خرید و واردات واکسن از کشور‌های ‏همپیمان کم کاری کرده اند. هر چند بحث اقبال به واکسن‌های روسی و چینی هم با تاخیر در جهان آغاز شد، اما باید پیش بینی خرید ‏سریع از این کشور‌ها هم انجام می‌شد. در عین حال بخش دیگری از واکسن‌های زیر مجموعه کواکس متاسفانه گرفتار بدعهدی ‏طرف‌های قرارداد همچون کشور هند شد و البته وجود موانع ظالمانه تحریم برای انتقال پول خرید واکسن از سبد سازمان بهداشت ‏جهانی نیز باعث شد تا امروز دستمان از واکسن‌های کواکس کوتاه باشد. ‏
با این همه امیدواریم با تدابیر درست و دقیق و صبوری و توجه بیشتر مردم در رعایت پروتکل ها، موج چهارم را با کمترین ‏آسیب پشت سر بگذاریم که اطمینان داریم موسم واکسن ایرانی نزدیک است.

بی‌قراری در قرارگاه مرغ! ‏

محمدرضا ستوده طی یادداشتی با عنوان بی‌قراری در قرارگاه مرغ! ‏ در شماره امروز جهان صنعت نوشت: دولت تدبیر و امید در ‏واپسین ماه‌های حکمرانی خود، آخرین برگ‌های تدبیر خود را نیز یکی پس از دیگری رو می‌کند. عقلا و بزرگان قرارگاه مرغ ‏تصمیم گرفته‌اند بساط خرد کردن و بسته‌بندی مرغ را جمع کنند و تمام مرغ‌های کشور را به شکل درسته عرضه کنند. از لحظه‌ای ‏که این خبر منتشر شده، تمام مردم جهان به این فکر می‌کنند که این کار چه سودی می‌تواند داشته باشد؟! آیا دلیل گران شدن قیمت ‏مرغ، تکه‌تکه کردن مرغ‌ها بود؟ آیا کامل بودن مرغ‌ها و بسته‌بندی نشدن آن‌ها تاثیری در کاهش تقاضا یا افزایش عرضه خواهد ‏داشت؟
با این تصمیم تا این لحظه ۲۵ هزار کارگر فعال در این حوزه بیکار شده‌اند و به جمعیت میلیونی بیکاران کشور پیوسته‌اند. با این ‏اوصاف مردم ایران دوباره بر سر یک دوراهی بزرگ قرار گرفته‌اند؛ کاهش احتمالی قیمت تمام شده مرغ یا بیکار شدن ۲۵ هزار ‏هم‌میهن! ‏

فرضیه دیگری که این روز‌ها دهان به دهان می‌چرخد این است که دولت عمدا کاری کرده تا مردم برای خرید صف بکشند و از ‏این صف‌ها فیلم بگیرند و این فیلم‌ها را به جای صف‌های رای‌گیری در روز انتخابات پخش کنند، زیرا در تصاویر آرشیوی سال‌های ‏قبل مردم ماسک ندارند و در حال حاضر قابل استفاده نیستند. فرضیه دیگری هم هست مبنی بر اینکه هر کس در انتخابات ‏ریاست‌جمهوری شرکت کند، بعد از انداختن رای در صندوق بلافاصله دو عدد مرغ کامل در همان حوزه رای‌گیری به او اهدا ‏خواهد شد. ‏

خبر دیگری هم که منابع آگاه در قرارگاه مرغ آن را اعلام کرده‌اند این است که ۵۰ دستگاه لودر در حال گودبرداری برای احداث ‏‏۵۰ مرغداری جدید در سراسر کشور هستند. در ابتدا نیز قرار بود همه آن ۵۰ دستگاه نیز توسط مهندسان داخلی تولید شود که با ‏مخالفت شرکت واردکننده لودر چینی این تصمیم لغو شد! ‏

چالش‌های خارجی و داخلی برجام در سه صحنه

رضا نصری حقوقدان بین‌المللی در بخشی از یادداشتی با عنوان چالش‌های برجام در سه صحنه در روزنامه ایران نوشت: ‏ســــه‌شـــنبه در ویـــن اتفاق مثبتی رخ داد. سرانجام، دو ماه پس از روی کار آمدن دولت بایدن، ایران و امریکا از فاز «دعوای ‏لفظی» و «دعوت به ژست‌های نمادین» گذر کردند و فاز «اقدامات عملی» را کلید زدند. یعنی در عمل (و نه در فضای ‏رسانه‌ای)، هدف غایی طرفین - که بازگشت به برجام و لغو تحریم‌هاست - رسمیت پیدا کرد و در راستای تحقق آن کارگروه‌هایی ‏نیز تعیین شد تا نقشه راه دقیق و چگونگی اجرای آن روشن شود. حال، بناست در دیدار بعدی کمیسیون مشترک در وین - که روز ‏جمعه صورت خواهد گرفت - محصول رایزنی کارگروه‌های ویژه به بحث گذاشته و تصمیماتی در این راستا در سطوح بالاتر اتخاذ ‏شود. صرف آغاز این روند مثبت و سازنده یک گام بسیار مهم رو به جلوست و قطعاً - تا رسیدن به هدف - تأثیرات مثبت خود را ‏نشان خواهد داد. اما تحقق هدف همچنان با چند چالش در سه صحنه واشنگتن، تهران و منطقه روبه‌روست که نیاز به تدبیر و ‏مدیریت دارد:‏

‏ ۱) چالش نخست مربوط به مانع‌تراشی‌های مخالفان برجام و لابی‌های پر نفوذ آن‌ها در واشنگتن برای دولت بایدن است. به طور ‏مشخص‌تر، تندرو‌های واشنگتن قصد دارند دست‌کم از دو طریق دولت بایدن را - از لحاظ سیاسی و حقوقی - تحت فشار بگذارند تا ‏در اجرای نقشه راه ناکام بماند. در واقع، آن‌ها ابتدا بنا دارند از لغو آن دسته از «تحریم‌های هسته‌ای» که در زمان ترامپ با برچسب ‏‏ «تحریم‌های تروریستی» بازتعریف شد جلوگیری کنند و برای ممانعت از برچیده شدن آن‌ها برای بایدن هزینه سیاسی و حیثیتی ‏ایجاد نمایند. ‏

این تحریم‌ها، تحریم‌هایی است که در دولت ترامپ دقیقاً به‌منظور «سخت‌تر کردن کار دولت بعدی» تغییر برچسب داده شد تا - به ‏زعم آن - از زیر چتر برجام خارج شوند. حال، دولت بایدن باید تلاش کند به افکار عمومی و کنگره نشان دهد این تحریم‌ها ‏ارتباطی با اتهام واهی «حمایت از تروریسم» ندارد و این تغییر برچسب‌ها نیز - نه به منظور مبارزه ادعایی با تروریسم - که با ‏هدف کارشکنی و تله‌گذاری برای دولت او صورت گرفته است. طبیعتاً، اثبات این امر در فضای سیاسی و رسانه‌ای واشنگتن کار ‏آسانی نخواهد بود. ‏

‏۲ - چالش دوم مربوط به تشدید بدبینی‌ها، مانع‌تراشی‌ها و فضای سیاسی در تهران است. اول اینکه محتمل است با اُفت و خیز‌های ‏سیاسی در واشنگتن، طیفی از تصمیم‌گیران ارشد در ایران دچار بدبینی مضاعف نسبت به نیت واقعی بایدن و سرخوردگی نسبت ‏به لغو تحریم‌ها گردند و متناسب با این نگاه اقداماتی نیز انجام دهند که فرایند دیپلماتیک را از ریل خارج نماید. چه بسا با شروع و ‏تطویل کشمکش میان دولت بایدن و تندرو‌های واشنگتن، عده‌ای در تهران این نزاع را - که یک نزاع واقعی است - کمافی‌سابق به ‏یک «جنگ زرگری»، «تکنیک وقت‌کشی» یا یک «بازی پلیس خوب، پلیس بد» تفسیر کنند و بالطبع دولت و سازمان انرژی ‏هسته‌ای را نیز از ادامهٔ همکاری منع نمایند. از طرفی دیگر، از آنجا که شرط و سیاست کلی نظام برای بازگشت ایران به تعهدات ‏برجامی خود «راستی‌آزمایی لغو تحریم» هاست، احتمال دارد کارشکنی‌ها و سنگ‌اندازی‌های تندرو‌های واشنگتن و تل‌آویو در این ‏حوزه، منجر به انصراف تهران از برداشتن گام‌های بعدی گردد. طبیعتاً، فضای انتخاباتی و رقابت‌های جناحی مختص به آن نیز به ‏تلطیف فضای سیاسی داخل کشور، هم‌افزایی بین مجلس و دولت و در نهایت باز گذاشتن دست وزارت خارجه برای مبادرت به ‏ابتکارات دیپلماتیک لازم نیز کمکی نخواهد کرد! ‏

‏ ۳ - چالش سوم مربوط به تحرکات و کارشکنی رژیم‌های متخاصم منطقه است که نسبت به احتمال فروکش تنش میان تهران و ‏واشنگتن از هم‌اکنون بشدت نگران شده‌اند و در این راستا ممکن است به هر ماجراجویی ناپسندی روی بیاورند تا مسیر دیپلماسی ‏را منحرف سازند. فراموش نکنیم مسألهٔٔ اسرائیل و سایر رژیم‌های متخاصم منطقه - برخلاف ادعایی که دارند - صرفاً ‏‏ «یک‌طرفه بودن» برجام به سود ایران نیست. مسألهٔ اصلی آن‌ها این است که اولاً ایران از زیر فشار تحریم خارج شود و مؤلفهٔ ‏‏ «قدرت اقتصادی» نیز به سایر مؤلفه‌های قدرت آن اضافه گردد؛ و از آن مهم‌تر، بیم اصلی آن‌ها از این است که از این پس ‏‏ «حل‌وفصل مسالمت‌آمیز اختلافات» میان تهران و واشنگتن به یک رسم و عادت رایج تبدیل شود و این رقابت فرسایشی - که چند ‏دهه و میلیارد‌ها دلار برای استمرار آن سرمایه‌گذاری کرده‌اند - سرانجام پایان یابد! به عبارت دیگر، آن‌ها هراس دارند به جای اینکه ‏منابع ایران معطوف به مهار فشار‌ها و نزاع فرسایشی با امریکا و غرب شود، تهران و واشنگتن - بعد از چهل سال تنش - به ‏نوعی «سیاست دِتانت» (کاهش تنش) روی بیاورند و این وضعیت موجب بالندگی و ارتقای جایگاه راهبردی ایران در منطقه گردد. ‏در واقع، این رژیم‌های متخاصم ترکیبِ سیاست کاهش تنش با غرب، تحکیم روابط با همسایگان و انعقاد همکاری‌های راهبری ‏ایران با شرق را بزرگ‌ترین خطر برای مقاصد توسعه‌طلبانه، ایدئولوژیک و متجاوزانهٔ خود می‌دانند؛ و به همین خاطر، از استفاده ‏از هیچ ابزاری برای ممانعت از تحقق آن - که با بازگشت امریکا به برجام عنصری مهمی از آن محقق خواهد شد - ابایی نخواهند ‏داشت. طبیعتاً، در این راستا تحریک قوای مسلح ایران و گزینهٔ نظامی را نیز مد نظر دارند. ‏
حال، باید دید عقلای واشنگتن و قوهٔ مدبرهٔ نظام در ایران چگونه از گردنهٔ این چالش‌ها در سه صحنهٔ واشنگتن، تهران و منطقه ‏عبور خواهند کرد. ‏